ΝΑΝΟΣ ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ «Κρύβουμε επικίνδυνα τέρατα μέσα μας»
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
4 λεπτά  |
 |
|
«Το χιούμορ είναι απαραίτητο όχι μόνο για τα εικαστικά, αλλά και για την |
«Η έμπνευση είναι στιγμιαία και έρχεται ακατάστατα. Δεν ξέρεις πότε θα έρθει
και πότε θα σταματήσει. Ούτε μπορείς να τη σύρεις από τα μαλλιά. Είτε σε
ευνοεί, είτε όχι. Και για να είμαι ειλικρινής με εκπλήσσει όταν οι κριτικοί
ενδιαφέρονται, διότι τα έχω φτιάξει αυθόρμητα χωρίς πρόθεση να κάνω
καλλιτεχνικό έργο, είναι συμπληρωματικό της ποίησής μου», λέει στα «ΝΕΑ» ο
«αντάρτης των ελληνικών γραμμάτων», Νάνος Βαλαωρίτης, που τούτη τη φορά βγάζει
το προφίλ του εικαστικού δημιουργού, παρουσιάζοντας για πρώτη φορά σε έκθεση
22 σχέδιά του: μεγάλα πολύχρωμα σχέδια με μαρκαδόρο, μικρά ασπρόμαυρα με στιλό
και κολλάζ που έφτιαξε κυρίως τη δεκαετία του ’70, ενώ βρισκόταν στην Αμερική.
Καρικατούρες συνταγματαρχών και εικόνες χιουμοριστικές που παραπέμπουν στη
χούντα, διακρίνονται ανάμεσα στις εικαστικές δημιουργίες του υπερρεαλιστή
ποιητή Νάνου Βαλαωρίτη. «Ήμουν πολύ θυμωμένος εκείνη την εποχή», θυμάται ο
αεικίνητος 85χρονος δημιουργός. «Έκανα έργα σαν γελοιογραφίες, στρατιωτικούς
και συνταγματαρχαίους, τη συνωμοτική ατμόσφαιρα και το κλίμα της εποχής».
Δεν ανακατευθήκατε από τότε με πολιτικά θέματα;
«Εκείνα δεν ανακατεύτηκαν στην ποίησή μου. Σήμερα όταν γράφω, επειδή
παρακολουθώ την καθημερινότητα, μπαίνουν στην ποίησή μου στοιχεία από τα
τρέχοντα. Θεωρώ σημαντικό η ποίηση να έχει μια σχέση ιδιαίτερη με την
πραγματικότητα, αλλά πάντα ανοιχτή».
Μπορεί η τέχνη να ασκήσει πολιτική;
«Μπορεί, αλλά δεν είναι από τις αρχές μου. Δεν μου αρέσει η τέχνη να μπαίνει
στην υπηρεσία της πολιτικής. Η πολιτική γίνεται με δηλώσεις και μανιφέστα. Η
ποίηση είναι άλλη λειτουργία».
Σήμερα νιώθετε την ανάγκη να κάνετε πολιτική παρέμβαση;
«Βεβαίως. Σήμερα πάμε κατά διαβόλου, αν δεν ανακόψουμε την πορεία καταστροφής
του πλανήτη. Πρέπει να τον φροντίσουμε τώρα. Είναι πολιτικό, οικολογικό και
συνειδησιακό το πρόβλημα. Πρέπει να ξυπνήσει η ανθρωπότητα. Δεν μπορεί να
πριονίζει το κλαδί στο οποίο κάθεται, τον πλανήτη μας».
Πιστεύετε στον ενεργό ρόλο του καλλιτέχνη στην κοινωνία;
«Οι καλλιτέχνες που άλλαξαν ορισμένα πράγματα δεν ξέρουμε αν όντως τα άλλαξαν
ή αν η κοινωνία σκέφτηκε συλλογικά και τους επηρέασε. Δεν πιστεύω πάντως ότι η
τέχνη είναι παθητική. Επεμβαίνει με τον τρόπο της, όχι όπως θέλουν εκείνοι που
κάνουν σλόγκαν».
Ποιοι είναι οι ήρωες των έργων σας;
«Τα τέρατα που βρίσκονται μέσα μας κι αν τα προσέξεις ή τους φερθείς με
σεβασμό εξέρχονται. Άλλοτε είναι πολύμορφα, άλλοτε έχουν απλή και άλλοτε
σύνθετη όψη. Δεν είναι θεματικά προσδιορισμένα. Προσαρμόζονται στις ψυχικές
περιστάσεις, στις οποίες γεννιούνται. Άλλα είναι επικίνδυνα, άλλα αλλόκοτα,
αλλά εντελώς γραφικά. Και πιστεύω πως πρέπει να βγαίνουν προς τα έξω, να
εκτονώνονται, διότι αν μείνουν μέσα μπορεί να δημιουργήσουν εκρήξεις
συμπεριφοράς ή διανοητικές διαταραχές».
Γιατί αποφάσισε τώρα ο Νάνος Βαλαωρίτης να εκθέσει το συγκεκριμένο κομμάτι της
δουλειάς του; «Επειδή πολλά έχουν δημοσιευτεί σε βιβλία μου, ξαναβγαίνουν στη
δημοσιότητα και μου τα ζητάνε οι γκαλερί», εξηγεί. «Οι τιμές των έργων μου δεν
είναι εξωφρενικές, όπως των ζωγράφων, γιατί το θεωρώ απαράδεκτο. Δεν θέλω όμως
και να τα χαρίζω. Οι υπερρεαλιστές, εξάλλου, δεν ήταν αντίθετοι στην
εμπορευματοποίηση των έργων. Ήταν αντίθετοι στα βραβεία γιατί τα θεωρούσαν
υποτιμητικά, τους θύμιζαν το σχολείο. Το θέμα των βραβείων μένει ένα ανοιχτό
πρόβλημα. Είναι ένας θεσμός που βοηθά στην πώληση έργων και στην αναγνώριση
του καλλιτέχνη και είναι δύσκολο να τον καταλύσουμε».
Αρνηθήκατε ποτέ βραβείο;
«Το Κρατικό Βραβείο Ποίησης το 1958. Ήταν μια εποχή που οι κριτικοί και οι
επιτροπές ήταν πολύ αρνητικοί στους ποιητές. Ήταν μια κίνηση διαμαρτυρίας. Το
κατάλαβαν και άλλαξαν τον τρόπο που μιλούσαν για τους ποιητές».
INFO
Ζωγραφική και κολλάζ του Νάνου Βαλαωρίτη στον Αστρολάβο-Δεξαμενή (Ξανθίππου
11, τηλ. 210-7294.342) έως 2 Δεκεμβρίου.
Google news
