Ανένδοτος για το άρθρο 16

Επιμένει το ΠΑΣΟΚ στη γραμμή τού «ναι» για το άρθρο 16 του Συντάγματος και μάλιστα κατά την επικείμενη συζήτησή του στη Βουλή ο ίδιος ο Γιώργος Παπανδρέου θα σηκώσει στις πλάτες του το βάρος της υπεράσπισης της θέσης του κόμματος. Η Χαριλάου Τρικούπη κατέληξε στην απόφαση αυτή παρά το γεγονός ότι εκφράστηκαν και δεύτερες σκέψεις που στάθμιζαν ενδεχόμενες πολιτικές και κομματικές απώλειες για το ΠΑΣΟΚ σε μία περίοδο που η διατήρηση της ενότητας και της ομοιογένειας στο κόμμα θεωρείται εξαιρετικά κρίσιμος παράγοντας.

Στον χώρο της αξιωματικής αντιπολίτευσης είναι πλέον κοινή πεποίθηση ότι η κυβέρνηση θα επιχειρήσει με κάθε μέσο να καταδείξει τη διάσταση απόψεων που κυριαρχεί στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ και παράλληλα να μειώσει το κύρος του Γιώργου Παπανδρέου εμφανίζοντάς τον ως αρχηγό που αδυνατεί να επιβάλει την τάξη στο κόμμα του.

Ωστόσο οποιαδήποτε αλλαγή στάσης του ΠΑΣΟΚ κρύβει μία επικίνδυνη παγίδα. Στενοί συνεργάτες του κ. Παπανδρέου επισημαίνουν χαρακτηριστικά πως εάν υπάρξει έστω και ελάχιστη διαφοροποίηση της στρατηγικής του κόμματος, αυτή θα ερμηνευθεί ως προσωπική αποτυχία του προέδρου του ΠΑΣΟΚ σε σχέση με μία κακή του επιλογή την οποία και αναγκάζεται να αποσύρει υπό το βάρος των πιέσεων.

Σε σύσκεψη που έγινε προ ημερών στο ΠΑΣΟΚ υψηλόβαθμα στελέχη μετέφεραν στον πρόεδρο του κόμματος τον προβληματισμό τους για τις συνέπειες της υπερψήφισης του άρθρου 16, εισηγούμενα να υπάρξει διαφοροποίηση της γραμμής του κόμματος κατά τη συζήτηση στην επιτροπή της Βουλής. Ειδικότερα πρότειναν να μην ψηφίσει το ΠΑΣΟΚ την αναθεώρηση του άρθρου επικαλούμενο την αναξιοπιστία της σημερινής κυβέρνησης. «Του είχαμε πει να βρει έναν τρόπο ώστε το ΠΑΣΟΚ να αποφύγει τη συμμετοχή στην ψηφοφορία», επισημαίνει μέλος του Πολιτικού Συμβουλίου που συνομιλεί συχνά με τον Γιώργο Παπανδρέου.

Στο ίδιο πνεύμα σε άλλη αναλόγου αντικειμένου σύσκεψη κατατέθηκε η πρόταση να παρουσιάσει το ΠΑΣΟΚ τις θέσεις του για το άρθρο 16, την ενίσχυση του δημόσιου χαρακτήρα της παιδείας αλλά και τις εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις συνολικότερα, να επαναληφθεί η πρόταση 15 σημείων από τον Γιώργο Παπανδρέου κι αμέσως μετά ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ να ανακοινώσει την απόφασή του κόμματος να μην ψηφίσει το άρθρο διότι δεν συναινεί με τη συνολικότερη αντιμετώπιση του θέματος από την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας.

Όπως όμως έγινε γνωστό, ενώ ο κ. Παπανδρέου έδειξε ότι μπήκε στη διαδικασία τού να εξετάσει ακόμη και το ενδεχόμενο της αναδίπλωσης της στρατηγικής σε τρίτη σύσκεψη, αυτή τη φορά με τη συμμετοχή και πανεπιστημιακών, επανήλθε στην αρχική του θέση λέγοντας ότι το ΠΑΣΟΚ οφείλει να επιμείνει στην πρότασή του προσπαθώντας να αποδείξει ότι οι προτάσεις του δεν είναι ταυτόσημες με τις αντίστοιχες της Νέας Δημοκρατίας. «Αυτό δεν σημαίνει ότι σταμάτησαν οι πιέσεις να μην υπερψηφίσουμε το άρθρο 16 στην επιτροπή, αλλά όπως και να έχει είναι ένα πρόβλημα που θα το βρούμε μπροστά μας στην ολομέλεια», σχολιάζει βουλευτής του ΠΑΣΟΚ. Οι ίδιοι παράγοντες εξηγούν ότι εάν επρόκειτο να υπάρξει αλλαγή στρατηγικής αυτή θα έπρεπε να εκδηλωθεί νωρίτεραόταν ακόμη τα μέλη του Πολιτικού Συμβουλίου χτυπούσαν καμπανάκι για το άρθρο 16 και τις αντιρρήσεις της κοινωνίας – και όχι μετά την ομιλία του στη Βουλή για την παιδεία στην οποία ξεκαθάρισε ότι μένει αμετακίνητος στις απόψεις του.

Ανησυχία. Πάντως στην Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ επικρατεί ανησυχία μήπως και το άρθρο 16 αποτελέσει την αιτία να αναστραφεί το θετικό κλίμα που διαμορφώθηκε το τελευταίο διάστημα στην κοινή γνώμη και μετά τις αλλαγές Παπανδρέου στα κομματικά όργανα. Η δημόσια δήλωση κορυφαίων στελεχών όπως του Ευάγγελου Βενιζέλου ότι δεν θα ψηφίσει υπέρ της αναθεώρησης αλλά και οι ενστάσεις κάποιων όπως του Ανδρέα Λοβέρδου για την ψήφιση της αναθεώρησης από τη σημερινή Βουλή προκαλούν πονοκεφάλους στο κόμμα σε σχέση με τον αριθμό των βουλευτών που θα στηρίξουν τελικώς την επίσημη γραμμή του ΠΑΣΟΚ. Μέλη της Κοινοβουλευτικής Ομάδας επισημαίνουν ότι το ΠΑΣΟΚ θα έπρεπε να κινητοποιηθεί ακόμη και μετά τις δημοσκοπήσεις που έδειξαν ότι η κοινή γνώμη δεν είναι έτοιμη να δεχθεί τη λειτουργία μη κρατικών πανεπιστημίων. Είναι χαρακτηριστικό ότι η τελευταία μέτρηση της ΜRΒ φανέρωσε ότι το 45% των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ τάσσεται υπέρ της διατήρησης του άρθρου 16 ως έχει. Δεν είναι τυχαίο ότι το ΠΑΣΟΚ θα προσέλθει στις 10 Ιανουαρίου στη συζήτηση για τη δημιουργία μη κρατικών πανεπιστημίων γνωρίζοντας ότι ακριβώς την ίδια ώρα έξω από τη Βουλή μεγάλο κομμάτι του κοινωνικού ΠΑΣΟΚ, της ΠΑΣΠ, των πανεπιστημιακών και της Νεολαίας του Κινήματος θα διαδηλώνει ενάντια στην αναθεώρηση του άρθρου 16.

Δύο ομάδες. Εκ παραλλήλου η επονομαζόμενη Πρωτοβουλία 16 που συγκροτήθηκε για να εναντιωθεί στην αναθεώρηση του άρθρου 16 από μέλη της βάσης του ΠΑΣΟΚ ζητώντας εσωτερικό δημοψήφισμα έχει συγκεντρώσει έως σήμερα περίπου 2.000 υπογραφές, στις οποίες δεσπόζουν τα ονόματα του καθηγητή του Συνταγματικού Δικαίου Δημήτρη Τσάτσου, του προέδρου της ΑΔΕΔΥ Σπύρου Παπασπύρου, του καθηγητή Κωνσταντίνου Τσουκαλά, του πρώην υπουργού Γεώργιου-Αλέξανδρου Μαγκάκη και του καθηγητή Δημήτρη Ρόκου. Η Πρωτοβουλία 16 που συγκροτείται από παλιά μέλη της ΠΑΣΠ και στελέχη της φοιτητικής νεολαίας θα συνεχίσει να οργανώνει εκδηλώσεις ενάντια στην αναθεώρηση του άρθρου 16 με το σύνθημα «αγωνιζόμαστε για τη δίκαιη κοινωνία, θεμέλιο της οποίας είναι η δημόσια, δωρεάν και υψηλού επιπέδου εκπαίδευση για όλους τους πολίτες».

Στον αντίποδα βεβαίως υπάρχει και μεγάλο κομμάτι πανεπιστημιακών του ΠΑΣΟΚ, το λεγόμενο εκσυγχρονιστικό μπλοκ, που συγκροτεί και την Ομάδα Πρωτοβουλίας η οποία τάσσεται «υπέρ της μετρημένης αναθεώρησης που ενοχλείται από την απαγόρευση των ιδιωτικών πανεπιστημίων». Σ΄ αυτήν την κατηγορία εντάσσονται πανεπιστημιακοί όπως ο Νίκος Αλιβιζάτος και ο Γιάννης Καλογήρου.