Στην υπερνομαρχία η κορυφαία μάχη

Στις τέσσερις εκλογικές περιφέρειες που συναποτελούν την Υπερνομαρχία
Αθηνών – Πειραιώς (Α’ και Β’ Αθηνών, Α’ και Β’ Πειραιώς) ψήφισαν 1.985.114
εκλογείς τον Μάρτιο του 2004, δηλαδή το 26,2% του συνολικού εκλογικού σώματος.
Και μόνον το αριθμητικό αυτό μέγεθος καθιστά την αυριανή αναμέτρηση για την
υπερνομαρχία κορυφαίο πολιτικό γεγονός, παρόλο που το ενδιαφέρον για τη
συγκεκριμένη εκλογή κυμαίνεται σε μέτρια μάλλον επίπεδα (μετά βίας πάνω από το
50% και αυτό τις τελευταίες μόλις εβδομάδες).

Επιπλέον, το γεγονός ότι και οι 5 βασικοί συνδυασμοί που διεκδικούν των
υπερνομαρχία συγκροτήθηκαν σε αυστηρά κομματική βάση, τείνει να προσδώσει, σε
μια χαλαρή αναμέτρηση β’ τάξης, τα χαρακτηριστικά μιας οιονεί βουλευτικής
ψήφου, κάτι που φυσικά δεν ισχύει.

Αποκλίσεις. Πράγματι, μια σύντομη αναδρομή στις τρεις προηγούμενες
εκλογές για την υπερνομαρχία δείχνει καθαρά, ότι αφ’ ενός υπάρχουν σημαντικές
αποκλίσεις ανάμεσα στη βουλευτική και την αυτοδιοικητική ψήφο και αφ’ ετέρου
ότι η έκβαση της νομαρχιακής αναμέτρησης δεν προδικάζει το αποτέλεσμα των
επόμενων εκλογών στο Λεκανοπέδιο. Το 1994 το αποτέλεσμα των εκλογών στην
υπερνομαρχία κατέγραψε μια σχεδόν απόλυτη ισοδυναμία των δύο μεγάλων κομμάτων,
η οποία όμως κατ’ ουδένα τρόπο επαληθεύτηκε ούτε στις βουλευτικές εκλογές του
1996, ούτε σε αυτές του 2000. Και ακόμη σημαντικότερο, η σχετικά άνετη
επικράτηση της Ν.Δ. στις νομαρχιακές εκλογές του 1998, δεν αποτέλεσε κανενός
είδους προμήνυμα για τις επόμενες βουλευτικές εκλογές, όπου ο συσχετισμός
δυνάμεων ουσιαστικά αντιστράφηκε. Τέλος, η εμπειρία του 2002 δείχνει καθαρά
ότι μια λανθασμένη επιλογή προσώπου (Τζαννετάκος) αρκεί για να αποσυσπειρώσει
πλήρως την εκλογική βάση ενός μεγάλου κόμματος, όπως άλλωστε είχε συμβεί το
1998 με την επιλογή του ΠΑΣΟΚ (Δαμανάκη) για τον Δήμο Αθηναίων.

1. Από την ανάλυση των προηγούμενων εκλογών για την υπερνομαρχία
προκύπτουν όμως και άλλα χρήσιμα συμπεράσματα για την αξιολόγηση των
ιδιαίτερων χαρακτηριστικών τους και κατ’ επέκταση του αυριανού αποτελέσματος.
Το πρώτο αφορά τη σχετική μόνον αιτιολόγηση της νομαρχιακής ψήφου με βάση τις
εκδηλούμενες κομματικές προτιμήσεις. Γεγονός που καταγράφεται και στις
απαντήσεις που δόθηκαν στις έρευνες που έγιναν έξω από τα εκλογικά τμήματα:
λιγότερο από το 50% των απαντώντων ανέφεραν ως βασικό κριτήριο της ψήφου τους
την υποστήριξη ή την αποδοκιμασία ενός κόμματος.

2. Το δεύτερο και σαφέστερο συμπέρασμα – δεδομένου ότι αφορά την
παράλληλη ψήφο στη δημοτική και νομαρχιακή κάλπη – αφορά την έντονη απόκλιση
μεταξύ των δύο, παρά την παραπλήσια κομματική δομή τους. Έτσι, π.χ., στον Δήμο
Αθηναίων το ψηφοδέλτιο της Φ. Γεννηματά, στον α’ γύρο, συγκέντρωσε το 35,1%,
ενώ το αντίστοιχο του Χρ. Παπουτσή μόλις 26,0%. Και από τους υπόλοιπους
περίπου οι μισοί προτίμησαν να υπερψηφίσουν κατ’ ευθείαν την Ντ. Μπακογιάννη
και όχι τα σχετικώς συγγενή ψηφοδέλτια του Γιάννη Δημαρά ή έστω του Φ.
Κουβέλη.

3. Ένα τρίτο, τέλος, συμπέρασμα αφορά τα χαμηλά ποσοστά συσπείρωσης
κάτω από 70,0% που κατέγραψαν τόσο το ψηφοδέλτιο του ΣΥΝ – με επικεφαλής τον
Μανώλη Γλέζο και παρά την πολυσυλλεκτικότητά του και το υψηλό ποσοστό που
τελικώς συγκέντρωσε – όσο και το ψηφοδέλτιο του ΚΚΕ. Το τελευταίο μάλιστα
προκαλεί ιδιαίτερη εντύπωση γιατί ανατρέπει κάποιες παγιωμένες απόψεις όσον
αφορά τη συνεκτικότητα της εκλογικής βάσης του ΚΚΕ. Έτσι, πάλι με βάση τα
στοιχεία που προκύπτουν από τις δημοσκοπήσεις που πραγματοποιήθηκαν έξω από τα
εκλογικά τμήματα, μόνον τα 3/4 από τους ψηφοφόρους του Σπύρου Χαλβατζή
επέλεξαν ταυτόχρονα και το νομαρχιακό ψηφοδέλτιο του ΚΚΕ.

Αποσυστοίχηση. Η αυριανή αναμέτρηση για την υπερνομαρχία, σύμφωνα
τουλάχιστον με τις δημοσκοπήσεις που έχουν δημοσιευτεί μέχρι πριν από δύο
εβδομάδες, φαίνεται ότι θα ολοκληρωθεί από τον α’ γύρο, με μια σχετικώς άνετη
επικράτηση της Φ. Γεννηματά. Η έκβαση αυτή – αν τελικώς επαληθευτεί – δεν
πρόκειται όμως να κριθεί τόσο από την αναμενόμενη συσπείρωση των ψηφοφόρων του
ΠΑΣΟΚ όσο από την αποσυστοίχηση βουλευτικής και αυτοδιοικητικής ψήφου, μιας
μερίδας εκλογέων κυρίως της Ν.Δ. και εν μέρει του ΚΚΕ και του ΣΥΝ. Αυτές οι
δυνάμει μετακινήσεις είναι όμως και το βασικό ερωτηματικό της αυριανής αναμέτρησης.

Οι υποψήφιοι για την Υπερνομαρχία Αθηνών – Πειραιώς

Φώφη Γεννηματά. Αδιαμφισβήτητα το «γερό χαρτί» του ΠΑΣΟΚ για την
υπερνομαρχία, η Φώφη Γεννηματά συσπειρώνει όλες τις δυνάμεις του κόμματος.
Παρά την αρχική φημολογία για αλλαγές στα υπόλοιπα μέλη της τριάδας της, τη
μάχη δίνουν ξανά μαζί η Φώφη με τους πετυχημένους νομάρχες Γιάννη Σγουρό και
Γιάννη Μίχα. Σύμφωνα μάλιστα με τις δημοσκοπήσεις που δημοσιεύτηκαν μέχρι πριν
από δύο εβδομάδες, φαίνεται ότι η υπερνομαρχία θα κλείσει από τον α’ γύρο με
μια σχετικώς άνετη επικράτηση της Φώφης.

Αργύρης Ντινόπουλος. Η επιλογή του Αργύρη Ντινόπουλου, που κατέγραψε
χαμηλά ποσοστά αναγνωρισιμότητας, προκάλεσε εσωτερικές έριδες στη Ν.Δ., με
αρκετά στελέχη να την αμφισβητούν μέχρι σήμερα. Προβλήματα καταγράφονται και
μεταξύ των υποψηφίων της υπερνομαρχίας, καθώς η Φωτεινή Πιπιλή ακολούθησε
εξαρχής δική της προεκλογική τακτική. Στη μέση των αντιπαραθέσεων βρέθηκε ο
υποψήφιος στον Πειραιά Σπύρος Σπυρίδων.

Γιώργος Μαυρίκος. Μετά την εκλογή του υποψηφίου του 2002 Θ. Παφίλη ως
ευρωβουλευτή, το ΚΚΕ επέλεξε ένα διακεκριμένο στέλεχος του κόμματος τον Γιώργο
Μαυρίκο, επικεφαλής της Εκτελεστικής Γραμματείας του ΠΑΜΕ και μέλος της
Κεντρικής Επιτροπής, με στόχο τη συσπείρωση όλων των δυνάμεών του στην
υπερνομαρχία. Μαζί του δίνουν τη μάχη στην Αθήνα ο καθηγητής Ηλίας
Νικολόπουλος, στέλεχος του ΔΗΚΚΙ, και στον Πειραιά ο Γιάννης Μανουσογιαννάκης,
ηγετικό στέλεχος του ναυτεργατικού κινήματος.

Γιάννης Πανούσης. Σε ένα πρόσωπο που δεν θα ήταν στενά κομματικό αποφάσισε
να στραφεί ο Συνασπισμός, επιλέγοντας τον καθηγητή Γιάννη Πανούση. Η επιλογή,
βέβαια, συνάντησε ενστάσεις και αμφισβητήθηκε έντονα από τμήματα που
συγκροτούν τον ΣΥΡΙΖΑ. Υποψήφιος στην Αθήνα είναι ξανά ο Σπύρος Λυκούδης, ενώ
στον Πειραιά κατεβαίνει η Εύη Καρακώστα.

Βαγγέλης Παπαδόπουλος. Αυτή τη φορά ο Γιώργος Καρατζαφέρης επέλεξε τον
Δήμο Θεσσαλονίκης, οπότε στη θέση του υποψήφιου υπερνομάρχη τοποθετήθηκε ο
δημοσιογράφος Βαγγέλης Παπαδόπουλος, που βέβαια βλέπει από μακριά τα ποσοστά
που συγκέντρωσε (και λόγω υποψηφιότητας Τζαννετάκου) πρόεδρος του ΛΑΟΣ το
2002. Η τριάδα συμπληρώνεται με τον εκπρόσωπο Τύπου του κόμματος Άδωνι
Γεωργιάδη, υποψήφιο νομάρχη στην Αθήνα και τον απόστρατο αξιωματικό Παναγιώτη
Θεοδωρακίδη στον Πειραιά.