Σουηδική Ακαδημία: «Δεν γίνονται πολιτικές χάρες»

Ο Άδωνις είναι για τρίτη συνεχή χρονιά ανάμεσα στα φαβορί για το Νόμπελ. Φέτος προστίθεται και το επιχείρημα της ισραηλινής εισβολής στον Λίβανο! Αντίστοιχα ο Αμερικανός Φίλιπ Ροθ θεωρείται ο πιθανότερος – μαζί με την Τζόις Κάρολ Όουτς – αγγλόφωνος υποψήφιος

«Δεν υπάρχει συνειδητή προσπάθεια της Σουηδικής Ακαδημίας να κάνει επιλογές
έξω από το λογοτεχνικό mainstream», είπε πρόσφατα ο επικεφαλής της Οράτιος
Έντγκαλ, μιλώντας για τα κριτήρια με τα οποία δίνονται τα Νόμπελ Λογοτεχνίας.
«Δεν γίνονται χάρες πολιτικού χαρακτήρα», πρόσθεσε. «Το έργο ενός συγγραφέα
κρίνεται μόνο από την αξία του».

Αυτό μπορεί να σημαίνει, λόγου χάριν, ότι ο Συρολιβανέζος ποιητής Άδωνις δεν
θα πάρει ούτε αύριο – που γίνεται η επίσημη ανακοίνωση – το Νόμπελ, όπως δεν
το πήρε ούτε τα δύο προηγούμενα χρόνια που ήταν, σύμφωνα με τους μπουκμέικερς,
ανάμεσα στα πρώτα φαβορί. Βέβαια, για τους θιασώτες των πολιτικών σεναρίων,
φέτος είναι η χρονιά του. Έγινε ο πόλεμος στον Λίβανο, και είναι ταυτόχρονα
από τις φωνές που αντιτίθενται δημόσια στο φανατικό Ισλάμ, στα όρια μάλιστα
τού να βγει φετφάς εναντίον του. Είναι επίσης από τους ελάχιστους εκείνους
ποιητές – μάλλον ο σημαντικότερος – που ανέστησαν την αραβόφωνη ποίηση που
κοιμόταν επί αιώνες. Και ας μην ξεχνάμε: τα αραβόφωνα γράμματα έχασαν πριν από
λίγο καιρό τον μοναδικό εκπρόσωπό τους στο πάνθεον των βραβευμένων με Νόμπελ
Λογοτεχνίας: τον Αιγύπτιο Ναγκίμπ Μαχφούζ. Φέτος, πάντως, το γραφείο
στοιχημάτων Ladbrokes στο Λονδίνο δίνει στα φαβορί, εκτός από τον Άδωνι, τον
Τούρκο πεζογράφο Ορχάν Παμούκ, τον Πολωνό συγγραφέα Ρίτσαρντ Καπισίνσκι
(δημοσιογράφο που γυρνά τον κόσμο, πηγαίνει σε δύσκολες περιοχές και γράφει
βιβλία) και τους Αμερικανούς πεζογράφους Φίλιπ Ροθ και Τζόις Κάρολ Όουτς. Οι
δύο τελευταίοι μπορούν να ελπίζουν και στο ότι κανείς Αμερικανός μετά το 1993
(οπότε βραβεύτηκε η Τόνι Μόρισον) δεν έχει πάρει Νόμπελ. Ειδικά ο Ροθ
θεωρείται από πολλούς ο σημαντικότερος αγγλόφωνος συγγραφέας του καιρού μας.

Άλλες χρονιές έχουν «παίξει» κι άλλα ονόματα: από τον Κινέζο εξόριστο ποιητή
Μπέι Ντάο μέχρι τον Κάρλο Φουέντες και τον Ούγκο Κλάους. Και από τη Μάργαρετ
Άτγουντ μέχρι τον Ισμαήλ Κανταρέ.

Η επιτροπή απονομής του Βραβείου Νόμπελ έχει επιλέξει τη σορτ λιστ (πέντε
συγγραφείς ή ποιητές) από τον Μάιο και τα μέλη μελετούν το έργο τους κατά τη
διάρκεια του καλοκαιριού. Τα ονόματα αυτά δεν γίνονται ποτέ γνωστά. Ακόμα και
οι εκατοντάδες υποψήφιοι της αρχικής λίστας, δεν θα γίνουν γνωστοί πριν
περάσουν πενήντα χρόνια.