Φορο-απαλλαγή στη… ρύπανση

«Πριμ»… ρύπανσης άνω των 110 εκατ. ευρώ προς τη ΔΕΗ και στους ιδιώτες
υποψήφιους ανταγωνιστές της δίνει η κυβέρνηση.

Την ώρα που στην Ελλάδα λειτουργούν μερικές από τις πιο ρυπογόνες μονάδες
ηλεκτροπαραγωγής στην Ευρώπη, με αποτέλεσμα η ΔΕΗ να πληρώνει κάθε χρόνο
υπέρογκα πρόστιμα, η κυβέρνηση απαλλάσσει την επιχείρηση και τους μελλοντικούς
ανταγωνιστές της από τη φορολογία του λιγνίτη που είναι υπεύθυνος για τις
μεγαλύτερες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα.

Πρόκειται για την επιβολή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα στερεά καύσιμα,
στη θέσπιση του οποίου είχε προχωρήσει η ίδια η κυβέρνηση το 2006,
επικαλούμενη σχετική κοινοτική νομοθεσία. Τώρα, κάτω από τις έντονες πιέσεις
της ΔΕΗ, αλλά και στην προσπάθειά της να «πριμοδοτήσει» τους ιδιώτες
επιχειρηματίες να προχωρήσουν στη δημιουργία μονάδων ηλεκτροπαραγωγής, παίρνει
πίσω τον φόρο, με σχετική τροπολογία που ετοιμάζεται να καταθέσει στη Βουλή.
Χαρακτηριστικό είναι ότι σε διαφορετική περίπτωση η ΔΕΗ θα πλήρωνε φόρο που
μόνο φέτος υπολογίζεται σε τουλάχιστον 110 εκατ. ευρώ.

Πιέσεις της ΔΕΗ

Πληροφορίες αναφέρουν ότι η απόφαση της κυβέρνησης να μην επιβάλει τελικά τον
φόρο στον λιγνίτη ήταν αποτέλεσμα των έντονων πιέσεων που άσκησε όλο το
προηγούμενο διάστημα η διοίκηση της ΔΕΗ, επικαλούμενη ότι κάτι τέτοιο θα
πρόσθετε ένα ακόμη δυσβάσταχτο βάρος στα ήδη ασθενή οικονομικά της, που
άλλωστε επιβαρύνονται και από το κόστος αγοράς ρύπων. Ταυτόχρονα όμως η κίνηση
της κυβέρνησης ερμηνεύεται και ως ένα… πριμ προς τους μελλοντικούς
ανταγωνιστές της ΔΕΗ, που διεκδικούν τα τρία λιγνιτωρυχεία (Βεύη, Ελασσόνα,
Δράμα), τα οποία θα παραχωρηθούν προς εκμετάλλευση για μεγάλο χρονικό
διάστημα. Οι τελευταίοι είχαν διαμηνύσει κατ’ επανάληψιν στην κυβέρνηση ότι με
τη ΔΕΗ να διατηρεί το «προνόμιο» χρήσης του φθηνότερου κατά 30% από το φυσικό
αέριο λιγνίτη για το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής της, η είσοδός τους στην
αγορά ήταν αβέβαιη.

Η απελευθέρωση

Τυχόν αποχή τους από την αγορά ηλεκτρισμού θα έβαζε σε περιπέτειες την
απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρισμού και θα οδηγούσε σε νέο γύρο πιέσεων από
την Κομισιόν. Το ενδιαφέρον των ιδιωτών για τον λιγνίτη είναι εύλογο: το
κόστος παραγωγής μιας μεγαβατώρας με καύσιμο τον λιγνίτη κυμαίνεται γύρω στα
50 ευρώ, ενώ με καύσιμο το φυσικό αέριο κοστίζει περί τα 65 ευρώ. Στελέχη της
αγοράς ενέργειας επισημαίνουν ότι ακόμη και με την επιβάρυνση της αγοράς
δικαιωμάτων ρύπων με την οποία επιβαρύνεται, ο λιγνίτης αποτελεί το φθηνότερο
καύσιμο για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Ο φόρος έχει ιστορία… 10 ετών

Η ΙΣΤΟΡΙΑ της επιβολής φόρου στον λιγνίτη στην οποία προχώρησε η
Ευρωπαϊκή Ένωση για να εναρμονίσει τη φορολογική νομοθεσία στα καύσιμα, αλλά
και για περιβαλλοντικούς λόγους, κρατά τουλάχιστον μία δεκαετία. Το 1996 η
Κοινότητα ψήφισε οδηγία (2003/96) για την επιβολή Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης
στα στερεά καύσιμα (άνθρακας, λιγνίτης κ.ά.), προκειμένου να υπάρξει
εναρμόνιση της φορολογικής νομοθεσίας με τους υπόλοιπους τύπους, δηλαδή το
πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, στα οποία ήδη επιβαλλόταν παρόμοιος φόρος.
Ωστόσο η συγκεκριμένη οδηγία άφηνε ένα «παράθυρο» στις εθνικές κυβερνήσεις των
χωρών-μελών να εξαιρέσουν από την επιβολή του ΕΦΚ τα στερεά καύσιμα, εφόσον
αυτά προορίζονται για ηλεκτροπαραγωγή. Πληροφορίες αναφέρουν ότι ήταν η
Γερμανία, η χώρα με τα μεγαλύτερα κοιτάσματα άνθρακα στην Ευρώπη, που πίεσε να
συμπεριληφθεί η συγκεκριμένη εξαίρεση.

Η κυβέρνηση κάτω και από τις πιέσεις της Ε.Ε. αποφάσισε τελικά (νόμος
3483/2006) να φορολογήσει από την 1η Ιουλίου 2006 τον λιγνίτη με 0,3 ευρώ ανά
gigajoule (ενεργειακή μονάδα μέτρησης). To ποσό αυτό αντιστοιχεί μόνο φέτος σε
περίπου 110 εκατ. ευρώ σύμφωνα με τους υπολογισμούς της ΔΕΗ, η οποία όταν
τέθηκε για πρώτη φορά το θέμα φέτος ζήτησε να εξαιρεθεί από το μέτρο,
υποστηρίζοντας ότι πληρώνει ήδη αρκετούς περιβαλλοντικούς φόρους (τέλος ρύπων
λόγω λιγνίτη, αγορά δικαιωμάτων για εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα).

Οι μονάδες της ΔΕΗ ρυπαίνουν

Η ΔΕΗ διαθέτει πολλές παλαιές μονάδες, όπως ο σταθμός του Αγίου
Δημητρίου στην Πτολεμαΐδα, που σύμφωνα με έρευνα της περιβαλλοντικής οργάνωσης
WWF το 2005, είχε καταλάβει την πρώτη θέση ανάμεσα στις πιο ρυπογόνες μονάδες
στην Ευρώπη. Μόνο το 2005, το κόστος για την αγορά δικαιωμάτων εκπομπής ρύπων
διοξειδίου του άνθρακα επιβάρυνε τη ΔΕΗ με 12,6 εκατ. ευρώ, ενώ φέτος
αναμένεται να κυμανθεί στα 18 εκατ. ευρώ. Και αυτό καθώς η επιχείρηση εκπέμπει
σχεδόν 3-3,5 εκατομμύρια τόνους διοξειδίου του άνθρακα παραπάνω από όσους έχει
δικαίωμα να εκπέμπει βάσει του Εθνικού Σχεδίου Κατανομής που ψηφίστηκε το
2005. Τα 3-3,5 εκατ. τόνοι αφορούν μόνο την τριετία 2005-2007, ενώ για την
επόμενη τριετία 2008-2011 θα καθοριστούν νέες ποσότητες για τη ΔΕΗ. Στο μεταξύ
το πρόγραμμα αντικατάστασης των τεσσάρων παλαιών και ρυπογόνων μονάδων της
επιχείρησης με αντίστοιχες νέες προχωρά με ρυθμούς χελώνας και όλα δείχνουν
ότι η εταιρεία θα συνεχίσει να επιβαρύνεται για πολλά ακόμη χρόνια με το
κόστος αγοράς ρύπων.

Έτσι επιβλήθηκε ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης

ΦΕΤΟΣ ΤΟ καλοκαίρι η κυβέρνηση με τον νόμο 3483/2006, στο πλαίσιο
εναρμόνισης της εθνικής νομοθεσίας με σχετική κοινοτική οδηγία (2003/96),
προχώρησε στην επιβολή Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα στερεά καύσιμα, δηλαδή
στον λιγνίτη. Κατόπιν όμως των αντιδράσεων της ΔΕΗ αλλά και των πιέσεων από
τους υποψήφιους ιδιώτες ανταγωνιστές της, αναγκάστηκε να πάρει πίσω την
απόφασή της με τροπολογία που ετοιμάζεται να καταθέσει στη Βουλή