ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Ουραγοί και πρωτοπόροι

Ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα ενός ακόμη ευρωπαϊκού διαγωνισμού που αφορά στη
χρηματοδότηση των μεγάλων προγραμμάτων περιβάλλοντος στο έδαφος της Κοινότητας
για την περίοδο 2006-2008. Αν και αυτό δεν αποτελεί είδηση, όπως για
παράδειγμα οι προκριματικοί αγώνες της Γιουροβίζιον, ας μου επιτραπεί να
επιμείνω λίγο διά των στηλών που ευγενώς μού παραχωρεί η εφημερίδα και να
μεταφέρω το στίγμα των προτεραιοτήτων και των επιλογών μιας Ευρώπης – η οποία
σε πολλά θέματα βρίσκεται στην πρωτοπορία της τεχνολογίας – προς τους
αναγνώστες/κατοίκους μιας χώρας όπου το περιβάλλον όχι μόνο δεν αποτελεί
προτεραιότητα, αλλά ούτε καν αφορμή για κουτσομπολιό (εκτός κι αν έρθουν
νεροποντές και πυρκαγιές).

Διαβάστε, λοιπόν, μια επιλογή από τον κατάλογο των προκριθέντων έργων:
καθαρισμός και επαναχρησιμοποίηση των αστικών ομβρίων υδάτων από λεκάνη
απορροής της Βιέννης (Αυστρία). Παρόμοιο έργο και από τη Δανία με αφαίρεση
βαρέων μετάλλων, φωσφόρου και μικρορύπων από τα απορριπτόμενα νερά της τάξης
του 90%. Μη τοξικό, αντιρρυπαντικό σύστημα διαρκούς προστασίας του κελύφους
των πλοίων. Μείωση των επιβλαβέστατων εκπομπών από πτητικές οργανικές ενώσεις
στη χαρτοβιομηχανία (Φινλανδία). Αναγέννηση και ανακύκλωση εξαντλημένων
καταλυτών από διυλιστήρια και μονάδες ηλεκτροπαραγωγής (Γαλλία). Παραγωγή νέων
συνθετικών μεμβρανών για προστασία του κελύφους των κτιρίων. Ανάπτυξη
καινοτόμου τεχνολογίας για την αιολική προώθηση των πλοίων (ναι, με χρήση
αιολικής ενέργειας!). Δημιουργία πρωτοτύπου σκάφους, χωρητικότητας 100
επιβατών, που θα λειτουργεί με κυψέλες καυσίμου (τεχνολογία υδρογόνου).
Σχεδιασμός γρήγορων, αξιόπιστων και φτηνών μοντέλων για την πρόβλεψη των
πλημμυρών (μήπως μας ενδιαφέρει;). Ανακύκλωση ιλύος από εγκαταστάσεις
βιολογικού καθαρισμού (αλήθεια, τι γίνεται με την Ψυττάλεια;). Σφράγιση παλιών
ορυχείων και παλαιών χώρων υγειονομικής ταφής με την ασφαλή απόθεση σε αυτά
εξουδετερωμένων επικινδύνων αδρανών. Κατασκευή κινητών υδροηλεκτρικών μονάδων
και εφαρμογή σε ποταμούς με ευαίσθητα οικοσυστήματα (όλα τα ανωτέρω η
Γερμανία). Αντικατάσταση της χρησιμοποίησης νερού κατά την κοπή και τη λείανση
κεραμικών και φυσικών πλακών (κοινώς μάρμαρα) από καινοτόμο σύστημα ξηράς
θραύσης με υπερήχους. Ανάπτυξη ανακυκλώσιμων πολυμερών ως εναλλακτική λύση στη
χρήση υαλοβάμβακα σε υλικά συσκευασίας (Ιταλία). Τελειοποίηση – επίδειξη ενός
νέου ελαστικού με 30% χαμηλότερη αντίσταση κύλισης, στο οποίο χρησιμοποιούνται
βιολογικά μέσα πλήρωσης από ανανεώσιμα υλικά (Λουξεμβούργο). Παραγωγή υψηλής
ποιότητας συμπυκνωμάτων για την παραγωγή βιοκαυσίμων (ενέργειας) από σιτηρά
και απόβλητα σιτηρών, σπόρων και χόρτου (Σουηδία). Συνεταιρισμός 150
μικρομεσαίων επιχειρήσεων για την προώθηση καλών πρακτικών και σύγχρονων
μεθόδων διαχείρισης για τη βιώσιμη ανάπτυξη (Βέλγιο).

Και στην Ελλάδα; ένα μόνο έργο από γνωστή τράπεζα για το λεγόμενο Green
Banking (πράσινες χρηματοπιστωτικές συναλλαγές). Να το δούμε και να μην το
πιστέψουμε. Κατά τα άλλα, η χώρα μας ουραγός. Τόσο σε ιδέες όσο και σε
χρηματοδότηση. Γιατί η λογική των προγραμμάτων είναι να μοιράζονται το κόστος
οι χώρες και η Επιτροπή. Εμάς αυτό δεν μας αρέσει. Προτιμάμε τις σκέτες
επιδοτήσεις. Εμείς δεν επενδύουμε στο περιβάλλον. Δεν έχουμε προγράμματα. Ούτε
κυβερνητικά ούτε αυτοδιοικητικά ούτε επιχειρηματικά. Στα κομματικά φυλλάδια
(προεκλογικά), γενικολογίες και αοριστίες για ποιότητα ζωής. Έχουμε, βλέπετε,
να ασχοληθούμε με τα ιδιωτικά πανεπιστήμια. Δεν προλαβαίνουμε για τέτοιες
πολυτέλειες. Τρέχουμε αγχωμένοι πίσω από τα γεγονότα, πίσω από γκρίνιες,
μιζέριες και καταστροφές. Εκεί που οι άλλοι δημιουργούν τεχνολογικό πολιτισμό
και βάζουν τα θεμέλια για τις νέες οικονομίες του 21ου αιώνα. Γιατί το
περιβάλλον είναι πλέον, εκτός από συνείδηση, καινοτομία, επιστήμη και
επιχειρηματικότητα. Δημιουργεί θέσεις εργασίας και παράγει πραγματικό πλούτο.
Προσφέρεται για εξαγωγές και ανακατανέμει τους ρόλους στον παγκόσμιο
καταμερισμό (αλλά και μ’ αυτό ευκόλως ξεμπερδεύουμε με κατάρες προς την
παγκοσμιοποίηση).

Μήπως να ξανασκεφτούμε για τους δρόμους προς τη σύγκλιση; Μας φτάνει δηλαδή η
Εγνατία και το Μπουργκάς; Μας φτάνουν τα φτηνά πακέτα ενός αμφιβόλου
αποτελέσματος τουρισμού και η κατάκτηση των εύκολων αγορών των βορείων
γειτόνων μας με φαστφουντάδικα, καρτοκινητά και πλαστικό χρήμα; Μήπως πρέπει
να ξαναθυμηθούμε τα παλιομοδίτικα και φθαρμένα περί ενδογενούς ανάπτυξης, στον
βαθμό που και οι ανταγωνιστές μας (οι εταίροι μας) δεν κάθονται να βλέπουν με
σταυρωμένα τα χέρια τα τρένα να περνούν;