Ευρωπαϊκός πόλεμος στην Ενέργεια

Ποτέ στην ιστορία της γαλλικής Εθνοσυνέλευσης δεν κατατέθηκαν τόσο πολλά έγγραφα και υπομνήματα για τη συγχώνευση κρατικής εταιρείας (Gaz de France) με ιδιωτική (Suez). Στη φωτογραφία, ο πρόεδρος της γαλλικής Εθνοσυνέλευσης Jean Louis Debre ανάμεσα σε τεράστιες στοίβες εγγράφων που αφορούν τη συγχώνευση

Η επιθυμία των επιχειρήσεων να πραγματοποιήσουν συγχωνεύσεις-μαμούθ στον χώρο
της ενέργειας στην Ευρώπη δεν ήταν ποτέ τόσο μεγάλη. Και ποτέ οι συγκρούσεις
μεταξύ των επενδυτών που θέλουν να αποκτήσουν τον έλεγχο ενεργειακών κολοσσών,
αλλά και των κυβερνήσεων που θέλουν να εξυπηρετήσουν τα δικά τους συμφέροντα,
δεν ήταν τόσο ισχυρές, προκαλώντας μάλιστα κρίση ακόμη και στους κόλπους της
Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το καλύτερο παράδειγμα γι’ αυτόν τον πυρετό συμφωνιών είναι
η προσπάθεια συγχώνευσης της γαλλικής κρατικής εταιρείας Gaz de France με τον
γαλλοβελγικό κολοσσό στον χώρο του φυσικού αερίου και της παραγωγής
ηλεκτρισμού Suez. Η προσπάθεια αυτή άρχισε όταν η γαλλική κυβέρνηση έβαλε την
κρατική Gaz de France να αποκρούσει την προσφορά της ιταλικής εταιρείας
ενέργειας Enel που ήθελε να αποκτήσει τη Suez, ώστε να μείνει η τελευταία σε
γαλλικά χέρια.

Η κινητικότητα στη γαλλική εταιρεία κοινής ωφέλειας Gaz de France είναι μεγάλη
τον τελευταίο καιρό, καθώς οι Γάλλοι ενδιαφέρονται να συγχωνευτούν με τη Suez
για να ισχυροποιήσουν τη θέση τους στην αγορά. Ο πυρετός των διαβουλεύσεων,
πάνω αλλά και κάτω από το τραπέζι, καλά κρατεί. Όμως, κάποιοι δεν έχουν πει
ακόμη την τελευταία τους λέξη: τα εργατικά συνδικάτα είναι εντελώς αντίθετα με
την ιδιωτικοποίηση της Gaz de France.

Οι υπέρμαχοι της συγχώνευσης μεταξύ Suez και Gaz de France θέλουν να
δημιουργήσουν έναν νέο ενεργειακό γίγαντα στην Ευρώπη, που θα έχει δύο βασικές
δραστηριότητες: θα διακινεί τις μεγαλύτερες ποσότητες φυσικού αερίου στη
Γηραιά Ήπειρο και θα αναδειχθεί σε εταιρεία-κολοσσό στην παραγωγή ηλεκτρικής
ενέργειας (με τη χρήση φυσικού αερίου).

Σκληρές διαπραγματεύσεις

Κανονικά, αυτή η προοπτική θα έπρεπε να είναι αρκετή για να «κλείσει» η
συμφωνία. Και όμως, οι διαπραγματεύσεις εξακολουθούν να είναι σκληρές. Ο
Γάλλος πρωθυπουργός Ντομινίκ ντε Βιλπέν προσπαθεί να πείσει το γαλλικό
Κοινοβούλιο ότι η κοινή εταιρεία Suez – Gaz de France θα αναδειχθεί σε
«πρωταθλήτρια» και υπόσχεται ότι θα πάρει τα σκήπτρα από τη ρωσική Gazprom που
κατέχει σήμερα ηγετική θέση στην αγορά όσον αφορά την προμήθεια της Ευρώπης με
φυσικό αέριο.

Για να πετύχει τη συμφωνία, ο ντε Βιλπέν χρησιμοποιεί την Gazprom σαν φόβητρο.
Η Gaz de France, όμως, θέλει να έχει καλές σχέσεις με τη ρωσική «αρκούδα». Οι
ανάγκες της εταιρείας σε ενέργεια είναι τόσο μεγάλες, που θέλει να υπογράψει
συμβόλαιο με την Gazprom για την προμήθεια φυσικού αερίου από τη Ρωσία. Η
γαλλική εταιρεία, όμως, δεν έχει καταφέρει ακόμη να «χτίσει» τόσο καλές
σχέσεις με τους Ρώσους, όσο οι γερμανικοί ενεργειακοί γίγαντες Ε. ΟΝ και BASF.

«Εθνικοί πρωταθλητές»

Ενδεικτικό της προσπάθειας των Γάλλων (αλλά και άλλων χωρών) να δημιουργήσουν
εταιρείες που θα είναι «εθνικοί πρωταθλητές» στον χώρο της ενέργειας –
αποκλείοντας από τη διαδικασία ανταγωνιστές από το εξωτερικό – είναι ότι το
Παρίσι έχει ήδη προσπαθήσει να μπλοκάρει την εξαγορά της Suez από την ιταλική
εταιρεία ενέργειας Enel (η οποία είχε υποβάλει προσφορά για τη Suez). Αντί για
την Enel, οι Γάλλοι θέλουν να συγχωνεύσουν την (ιδιωτική) Suez με την
(κρατική) Gaz de France, επειδή είναι και αυτή γαλλική.

Τι θέλουν οι μέτοχοι

Οι μέτοχοι της Suez, από την πλευρά τους, δεν νοιάζονται καθόλου για τις
θεωρίες των κυβερνήσεων περί δημιουργίας εταιρειών που θα είναι «εθνικοί
πρωταθλητές» και ενδιαφέρονται μόνο πώς θα μεγιστοποιήσουν το δικό τους
κέρδος. Μια συμφωνία μεταξύ της Suez και της Gaz de France θα άνοιγε τον δρόμο
για μεγαλύτερες πωλήσεις φυσικού αερίου, όχι μόνο στην Ευρώπη αλλά και στην
Αμερική. Η Gaz de France μπορεί να πουλήσει τεράστιες ποσότητες φυσικού αερίου
και ήδη διαθέτει εγκαταστάσεις στη Μασσαλία και στο Brittany. Από την πλευρά
της, η Suez ελέγχει τον τερματικό σταθμό μεταφοράς φυσικού αερίου στο Έβερετ
της Βοστώνης (ΗΠΑ). Όποιος έχει επενδύσει τα χρήματά του στη Suez, βλέπει
ολοκάθαρα τις προοπτικές που ανοίγονται μπροστά του. Η δημιουργία ενός
ενεργειακού κολοσσού με την επωνυμία Suez – Gaz de France, που θα έχει
παρουσία και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, υπόσχεται πράγματι πολλά κέρδη.

Κόντρα με τους πολιτικούς

Οι θεωρίες περί μεγάλων κερδών δεν πολυαρέσουν στους (Γάλλους, κυρίως)
πολιτικούς. Αυτοί δεν νοιάζονται για τα περιθώρια κέρδους της Suez – Gaz de
France, αλλά κυρίως για το πώς θα προστατέψουν τις εγχώριες εταιρείες από τον
ξένο ανταγωνισμό. Όλο και περισσότεροι Γάλλοι βουλευτές έχουν αρχίσει να
φοβούνται ότι, αν δημιουργηθεί ο νέος γίγαντας, μεγάλες ποσότητες «γαλλικού»
φυσικού αερίου θα διοχετεύονται στις ΗΠΑ αντί για την εγχώρια αγορά – φτάνει η
τιμή να είναι καλή. Φοβούνται ότι ο όμιλος που θα προκύψει από τη συγχώνευση
μεταξύ της Suez και της Gaz de France – συγχώνευση που άρχισε τον Ιανουάριο
για να προστατευθεί η πρώτη από την ιταλική Enel – θα καταλήξει να εξυπηρετεί
τις ανάγκες των Αμερικανών.

Αν και τόσο η γαλλική κυβέρνηση όσο και οι μέτοχοι-επενδυτές των ενεργειακών
κολοσσών προωθούν τη συγχώνευση – ο καθένας για τους δικούς του λόγους – θα
πρέπει και οι δύο μαζί να δημιουργήσουν «μέτωπο», ώστε να πείσουν την
Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επιτρέψει να πραγματοποιηθεί η συμφωνία.

© The Times, 2006

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ