Η κληρονομιά του πολέμου

Σήμερα φτάνει στο Ανόι ο Τζορτζ Μπους για την εμπορική σύνοδο Ασίας-
Ειρηνικού. Αυτό που θα αντικρύσει θα είναι μια χώρα που έχει προοδεύσει έπειτα
από τρεις δεκαετίες ειρήνης, αλλά παραμένει βαθιά τραυματισμένη από τον
οδυνηρό πόλεμο.

Με τον πρόεδρο. Πλανόδιος ζωγράφος στο Ανόι με πορτρέτο του Μπους

Τριάντα ένα χρόνια έχουν περάσει από την πτώση της Σαϊγκόν που σήμανε το τέλος
του πολέμου του Βιετνάμ. Ωστόσο ο πόλεμος αυτός συνεχίζει να στοιχειώνει την
αμερικανική ψυχή, ιδίως σήμερα, καθώς πολλοί παραλληλισμοί είναι δυνατόν να
γίνονται με τη σημερινή κατάσταση στο Ιράκ.

Στο άκουσμα Βιετνάμ, οι εικόνες που έρχονται στον νου παραμένουν βαθιά
επηρεασμένες από τον πόλεμο: ολόκληρα δάση κατεστραμμένα από τον πορτοκαλί
παράγοντα, η σφαγή στο Μάι Λάι, βομβαρδιστικά αεροπλάνα Β-52 που ρίχνουν το
θανάσιμο φορτίο τους, κόσμος που αγωνίζεται να ανέβει σε ένα ελικόπτερο ενώ
αυτό απογειώνεται από την ταράτσα της αμερικανικής πρεσβείας, ένα μικρό
κοριτσάκι που τρέχει τρομοκρατημένο – το σωματάκι του κατακαμένο από τις
βόμβες ναπάλμ.

Κομψά ξενοδοχεία

Η εμπορική σύνοδος Ασίας – Ειρηνικού (APEC) θα πραγματοποιηθεί στη βιετναμέζικη πρωτεύουσα

Παρ’ ότι τα στοιχεία που θυμίζουν εκείνον τον πόλεμο είναι ακόμη ορατά, το
σύγχρονο Βιετνάμ διαφέρει πολύ από τη χώρα που εγκαταλείφθηκε στους Βιετκόνγκ
το 1975, όπως θα ανακαλύψει ο Τζορτζ Μπους σήμερα, φθάνοντας στη χώρα για την
ετήσια σύνοδο κορυφής των χωρών της Ασίας και του Ειρηνικού, αλλά και την
πρώτη του διμερή επίσκεψη στο Βιετνάμ. Πρόκειται για μια χώρα γεμάτη κομψά
ξενοδοχεία αποικιακής εποχής, τα οποία έχουν αναπαλαιωθεί και έχουν γίνει
υπερπολυτελή ξενοδοχεία πέντε αστέρων, εστιατόρια που προσφέρουν την καλύτερη
γαλλική και ασιατική κουζίνα, τεράστιες εκτάσεις για γκολφ και μαγαζιά γεμάτα
επώνυμα είδη, τα οποία μπορούν να συγκριθούν με τα καλύτερα της Σιγκαπούρης
και του Χονγκ Κονγκ.

Η οικονομία – κατεστραμμένη από δεκαετίες μαχών και το βαρύ χέρι του
κομμουνισμού, όπως και το μεγαλύτερο μέρος των υποδομών – τώρα βρίσκεται σε
μεγάλη άνθηση βασιζόμενη κυρίως στον τουρισμό, ο οποίος γνώρισε τεράστια
ανάπτυξη μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου του 2001. Μια
χώρα, το όνομα της οποίας ήταν κάποτε συνώνυμο του θανάτου και της
καταστροφής, είναι τώρα απαραίτητος τόπος προορισμού για κάθε σικάτο
ταξιδιώτη, καθ’ ότι συνεχίζει να είναι και ένας από τους ασφαλέστερους
προορισμούς.

Η Αμερική – η οποία το 1994 ήρε το εμπάργκο που είχε θέσει στο εμπόριο με το
Βιετνάμ από την εποχή του πολέμου – έχει γίνει ο μεγαλύτερος εμπορικός
συνεταίρος του Βιετνάμ: το Βιετνάμ εξάγει αγαθά συνολικής αξίας περίπου 7 δισ.
δολαρίων στον πρώην εχθρό της, τις ΗΠΑ. Όσοι ταξιδεύουν για επαγγελματικούς
λόγους στο Βιετνάμ, θαυμάζουν τα πολυτελή νέα ξενοδοχεία και τα συγκροτήματα
γραφείων που ξεπηδούν στο Ανόι και την πόλη Χο Τσι Μινχ – την πνιγμένη από
μοτοσυκλέτες νότια μητρόπολη που ακόμα λέγεται Σαϊγκόν από τους ντόπιους.

Παρ’ όλο τον ενθουσιασμό και τη ζέση με τα οποία αγκάλιασε τον καπιταλισμό,
και τον τρόπο με τον οποίο ανοίχτηκε στον έξω κόσμο, το Βιετνάμ – μια από τις
ελάχιστες χώρες με κομμουνιστικό καθεστώς που έχουν απομείνει – παραμένει
αυταρχικό μονοκομματικό κράτος. Ο πλουραλισμός, η δημοκρατία, η ελευθερία
λόγου και έκφρασης και η ανεξιθρησκία είναι έννοιες ξένες στο Βιετνάμ.
Εκατοντάδες πολιτικοί και θρησκευτικοί αντιρρησίες περνούν ατελείωτα χρόνια
κλεισμένοι στη φυλακή.

Τα βάσανα του λαού δεν σταμάτησαν

Παλιές συνήθειες σε σύγχρονο κόσμο. Βιετναμέζα έμπορος φρούτων περνά μπροστά από βιτρίνα καταστήματος με σέξι εσώρουχα «made in Vietnam»

ΤΑ ΣΗΜΑΔΙΑ του πολέμου του Βιετνάμ είναι ακόμη ορατά: ο πόλεμος
στοίχισε τη ζωή σε 1,3 εκατ. Βιετναμέζους, στη δε Αμερική σε 58.000
στρατιώτες. Όμως, ακόμη και μετά το πέρας του πολέμου, την επανένωση της χώρας
και την εγκαθίδρυση μιας κομμουνιστικής ηγεσίας, τα βάσανα του λαού δεν
σταμάτησαν. Το Βιετνάμ εισέβαλε στην Καμπότζη, ανατρέποντας τον Πολ Ποτ και το
καθεστώς των Ερυθρών Χμερ που στήριζε η Κίνα, και υπερασπίστηκε τα βόρεια
σύνορα της χώρας από κινέζικη εισβολή.

Περισσότερα από 30 χρόνια μετά το τέλος του πολέμου συνεχίζουν να γεννιούνται
παιδιά με τρομερές παραμορφώσεις και προβλήματα – πρόκειται για την τραγική
κληρονομιά του πορτοκαλί παράγοντα και των άλλων χημικών ουσιών που ψεκάστηκαν
από αέρος με στόχο την καταστροφή των κρυψώνων που είχαν στη ζούγκλα οι
αντάρτες Βιετκόνγκ. Μάλιστα η κυβέρνηση του Βιετνάμ υπολογίζει πως περίπου
500.000 παιδιά έχουν γεννηθεί με παραμορφώσεις και ότι δύο εκατομμύρια πάσχουν
από καρκίνους και άλλες σοβαρές ασθένειες. Ωστόσο, ο μισός και πλέον πληθυσμός
του Βιετνάμ είναι κάτω των 30 χρόνων και δεν έζησε τη φρίκη του πολέμου. Για
τους νέους, ιδίως τα μέλη της αναδυόμενης μεσαίας τάξης, τα νέα αυτοκίνητα και
οι μάρκες επώνυμων σχεδιαστών είναι τα νέα σύμβολα που επιλέγουν για να
δηλώσουν πού ανήκουν και ποιοι είναι. Δυστυχώς υπάρχει επίσης μια τεράστια και
διαρκώς αυξανόμενη αγορά παιδικής πορνείας στη χώρα και μεγάλο ποσοστό των
τουριστών καταφθάνει εκεί για να βρει παιδιά προς σεξουαλική εκμετάλλευση.

©The Times, 2006