Η μεγάλη μάχη των… διαδρόμων

Την ώρα που όλες οι δημοσκοπήσεις στις ΗΠΑ δίνουν το προβάδισμα στους
Δημοκρατικούς, πέντε μέρες πριν από τις εκλογές της 7ης Νοεμβρίου για την
ανανέωση του Κογκρέσου οι 20.000 λομπίστες που δραστηριοποιούνται επισήμως
βρίσκονται σε πλήρη δράση.

Το μεγάλο παζάρι. Λομπίστες συζητούν στην καφετέρια του Καπιτωλίου της Φλόριντας λίγο πριν από τη συνεδρίαση. Περίπου 20.000 λομπίστες προσλαμβάνονται από εταιρείες στις ΗΠΑ για να προωθήσουν τα συμφέροντά τους στους πολιτικούς κύκλους

Τα λόμπι έχουν γίνει αναπόσπαστο μέρος του αμερικανικού πολιτικού συστήματος
και ποτέ δεν είναι τόσο δραστήρια όσο σε προεκλογικές περιόδους, όταν οι
πελάτες τους – εταιρείες, ενώσεις συμφερόντων, ξένα κράτη – ελπίζουν να δουν
να εκλέγονται όσο το δυνατόν περισσότεροι υποψήφιοι που υποστηρίζουν τα
συμφέροντά τους. Η δράση τους συνίσταται στην προσπάθεια επηρεασμού των αρχών
μέσω της θεσμοθετημένης δωροδοκίας.

Οι πρώτοι λομπίστες εμφανίστηκαν στη δεκαετία του 1870. Περιφέρονταν στους
διαδρόμους του ξενοδοχείου «Ουίλαρντ» («λόμπι» σημαίνει «διάδρομος» στα
αγγλικά), κοντά στο υπουργείο Οικονομικών και τον Λευκό Οίκο, ελπίζοντας να
πλησιάσουν τον υπουργό Οικονομικών, ακόμη και τον πρόεδρο Οδυσσέα Γκραντ, ο
οποίος πήγαινε εκεί για να καπνίσει το πούρο του. Την εποχή εκείνη, η προεδρία
των ΗΠΑ δεν είχε παρά μερικές δεκάδες υπαλλήλους. Σήμερα απασχολεί
περισσότερους από 900 υψηλόβαθμους δημόσιους λειτουργούς, με τους οποίους
συνομιλούν οι λομπίστες. Όσο για το Κογκρέσο, όταν το 2003 συζητήθηκε ο νόμος
για την υγειονομική περίθαλψη, στη Βουλή των Αντιπροσώπων βρέθηκαν 952
συνήγοροι της φαρμακευτικής βιομηχανίας και των εταιρειών ιατρικής ασφάλισης
για… 435 βουλευτές.

Οι προσλήψεις

Οι λομπίστες θεωρούν πως το επάγγελμά τους είναι πολύ χρήσιμο, σύμβολο της 1ης
Τροπολογίας του Συντάγματος που δίνει το δικαίωμα σε κάθε πολίτη να
παρουσιάζει ένα «αίτημα» στην κυβέρνησή του. Είτε προσλαμβάνονται άμεσα από
την εταιρεία που επιδιώκει να προωθήσει τα συμφέροντά της είτε εργάζονται για
κάποια εταιρεία λόμπι, η οποία μπορεί να αντιπροσωπεύει κάθε είδους
συμφέροντα.

Η εταιρεία λόμπι Akin, Gump, Strauss, Hauer & Felt, δεύτερη στον τομέα
(έχει γύρω στους 100 δικηγόρους και τζίρο μεγαλύτερο από 6 εκατομμύρια
δολάρια), εκπροσωπεί τόσο την Boeing όσο και την ινδιάνικη φυλή Ουαμπανόαγκ,
το χολιγουντιανό σινεμά και την κινεζική πετρελαϊκή εταιρεία Cnooc.

Οι περισσότερες μεγάλες χώρες προσφεύγουν επίσης στις υπηρεσίες των λόμπι. Ο
Τζον Άσκροφτ, πρώην υπουργός Δικαιοσύνης του Τζορτζ Μπους, αντιπροσωπεύει
σήμερα την Choice Point, μια εταιρεία συγκέντρωσης και πώλησης πληροφοριών
σχετικά με ιδιώτες, αλλά και την Israeli Aircraft Industries, τη στρατιωτική
αεροπορική βιομηχανία του Ισραήλ. Οι λομπίστες επιδιώκουν αλλαγές σε νόμους ή
πιστώσεις για τους πελάτες τους. Ανταποδίδουν τις χάρες προσφέροντας στους
βουλευτές ταξίδια, χρήματα για τις προεκλογικές εκστρατείες τους κ.λπ.

Το σκάνδαλο

Μια απόπειρα μεταρρύθμισης προκάλεσε το σκάνδαλο Αμπράμοφ, από το όνομα του
46χρονου λομπίστα Τζακ Αμπράμοφ, ο οποίος καταδικάστηκε τον Ιανουάριο από
ομοσπονδιακό δικαστήριο σε κάθειρξη 5 ετών και 10 μηνών για απάτη, φοροδιαφυγή
και συνωμοσία για διαφθορά αξιωματούχων. Το Δεκέμβριο 2005, ο Ρεπουμπλικανός
γερουσιαστής Τζον Μακέιν παρουσίασε ένα νομοσχέδιο που περιόριζε δραστικά τα
προσφερόμενα δώρα και ταξίδια και επιμήκυνε την περίοδο στη διάρκεια της
οποίας οι πρώην υπουργοί, οι υψηλόβαθμοι δημόσιοι λειτουργοί και οι
κοινοβουλευτικοί βοηθοί δεν μπορούν να έρθουν επαγγελματικά σε επαφή με τους
πρώην συναδέλφους τους. Τον Μάρτιο, το Κογκρέσο υιοθέτησε όμως μια πολύ
εξασθενημένη εκδοχή του νομοσχεδίου. Η μεταρρύθμιση δεν βελτίωσε την εικόνα
του Κογκρέσου στην κοινή γνώμη. Η εμπιστοσύνη προς τους νομοθέτες των ΗΠΑ
είναι σήμερα τόσο χαμηλή όσο ήταν την εποχή του Ουότεργκέϊτ.

Γράφονται σε ειδικές λίστες

Ο ΝΟΜΟΣ του 1995 (Lobbying Disclosure Act) ορίζει ως λομπίστα όποιον
κερδίζει τουλάχιστον 5.000 δολάρια ή δαπανά τουλάχιστον 20.000 δολάρια για τη
δραστηριότητα αυτή σε διάστημα έξι μηνών και έχει πραγματοποιήσει περισσότερες
από μία επαφές. Το πρόσωπο αυτό οφείλει να εγγραφεί σε ειδικούς καταλόγους και
να δημοσιοποιήσει τους λογαριασμούς του. Το Μάρτιο του 2005, 21.500 λομπίστες
ήταν εγγεγραμμένοι στη Βουλή των Αντιπροσώπων. Το Κέντρο για τη Δημόσια
Ακεραιότητα εκτιμά πως, από το 1998, 22.000 επιχειρήσεις χρησιμοποίησαν
υπηρεσίες από 3.500 εταιρείες λόμπι και 27.000 λομπίστες.

ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΕΙΣ

Προηγούνται σταθερά οι Δημοκρατικοί

ΟΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΙ προηγούνται σταθερά στις δημοσκοπήσεις εν όψει των
εκλογών τής 7ης Νοεμβρίου για το Κογκρέσο. Δημοσκόπηση που δημοσιεύτηκε χθες
από την εφημερίδα «Ουόλ Στριτ Τζέρναλ» έδειξε πως 52% των Αμερικανών επιθυμούν
μια νίκη των Δημοκρατικών, ενώ μόνο 37% θέλουν να δουν τους Ρεπουμπλικάνους να
διατηρούν την πλειοψηφία στο Κογκρέσο. Σύμφωνα με την οικονομική εφημερίδα, η
διαφορά αυτή ουδέποτε ώς τώρα ήταν τόσο μεγάλη. Το Ιράκ αποτελεί την κύρια
ανησυχία των ψηφοφόρων και 54% των ερωτηθέντων εκτιμούν πως η ανατροπή του
Σαντάμ Χουσεΐν δεν άξιζε το ανθρώπινο και οικονομικό κόστος που υφίστανται οι
ΗΠΑ. Είναι η πρώτη φορά από το 2003, σημειώνει η «Ουόλ Στριτ Τζέρναλ», που
τόσοι Αμερικανοί εκδηλώνουν τόση πικρία για το κόστος του πολέμου στο Ιράκ.

Σύμφωνα, εξάλλου, με δημοσκόπηση που πραγματοποιήθηκε από το Ινστιτούτο Zogby
για λογαριασμό του πρακτορείου Ρώυτερ, από τις 15 κρίσιμες Πολιτείες που
ελέγχονται σήμερα από τους Ρεπουμπλικάνους, οι Δημοκρατικοί κερδίζουν τις 12.
Οι τελευταίοι πρέπει να κερδίσουν συνολικά 15 έδρες για να αποκτήσουν τον
έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων.