Σχολική ακτινογραφία

Τους αγαπάμε όλους, αλλά οι χριστιανοί έχουν «καθαρό πρόσωπο», σύμφωνα με τα χριστοδουλικά στερεότυπα που προστίθενται στα υπόλοιπα πολεμικά της ελληνοχριστιανικής εκπαίδευσης

«Είναι εύκολο να διακρίνετε στον δρόμο τους χριστιανούς από τους άθεους. Ο
χριστιανός έχει καθαρό, χαρούμενο πρόσωπο, βλέμμα φωτεινό. Οι άλλοι έχουν
βλέμμα απελπισμένο, φοβισμένο, πρόσωπο σκοτεινό…». Μαθήματα ειρηνικής
συμβίωσης στην εποχή των ανοιχτών συνόρων και της συνάντησης των πολιτισμών
υπό Αρχιεπισκόπου Χριστοδούλου κατά το κυριακάτικο κήρυγμα.

Το απόσπασμα, κινηματογραφημένο, παρεμβάλλεται μεταξύ άλλων που
καταγράφουν στιγμιότυπα από σχολικές αίθουσες παραμονές εθνικής γιορτής, όπου
τα σχολιαρόπαιδα μαθαίνουν για το «κρυφό σχολειό», συνδυάζουν τις
επιστημονικές απόψεις της καθηγήτριας εκπαιδευτικής πολιτικής του
Πανεπιστημίου Αθηνών Εύης Ζαμπέτα ότι τα περί «κρυφού σχολειού» είναι μύθος,
αλλά και τις εκ διαμέτρου αντίθετες της θεολογίας όπως τις εκφράζει ο
καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Ηλ. Φραγκόπουλος ότι το «κρυφό
σχολειό» έσωσε την Ελλάδα από τους Τούρκους.

Η ιστορική ακρίβεια σε αντίθεση με τους ελληνοχριστιανικούς μύθους; Κάθε άλλο
παρά το μοναδικό σημείο της εγχώριας εκπαίδευσης είναι που μπερδεύει το παρόν
– και πολύ περισσότερο το μέλλον – με ένα παρελθόν που το έχει ήδη πληρώσει ο
τόπος. Το επεισόδιο ανήκει στη σειρά ντοκιμαντέρ «Μαθήματα – Παθήματα» που η
ΕΤ1 προβάλλει κάθε Δευτέρα στις 8 και επιχειρεί να ξεδιπλώσει την «καθημερινή
πραγματικότητα της σχολικής ζωής». Αυτή που παριστάνουμε ότι αγνοούμε και μας
εκπλήσσουν τάχα ακραία της ξεσπάσματα, σαν την υπόθεση της Αμαρύνθου.

Μια πραγματικότητα που την παρακολουθούμε στη μιντιακή της εκδοχή, την
ώρα των δελτίων ειδήσεων, να ξεδιπλώνεται με τη φαντασμαγορία των «εθνικών
κρίσεων». Μια πραγματικότητα που την είδαμε στο βιαστικά κινούμενο φως των
τηλεοπτικών προβολέων να ξεδιπλώνεται σαν ψυχεδελικό καλειδοσκόπιο, όπου η
απεργία των εκπαιδευτικών μεταλλασσόταν «μαγικά» σε βιασμό σε δημόσιο σχολείο
εν ώρα καταλήψεως και από εκεί σε βίντεο-πορνό ανηλίκων. Καμιά «μαγεία» δεν
καταγράφει η σειρά «Μαθήματα – Παθήματα» που γυρίστηκε πολύ πριν από τη στιγμή
της κρίσης στην Παιδεία. Μόνο σύγχυση, αδράνεια και ολιγωρία.

Λες και έχει σταματήσει ο χρόνος στα μωσαϊκά των ελληνικών σχολειών και
ανάμεσα στα ξεχαρβαλωμένα θρανία επαναλαμβάνεται σαν παντομίμα (με τη δέουσα
κωμική διάσταση) μια εκπαίδευση εμποτισμένη από τα «ελληνοχριστιανικά ιδεώδη»
μιας άλλης εποχής, χωρίς ιστορικό έρμα και κοινωνικό αντίκρυσμα.

Τα βιβλία μαθαίνουν στα παιδιά τον χριστιανισμό σαν βίωμα, σαν να μην
υπάρχουν πέραν αυτού, ο Χριστόδουλος μιλάει για «περιούσιες αξίες» και
«περιούσιο λαό», ενώ στα σχολειά ήδη τα 2/3 των μαθητών είναι παιδιά
μεταναστών και την ίδια ώρα 65 ιστορικοί των Βαλκανίων επιχειρούν να γράψουν
την ιστορία της περιοχής, την ιστορία 11 χωρών χωρίς τους μύθους που
διαμόρφωσαν τη συνείδηση της έχθρας μεταξύ τους.

Η απόλυτη σύγχυση. Την αντανακλά η πραγματικότητα που μας τρομάζει. Στο
επεισόδιο «Μικροί ξένοι» είδαμε τις νέες συνθήκες των ελληνικών σχολείων με
τις πολυπολιτισμικές συνθέσεις των μαθητικών τάξεων και έμοιαζε με απρόσμενο
«σχόλιο» στην υπόθεση της Αμαρύνθου. Αυτή, σκοτεινή και βίαιη, έγινε βορά μιας
άλλης τηλεόρασης, της κανιβαλικής, που προτιμάει να καταβροχθίζει άγριες
εικόνες της κοινωνίας, κάνοντάς την ακόμη πιο συντηρητική.

Αντιμέτωποι με τη συνείδηση

Η συγκυρία μετατρέπει την προβολή των επεισοδίων του ντοκιμαντέρ σε ένα
είδος διαλόγου με την επικαιρότητα των δελτίων ειδήσεων. Στην «Ανατροπή» του ο
Γιάννης Πρετεντέρης στο Mega θα προβάλει μεταξύ άλλων βίντεο για τη βία στα
σχολεία και την ιστορία του μικρούλη Καρίμ, που αλλάζει συνέχεια σχολεία γιατί
είναι μαύρος και τον χτυπούν οι συμμαθητές του. Μία εβδομάδα αργότερα το
επεισόδιο της σειράς «Μαθήματα – Παθήματα», που προβάλλει το απόσπασμα από το
κήρυγμα του Χριστόδουλου περί «χριστιανού με καθαρό πρόσωπο» και μη χριστιανού
με «πρόσωπο σκοτεινό», μαζί με τα υπόλοιπα στοιχεία μιας παρωχημένης
«ελληνοχριστιανικής» αγωγής, δίνει σαφή διάσταση των «πολεμικών» διαφορών που
καλλιεργούνται και διαμορφώνουν την κοινωνική δυσανεξία σε αυτόν τον τόπο. Για
την ΕΡΤ θα ήταν ένα αληθινό βήμα προσφοράς και συναίσθησης του ρόλου της αν
στη θέση του δρουζέικου δήθεν «λαοφιλούς» προγράμματος προέβαλλε αυτά τα 12
επεισόδια μιας σειράς που φτάνει ώς τον πυρήνα των πιο σοβαρών προβλημάτων,
όχι απλώς της εκπαίδευσης, αλλά της ίδιας της συνείδησης του Έλληνα.