Η θάλασσα του Καββαδία: Μια αχόρταγη Γυναίκα

Τύπωσε και το δεύτερο τεύχος του το «Heteron 1/2» –
αποκωδικοποιημένο: έτερον ήμισυ, διατηρώντας την πολυσυλλεκτικότητα των
θεμάτων που υποσχέθηκε στο ξεκίνημα. Μεταξύ των «κλασικών» θεμάτων, δύο
ενδιαφέροντα κείμενα για τον σπουδαίο ποιητή Νίκο Καββαδία, που σιγά σιγά, τα
τελευταία χρόνια, το έργο του αναλύεται και επανεκτιμάται. Η Αυστραλή μουσικός
και συγγραφέας Gail Holst – Wazhaft (έχει συνεργαστεί με Θεοδωράκη,
Σαββόπουλο, Κωχ) αναλύει τρεις «άξονες» της ποίησης του Καββαδία, τη Θάλασσα,
τον Ναυτικό και την Αμαρτία, σημειώνοντας: «Στην εμμονή του με τη θάλασσα,
τόσο σαν απόδραση από τις γυναίκες και τους οικογενειακούς δεσμούς, όσο και
σαν, αντίθετα, σύμβολο της αχόρταγης Γυναίκας, ο Καββαδίας τοποθετεί εκ νέου
το θέμα του θαλασσινού ταξιδιού, με τρόπο που φωτίζει την ελληνική λογοτεχνία
συνολικά». Από την πλευρά του ο σκηνοθέτης Τάσος Ψαρράς αφηγείται τη γνωριμία
του με το έργο και τη ζωή του Καββαδία, το δικό του μπάρκο σε καράβι του
Παπαλιού ώστε να μαζέψει εμπειρίες και αφηγήσεις ναυτικών για το σίριαλ
«Πορεία 090» και τη γνωριμία του με τον Θάνο Μικρούτσικο και τα θαυμάσια
τραγούδια του σε στίχους του Καββαδία. Ο Ψαρράς θυμίζει και την ιστορία του
Σεφέρη και του «Μαραμπού», που συναντήθηκαν στη Βηρυτό, όπου ο Σεφέρης ήταν
πρέσβης. Σε κάποια εθνική γιορτή βρέθηκαν οι δυο τους στο δρόμο προς την
πρεσβεία οπότε αντικρύζουν σ’ ένα σημείο του λιμανιού ελληνικές σημαίες και
ακούν πανηγυρισμούς. «Μπα, δεν ήξερα πως έχουμε τόσο μεγάλη παροικία εδώ»,
λέει ο Σεφέρης. Κι ο Καββαδίας: «Δεν κατάλαβες. Είναι οι πουτάνες του λιμανιού
και πανηγυρίζουν που έπιασε ελληνικό πλοίο»…

Το περιοδικό φιλοξενεί ακόμα συνέντευξη του ακαταπόνητου Λεωνίδα Χρηστάκη και
προσφέρει CD όπου ο Χρηστάκης απαγγέλλει στίχους Ελλήνων ποιητών με
«σχιζοφωνητική» εκφορά.

Λογοτεχνία στο Δημοτικό

Στο τριμηνιαίο περιοδικό «Εκπαιδευτική Κοινότητα» εντόπισα το
πολυσέλιδο άρθρο – μελέτημα του Στέφανου Κολοβού «Δημοτικό Σχολείο και
Λογοτεχνία – Οι συνθήκες μιας διαρκούς αντίφασης». Ο συγγραφέας αναρωτιέται,
εισαγωγικά: Πώς είναι δυνατόν να αφιερώνουμε τόσες ώρες στο μάθημα της γλώσσας
και τα παιδιά να μη «θέλουν» το διάβασμα; Και πώς γίνεται, ενώ τα αναγνωστικά
απαρτίζονται σχεδόν αμιγώς από λογοτεχνικά κείμενα, τα παιδιά να αποστρέφονται
τη λογοτεχνία; Οι απαντήσεις σ’ αυτά τα ερωτήματα αλλά και οι προτάσεις για
την εξάλειψη της αντίφασης, διατυπώνονται με σαφήνεια, ειλικρίνεια και
τεκμηρίωση. Καιρό είχα να διαβάσω κείμενο εκπαιδευτικού, που να μην φορτώνει
όλα τα στραβά σε τρίτους: Στο κράτος, στην έλλειψη μέσων, στα κακά
προγράμματα… Τα συνυπολογίζει και όλα αυτά ο Στ. Κολοβός, αλλά επιμένει –
και σωστά – ν’ ακουμπάει στην καρδιά του προβλήματος: «… Και η πιο πλούσια
υλική συνθήκη μπορεί να αποβεί ανενεργή χωρίς το λογοτεχνικό ενδιαφέρον του
δασκάλου. Αντίθετα, όπου αυτό εκδηλώνεται, εκτός του ότι μπορεί να προκαλέσει
και να διαμορφώσει το υλικό περιβάλλον, δημιουργεί πλεονεκτήματα ανυπολόγιστης
εκπαιδευτικής αξίας». Προβληματισμοί με ευαισθησία και γνώση, σε επτά σελίδες,
για δασκάλους με ανησυχίες.

ΡΩΣΟΙ: Με τον τίτλο «Έρχονται οι Ρώσοι!» – Η γεωπολιτική ανάκαμψη της
Ρωσίας, το «Άρδην», δημοσιεύει εκτεταμένο αφιέρωμα,
υποστηρίζοντας ότι «η Ρωσία επανακάμπτει ως μεγάλη ευρωπαϊκή ή ευρασιατική
δύναμη, στηριγμένη στα ενεργειακά της αποθέματα, το στρατιωτικό πυρηνικό της
οπλοστάσιο και την άνοδο της οικονομικής της ισχύος». Στο πλαίσιο του
αφιερώματος το περιοδικό αναδημοσιεύει από «Τα Νέα της Μόσχας» συνέντευξη του
Αλεξάντερ Σολζενίτσιν, που σε ορισμένα σημεία της έχει κάποιο ενδιαφέρον. Και
να μην το ξεχάσω: Ο καθηγητής στο Πειραματικό Σχολείο ΑΠΘ Στέλιος Π.
Παπαθανασίου γράφει για δύο μαθήματα που παρέδωσε ο Κώστας Ζουράρις στο ίδιο
σχολείο «υπό την ιδιότητά του ως διδασκάλου του Γένους αλλά και ως αποφοίτου
αυτού του συγκεκριμένου σχολείου». Μα, δεν αρκούσε η πρώτη ιδιότητα;

ΓΡΑΜΜΑΤΑ. Πρωτότυπες εργασίες για την αρχαία ελληνική και τη νεώτερη
ελληνική γραμματολογία καθώς και τη γλωσσολογία περιλαμβάνει το περιοδικό
«ΕΛΛΗΝΙΚΑ», που εκδίδει η Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών. Ενδεικτικά:
Μαργαρίτα Π. Σωτηρίου: Πίνδαρος, Νεμεόνικος 11, μια ερμηνευτική προσέγγιση,
Παναγιώτης Βασιλείου: Οι βενετικές και άλλες εκδόσεις της «Φυλλάδας του
γαδάρου», Βάλτερ Πούχνερ: Μπαρόκ και Ροκοκό ως υφολογικές έννοιες στην
ελληνική προεπαναστατική δημιουργία.

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

HETERON 1/2: Θεμιστοκλέους 34, Αθήνα – 10678, τηλ. 6932-711.244.

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ: Μπισκίνη 1, Ζωγράφου – 157 72, τηλ.
210-9755.998.

ΑΡΔΗΝ: Θεμιστοκλέους 37, Αθήνα – 106 77, τηλ. 210-3826.319.

ΕΛΛΗΝΙΚΑ: Εθν. Αμύνης 4, Θεσσαλονίκη – 54621, τηλ. 2310-268.710.