Υπάρχουμε… Συνυπάρχουμε;

Ίσως, ο πιο απλός τρόπος για να προσεγγίσουμε μια ακραία ιστορία, είναι να
αλλάξουμε τις θέσεις των πρωταγωνιστών. Φαντάσου λοιπόν, αγαπητέ αναγνώστη, το
εξής. Σε κάποιο μέρος της Ελλάδας – στην Αμάρυνθο Ευβοίας φερ’ ειπείν – τρεις
μαθητές Λυκείου, παιδιά μεταναστών από την Βουλγαρία ή την Αλβανία
συνευρίσκονται στις τουαλέτες του σχολείου με μια συμμαθήτριά τους, καθαρόαιμη
Ελληνίδα. Κατόπιν αυτού, η μαθήτρια καταγγέλλει ότι βιάστηκε από τους
συμμαθητές της. Οι τρεις μαθητές όμως υποστηρίζουν πως η Ελληνίδα συμμετείχε
εκουσίως στο σεξουαλικό όργιο. Ταυτόχρονα, οι γονείς των παιδιών από την
Βουλγαρία ή την Αλβανία και ορισμένοι συμπατριώτες τους, καμαρώνουν εμμέσως ή
ανοιχτά, το αντριλίκι των παιδιών τους. Εδώ σταματάω, γιατί δυσκολεύομαι και
φοβάμαι να φανταστώ τη συνέχεια…

Αν ήμουν δάσκαλος, θα έβαζα συχνά τα παιδιά να συμμετέχουν σε τέτοιες
«ασκήσεις» ανταλλαγής ρόλων. Είναι, ίσως, ο καλύτερος τρόπος για να αμβλυνθεί
κάπως το σύνορο που χωρίζει σήμερα ντόπιους και μετανάστες. Η κάθε μορφή
τύφλωσης, άλλωστε, στηρίζεται στην άρνηση να φανταστούμε τον εαυτό μας στο
πετσί του «άλλου». Η κάθε μορφή τύφλωσης ξεκινά από την άρνηση να συγκρίνουμε
τον εαυτό μας με τους «άλλους»: κυρίως, τους εξ ορισμού, «κατώτερους άλλους».
Εάν επιτρέψουμε στον εαυτό μας να μεταφερθεί στη θέση του «άλλου», είναι σαν
να επιτρέψουμε και στον άλλο να μεταφερθεί στη θέση μας: να έχει την ίδια
ανθρώπινη υπόσταση, τα ίδια δικαιώματα, το ίδιο παρόν και μέλλον που
προσδοκούμε για τον εαυτό μας και τα παιδιά μας…

Πέρα από αυτό, το μόνο που δεν συζητήθηκε αυτές τις μέρες, με αφορμή τα
γεγονότα στην Αμάρυνθο Ευβοίας, είναι η πραγματικότητα της δεύτερης γενιάς των
μεταναστών, που αλλάζει ραγδαία τα δεδομένα. Είναι η γενιά που δεν είναι
διατεθειμένη να μεγαλώνει στο περιθώριο της κοινωνίας. Οι γονείς τους είχαν
αποδεχθεί ως μοιραία την κατώτερη θέση του ξένου. Τα παιδιά τους όμως θα
παλέψουν με νύχια και με δόντια για να αποκτήσουν μια θέση στον ήλιο, για να
ανέβουν κοινωνικά, για να διακριθούν, για να ζήσουν όπως οι ντόπιοι, για να
γίνουν ντόπιοι και αυτοί. Μια επώδυνη πραγματικότητα συνδέει λοιπόν τον Τσέναϊ
της Μηχανιώνας, τον Άλεξ της Βέροιας και την Ελληνίδα μαθήτρια (ναι, ακριβώς,
Ελληνίδα μαθήτρια) βουλγαρικής καταγωγής στην Αμάρυνθο Ευβοίας. Είναι η
πραγματικότητα της απώθησης και της κλειστής κοινωνίας των «δικών μας παιδιών»
απέναντι στα «παιδιά των άλλων». Οι εσωτερικές «παθολογίες» της ελληνικής
κοινωνίας, στην περίπτωση όπου εμπλέκονται οι μετανάστες, αποδεσμεύονται απλά
από κάθε αναστολή. Σε αυτή την κοινωνία όμως θα ζήσουν τα «παιδιά των άλλων».
Σε αυτή την κοινωνία θα παλέψουν, θα εργαστούν, θα πονούν, θα ερωτευτούν, θα
ριζώσουν. Είναι η δική τους κοινωνία πλέον. Δεν έχουν άλλη.

Σε καμία εποχή, σε καμία χώρα δεν υπήρξε μετανάστευση χωρίς σκληρές
συγκρούσεις. Λίγη γνώση της ιστορίας της μετανάστευσης φθάνει για να το
καταλάβουμε. Με τη δεύτερη γενιά, οι συγκρούσεις θα πληθαίνουν. Γιατί με τη
δεύτερη γενιά κρίνεται ουσιαστικά το «παιχνίδι» της μετανάστευσης. Το θέμα
είναι, ότι σε αυτό το σημείο, η πολιτεία και η πολιτική πρέπει να μπουν με τα
μπούνια στο «παιχνίδι». Αλλιώς, αν συνεχίζουν να ζουν περιχαρακωμένοι στο δικό
τους «πολιτικό κόστος», το κόστος που καλείται να πληρώσει η ελληνική
κοινωνία, θα είναι αφάνταστα υψηλό. Και θα το πληρώσουμε όλοι μαζί: ντόπιοι
και μετανάστες. Γιατί η μοίρα μας είναι πλέον κοινή: ή χάνουμε ή κερδίζουμε
μαζί…

LINK: * www.gkapllani.com