Πρόσωπα Το δικαίωμα στη νωθρότητα

«Δεν θα πάψω ποτέ να θεωρώ πως η αργία είναι μήτηρ πάσης αρετής», λέει ο
Φιλίπ Νουαρέ· και διεκδικεί το δικαίωμά του στη νωθρότητα.

Φιλίπ Νουαρέ: «Συμβαίνουν τόσα άγρια πράγματα που, αν δεν αναζητούσαμε ανακούφιση στην ομορφιά, η ζωή δεν θα είχε νόημα

«Είναι μία φιλοσοφία ζωής, αλλά η δική μου ζωή ήταν πάντα η ίδια, η ζωή ενός
ανθρώπου που δούλευε πολύ. Τώρα δεν έχω ανάγκη να μετακινούμαι ούτε να
υποχρεώνω τον εαυτό μου να κάνει πράγματα. Δεν κάνω τίποτε: είναι κι αυτό ένα
δικαίωμα». Δεν θέλει επίσης να βλέπει πολύ κόσμο: «Γνώρισα τόσα άχρηστα
πρόσωπα, έκανα τόσα ταξίδια χωρίς νόημα, τόσες επιφανειακές ταινίες.
Βαρέθηκα». Αισθάνεται επιπλέον λίγο άρρωστος, έτσι δεν πήγε στη Φλωρεντία για
το 21ο Φεστιβάλ «Γαλλία-Σινεμά». Θα μπορούσε ωστόσο θαυμάσια να είναι το
σύμβολο των σχέσεων του γαλλικού με τον ιταλικό κινηματογράφο. Από τις 24
ταινίες του αφιερώματος που του έκανε το Φεστιβάλ, οι δώδεκα είναι στα ιταλικά
– ταινίες όπως οι «Εντιμότατοι φίλοι μου» του Μάριο Μονιτσέλλι, η «Οικογένεια»
του Έττορε Σκόλα, το «Σινεμά ο Παράδεισος» του Τζουζέππε Τορνατόρε.

Κακός μαθητής στο σχολείο, ο Φιλίπ Νουαρέ ασχολήθηκε με την ηθοποιία με την
προτροπή ενός ιερέα. Στη σχολή υποκριτικής ήταν συμμαθητής με τον Ζαν Ροσφόρ
και στη συνέχεια δούλεψε με τον Ζαν Βιλάρ στο Εθνικό Λαϊκό Θέατρο, όπου
γνώρισε τη Μονίκ Σωμέτ, σύζυγό του από το 1952, και την Ανιές Βαρντά,
σκηνοθέτιδα της πρώτης του ταινίας, επίσης το 1952. Ακολούθησαν καμπαρέ,
ραδιόφωνο, τηλεόραση, 130 ταινίες, εκατοντάδες θεατρικά έργα, η ιταλική
σταδιοδρομία με αρχή το «Μεγάλο Φαγοπότι» του Φερρέρι, η επιστροφή στο θέατρο
τα τελευταία χρόνια, η δυνατή φιλία με τον Μαρτσέλλο Μαστρογιάννι, η ικανότητά
του να συνδυάζει τραγωδία και κωμωδία, Ρακίνα και Ιονέσκο. «Είναι απ’ αυτούς
που δίνουν το στυλ τους στην εποχή τους», έλεγε γι’ αυτόν ο Φρανσουά
Μιττερράν. «Έχει το μεγάλο χάρισμα της απλότητας», λέει ο Μονιτσέλλι.

Είναι απλός, αλλά και από τους κομψότερους άνδρες. Έμαθε από τον πατέρα του να
εκτιμά την ομορφιά των ρούχων, των αντικειμένων, της δουλειάς των μαστόρων. «Η
ομορφιά είναι χαρά για τα μάτια, αλλά και σωτηρία», λέει στη «Λα Στάμπα».
«Γύρω μας συμβαίνουν τόσα άγρια πράγματα που, αν δεν αναζητούσαμε ανακούφιση
στην ομορφιά, η ζωή δεν θα είχε νόημα. Δεν ζωγραφίζω πια, αλλά έχω πολλές
άλλες χαρές: το πούρο, το καλό φαγητό, τα βιβλία, το εξοχικό στην Καρκασόν με
τα άλογα και τα σκυλιά…». Αυτό που δεν του αρέσει καθόλου είναι να απαντά σε
ερωτήσεις για την κατάσταση της τέχνης σήμερα. «Όταν φτάνεις στην ηλικία μου,
στα 76, πρέπει να είσαι πολύ προσεκτικός όταν κρίνεις», εξηγεί. «Πάντα οι
γέροι είναι πεισμένοι πως το παρελθόν ήταν καλύτερο και το παρόν είναι
χάλια… Το μόνο που μπορώ να πω είναι πως αισθάνομαι ότι το σινεμά μ’
ενδιαφέρει λιγότερο, μ’ αρέσει λιγότερο».