Δρόμοι

Η τελευταία…

… Παρασκευή του Νοεμβρίου είναι μια ξεχωριστή μέρα στην Αμερική. Μόλις
χαράξει, είναι σαν να δίνει το σύνθημα για μια εξόρμηση στα καταστήματα. Τότε
αρχίζουν οι μαζικές αγορές δώρων για τις εορτές των Χριστουγέννων. Η σημερινή
μέρα όμως έχει και αντιπάλους: είναι τα μέλη της οργάνωσης Buy Nothing Day,
που καλούν τους καταναλωτές να μην αγοράσουν τίποτα σήμερα.

Από σήμερα…

… στην Αμερική, γράφει η εφημερίδα «Κρίστιαν Σάιενς Μόνιτορ», οι έμποροι
αραδιάζουν την πραμάτεια τους και αρχίζουν να κάνουν τους υπολογισμούς τους αν
θα τελειώσουν τη χρονιά με χασούρα ή με κέρδος. Οι πελάτες τρέχουν να
στριμωχτούν μπροστά στις προσφορές και τους γεμάτους πάγκους. Θα μπορούσαν
βέβαια να καθήσουν πρώτα και να σκεφτούν ποιο είναι το καταλληλότερο δώρο για
καθένα από τα πρόσωπα που έχουν συμπεριλάβει στη λίστα τους. Όμως, συνήθως
βιάζονται να αρπάξουν πρώτοι τα πιο «καυτά» δώρα της σεζόν, όπως τα είδαν στη
διαφήμιση.

Το Ίντερνετ…

… βέβαια αλλάζει τον τρόπο που ψωνίζουν τις γιορτές οι καταναλωτές, όχι μόνο
στην Αμερική αλλά και αλλού. Ιστοσελίδες που ξεφυτρώνουν κάθε τόσο στον
κυβερνοχώρο τούς ενημερώνουν πού θα βρουν την καλύτερη ευκαιρία. Και τους
συμβουλεύουν πώς να μην πέσουν θύματα στα χέρια του πρώτου αετονύχη. Ολοένα
και περισσότεροι καταναλωτές έχουν άλλωστε σύνδεση με το Ίντερνετ στο σπίτι.
Δεν χρειάζεται να στριμώχνονται στα μαγαζιά. Κι έχουν περισσότερο χρόνο για να
σκεφτούν μια αγορά και για να αναλογιστούν μέχρι πού θα φτάσει το χρέος. Όπως
υπολόγισε ένας Αμερικανός ειδικός, αν φορτώσει ένας καταναλωτής την πιστωτική
κάρτα του με μόνο 1.000 δολάρια τούτες τις γιορτές και πληρώσει τις ελάχιστες
δόσεις με επιτόκιο 18%, αυτό σημαίνει ότι θα χρειαστεί περισσότερα από 19
χρόνια (και 2.900 δολάρια) για να ξεπληρώσει το χρέος. Δεν συμφέρει. Έτσι λένε
οι άνθρωποι της οργάνωσης που καλεί τους Αμερικανούς καταναλωτές να μην
αγοράσουν σήμερα τίποτα. Να τι αντιπροτείνουν: έναν περίπατο στο ύπαιθρο, μια
επίσκεψη σε κάποιο αγαπημένο πρόσωπο που ίσως έχει την ανάγκη τους, μια ήρεμη
μέρα στο σπίτι. Αν βέβαια μια τηλεόραση ευρείας οθόνης δεν σημαίνει γι’ αυτούς
το παν.

Πριν από μερικά…

… χρόνια, ο πίνακας ενός ανωνύμου είχε εκτεθεί στην Πινακοθήκη του Λονδίνου.
Αυτό για πολλούς συλλέκτες θα ήταν ίσως ένα μειονέκτημα (συνήθως θέλουμε να
γνωρίζουμε τίνος τα πόδια προσκυνάμε, όπως θέλουμε να είναι οπωσδήποτε επώνυμο
το εσώρουχο που φοράμε). Όμως, αν και ανώνυμος, ο ζωγράφος αναδεικνύεται
σχεδόν αντάξιος του Μπρίγκελ στους «Μάγους», παρ’ όλο που ο δικός του πίνακας
είναι πιο ταπεινός: «Το προσκύνημα των βοσκών». Ένα καρβέλι ψωμί, μια κότα,
ένα καλάθι περιστέρια. Τα δώρα των μάγων είναι δώρα που αξίζουν σε έναν
βασιλιά. Τα δώρα των βοσκών είναι απλά, ό,τι βρίσκεται πρόχειρο. Η αυθόρμητη
απλοχεριά των φτωχών απέναντι στην υπολογισμένη γενναιοδωρία των πλουσίων.