Βάση με τηλεσκόπια στη Σελήνη

Μια επιστημονική βάση που θα είναι εξοπλισμένη με τηλεσκόπια σχεδιάζει να
εγκαταστήσει τα επόμενα χρόνια στη Σελήνη – με τη συμμετοχή Ελλήνων ειδικών –
ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος.

Η επιστημονική βάση που σκέπτεται να εγκαταστήσει στη Σελήνη την επόμενη δεκαετία ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA) θα αποτελείται σε πρώτη φάση από ραδιοτηλεσκόπια, τα οποία θα συλλέγουν πληροφορίες από την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία του Σύμπαντος. Αργότερα δεν αποκλείεται η βάση να αλλάξει μορφή και να επανδρωθεί

Η πρόθεση διαφόρων χωρών όπως της Κίνας και της Ινδίας να προετοιμάσουν δικές
τους αποστολές για τη Σελήνη ανάγκασε τους Ευρωπαίους ειδικούς να επισπεύσουν
τα σχέδιά τους. Ήδη, στο τέλος του μήνα, περισσότεροι από 30 επιστήμονες και
εκπρόσωποι αεροδιαστημικών βιομηχανιών θα συγκεντρωθούν στη Βρέμη της
Γερμανίας για να συζητήσουν τους βασικούς άξονες του φιλόδοξου αυτού
εγχειρήματος.

Ανάμεσά τους θα βρίσκεται και ο κ. Ξενοφών Μουσσάς, που είναι αναπληρωτής
καθηγητής Φυσικής του Διαστήματος και διευθυντής του Εργαστηρίου Αστροφυσικής
στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Ο ίδιος λέει στα «ΝΕΑ» ότι «αν εγκαταστήσουμε μια
βάση τηλεσκοπίων στη σκοτεινή πλευρά της Σελήνης, την πλευρά δηλαδή του
φεγγαριού που δεν αντικρύζει ποτέ τη Γη, τότε θα μπορούμε να κάνουμε πολύ
σημαντικές παρατηρήσεις, επειδή τα όργανά μας δεν θα επηρεάζονται από τις
παρεμβολές της Γης».

Προβλήματα από παρεμβολές

Τα οπτικά τηλεσκόπια και κυρίως τα ραδιοτηλεσκόπια που βρίσκονται
εγκατεστημένα στη Γη αντιμετωπίζουν πολύ συχνά σοβαρά προβλήματα στις
παρατηρήσεις που κάνουν εξαιτίας των παρεμβολών που υπάρχουν στον πλανήτη μας
από διάφορες πηγές ακτινοβολίας. Και κυρίως από τα συστήματα τηλεπικοινωνιών.

Το μέγεθος των παρεμβολών αυτών μπορεί εύκολα να γίνει κατανοητό αν σκεφθούμε
πως στην περίπτωση που άφηνε κάποιος ένα κινητό τηλέφωνο στη Σελήνη η
ακτινοβολία που θα έστελνε η συγκεκριμένη συσκευή στον πλανήτη μας, και η
οποία θα καταγραφόταν από τα ραδιοτηλεσκόπια, θα ήταν απείρως μεγαλύτερη από
την αντίστοιχη ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία που φθάνει στη Γη από κάποιον
απομακρυσμένο γαλαξία.

Για τον λόγο αυτό οι επιστήμονες θεωρούν ότι για να συλλέξουν πληροφορίες από
την ακτινοβολία που προέρχεται από τα βάθη του Σύμπαντος πρέπει να στείλουν
τηλεσκόπια όσο πιο μακριά γίνεται από τον… θόρυβο της Γης.

Φοβούνται τις «επιθέσεις» μετεωριτών

ΟΙ «ΕΠΙΘΕΣΕΙΣ» των μετεωριτών φοβίζουν τους επιστήμονες. Κανείς δεν
μπορεί να είναι σίγουρος ότι η βάση που θα τοποθετηθεί στην επιφάνεια του
φεγγαριού δεν θα χτυπηθεί από κάποιον μικρό ή μεγάλο μετεωρίτη. «Αυτό είναι
πολύ πιθανό να συμβεί αλλά αξίζει να πάρουμε το ρίσκο», λέει ο κ. Ξ. Μουσσάς.

Οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι ο δορυφόρος της Γης βομβαρδίζεται από μετεωρίτες,
κομήτες και αστεροειδείς. Από την πρόσκρουση των σωμάτων αυτών έχουν λειώσει
πετρώματα της Σελήνης με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ο ρηγόλιθος, που είναι ένα
παχύ στρώμα λεπτής σκόνης με βάθος από 2 έως 20 μέτρα, το οποίο καλύπτει ένα
σημαντικό μέρος της επιφάνειας του φεγγαριού. Το μόνο σίγουρο είναι ότι τα
τηλεσκόπια δεν θα κινδυνεύουν από τους σεισμούς που γίνονται στη Σελήνη και οι
οποίοι, όπως εκτιμάται, είναι μικρού μεγέθους.

Θα «ριχτούν» στη Σελήνη με πύραυλο

ΤΑ ΡΑΔΙΟΤΗΛΕΣΚΟΠΙΑ που σκέπτονται να εγκαταστήσουν οι Ευρωπαίοι
επιστήμονες, με τη συμμετοχή και Ελλήνων, στη Σελήνη μπορεί να έχουν τη μορφή
μιας συστοιχίας κεραιών, που θα εξασφαλίζουν την ενεργειακή τους αυτονομία από
ηλιακούς συλλέκτες και τα οποία θα είναι δυνατόν να μεταφερθούν και να
«ριχτούν» στο φεγγάρι με τη βοήθεια κάποιου πυραύλου χωρίς να είναι απαραίτητη
η ανθρώπινη παρέμβαση. «Αυτό μπορεί να γίνει αργότερα», συμπληρώνει ο κ. Ξ.
Μουσσάς. Τα ραδιοτηλεσκόπια στη Σελήνη θα καταγράφουν την ηλεκτρομαγνητική
ακτινοβολία που διαχέεται στο Σύμπαν, όπως είναι οι ακτίνες γ και Χ, η
υπεριώδης ακτινοβολία, το ορατό φως, η υπέρυθρη ακτινοβολία (που μας
ζεσταίνει) και τα ραδιοκύματα.

Επιπλέον, σε συνδυασμό και με άλλα όργανα παρατήρησης, θα μπορεί να μελετάται
και η κοσμική ακτινοβολία η οποία αποτελείται από μικροσκοπικά σωματίδια που
μεταφέρουν μεγάλες ποσότητες ενέργειας και αναπτύσσουν ταχύτητα αντίστοιχη
σχεδόν με εκείνη του φωτός, 300.000 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο. Τα σωματίδια
αυτά διαπερνούν βεβαίως και τον πλανήτη μας, ακόμη και εμάς τους ίδιους. Οι
ειδικοί έχουν υπολογίσει ότι ένα τέτοιο σωματίδιο διαπερνάει κάθε λεπτό ένα
τετραγωνικό εκατοστό της επιφάνειας του σώματός μας χωρίς όμως να προκαλεί
βλάβη στον οργανισμό μας.