Φαινόμενα

Ανήλικοι πάσης χρήσεως

Πληγή του πολιτισμού η παιδική εργασία, αλλά μεγαλύτερη η εκμετάλλευση της συγκίνησης που προκαλεί η θέα της για τον έλεγχο καταναλωτικών συμπεριφορών
Είναι η εποχή της εκτόνωσης ενοχών, της εορταστικής ευσυγκινησίας, των κροκοδείλιων βουρκωμάτων που προκαλούν οι εικόνες της δυστυχίας των άτυχων αυτού του κόσμου. Σε αυτό το κλίμα η μεγάλη έρευνα των «Αποδείξεων» σε χώρες όπου παιδιά σηκώνουν στους ώμους τους πριν καν τους δέσει η πείρα, τη σκληρότητα ενός μεγαλώματος σε τόπο φτωχό, σε τόπο όπου η επιβίωση ταυτίζεται με την πιο πρωτόγονη μορφή εκμετάλλευσης, της παιδικής ηλικίας. Παιδιά που κατασκευάζουν παιχνίδια, χαλιά, είδη δώρων, χίλια διαφορετικά προϊόντα, τα οποία καταναλώνει για το δικό της όνειρο ευμάρειας η «τυχερή» πλευρά του κόσμου, ήταν το αντικείμενο ενός μεγάλου ρεπορτάζ σε όλο τον κόσμο.

Ήταν εξασφαλισμένη η συγκίνηση όπως και εκείνο το ρίγος της ανθρωπιάς που αισθάνεται πάντα ο ασφαλής τηλεθεατής όταν χαζεύει τη δυστυχία των άλλων, ιδίως όταν πρόκειται για παιδιά.

Μόνο που αυτή η ίδια εκπομπή ήταν που πριν από λίγο καιρό είχε προβάλει μια άλλη εικόνα παιδιών, των δικών μας σχολιαρόπαιδων σαν πρωταγωνιστές οργίων . Τότε με την προβολή βίντεο πορνό προκάλεσε το βλέμμα του τηλεθεατή να πέσει επάνω στην παιδική ηλικία με τρόμο αλλά και λαγνεία. Τα δυο ενστικτώδη χαρακτηριστικά της ανθρώπινης συμπεριφοράς , στα οποία βασίζεται το σύστημα της κατανάλωσης.

Στον τρόμο και τη λαγνεία βασίζονται οι μεγάλες καταναλωτικές εκστρατεί-ες. Χάρη σε αυτά αναπτύσσεται η κερδοσκοπία, που συντηρεί το παραμύθι της ευμάρειας και του πλουτισμού στις χώρες της Δύσης και επιβάλλει την εκμετάλλευση ακόμη και των παιδιών στις χώρες που δεν έχουν τον πλούτο να αντισταθούν.

Με τις εικόνες παιδιών, είτε στη μία είτε στην άλλη περίπτωση, η ίδια εκπομπή προέβαλε ακριβώς τα ίδια «άλλοθι» της προστασίας των αξιών(της μικροαστικής ασφάλειας). Στη μία περίπτωση να τις σώσουμε από τα ξεσαλωμένα τέκνα του έθνους, στη δεύτερη περίπτωση να τις επιβεβαιώσουμε με την ευσυγκινησία για τα καημένα τα παιδάκια που τα εκμεταλλεύονται οι κακοί κερδοσκόποι και να απενοχοποιηθούμε καταγγέλλοντας τους κακούς. Πολύ συναισθηματικά όλα αυτά και ιδίως πολύ λυτρωτικά, αφού μας βοηθούν για μια ειρηνική συνύπαρξη με τη φρίκη. Την ίδια στιγμή που η μεγάλη αγορά δεν μπορεί να συντηρηθεί χωρίς τη μανιώδη κατανάλωση και τον «μόχθο» των κερδοσκόπων να κρατήσουν τα σύμβολα του πλουτισμού στο επίπεδο των «ευσεβών πόθων» των καταναλωτών(αυτοκίνητα, είδη πολυτελούς διαβίωσης και κυρίως είδη πολυτελούς επίδειξης), έχει ανάγκη να βουρκώνει για τη φτώχεια και την αδικία.

Το επικίνδυνο είναι όταν χρησιμοποιούνται τα συγκινητικά πλάνα των παι -διών που μοχθούν στην παραγωγή αποτρεπτικά για την αγορά των φτηνών προϊόντων που μπορεί να φέρουν αθέατη τη μιαρή σφραγίδα της εργασίας τους προς όφελος μιας άλλης αγοράς, αυτής της υποτιθέμενης «ιδανικής εργασίας» που τηρεί τα δημοκρατικά προσχήματα(εργασία ενηλίκων, λες και εδώ δεν υπάρχουν εκμετάλλευση, ακριβά προϊόντα εισαγωγής με πιστοποιητικά ανθρωπιστικής ευαισθησίας κ.λπ.).

Καλεσμένη στην εκπομπή του Ευαγγελάτου, η κ. Μοιραράκη των χαλιών έσπευσε να διευκρινίσει όταν προβλήθηκε το ρεπορτάζ για τα παιδιά που χρησιμοποιούνται ως φτηνά χέρια για την ύφανσή τους, ότι οι μεγαλέμποροι είναι υποχρεωμένοι να αγοράζουν χαλιά που συνοδεύονται από βεβαίωση ότι «δεν εργάστηκαν στην παραγωγή τους παιδιά».


Οι εικόνες παιδιών εκθέτουν τη δημοκρατία

Η απόδειξη ωστόσο της κυνικής πραγματικότητας που παραμένει πανίσχυρη πίσω από τα σοκαριστικά πλάνα παιδιών που δουλεύουν με τον μόχθο του ενηλίκου χαραγμένο στο πρόσωπό τους, είναι το παράδειγμα της πολυεθνικής φίρμας αθλητικών ειδών που κατηγορήθηκε ότι τα κατασκευάζει σε φτωχές χώρες χρησιμοποιώντας παιδιά. Απέσυρε τα εργοστάσιά της από αυτές, αλλά αποδείχθηκε ότι το κενό στην οικονομία τους ήταν μεγαλύτερη καταστροφή.

Η πικρή αλήθεια για τον κόσμο που ισορροπεί χάρη στις κολοσσιαίες οικονομικές διαφορές του είναι ότι η εργασία για ένα παιδί που μεγαλώνει σε χώρες εξαθλιωμένες από τη φτώχεια παραμένει προτιμότερη από την πορνεία, που είναι η άλλη σκοτεινή πτυχή, η σκληρότερη του προβλήματος της φτώχειας.

Και αν η φιλευσπλαχνία δικαιώνει τον άνθρωπο, η δημοκρατία παραμένει εκτεθειμένη όσο στο όνομα ενός αφυδατωμένου κώδικα αξιών της οι εικόνες των παιδιών του κόσμου, σε όποια πλευρά του και αν ανήκουν , χρησιμεύουν ως «υλικό» για την καθοδήγηση και τον έλεγχο καταναλωτικών συμπεριφορών, είτε αυτές αφορούν προϊόντα είτε τηλεθεάματα.