«Ας κοιτάξουμε το Ισλάμ χωρίς παρωπίδες»

Ο «αλάθητος» Πάπας υποχρεώνεται να απολογηθεί. Ο «Ιδομενέας» του Μότσαρτ
αυτοϋποχρεώνεται να κατεβεί. Ένας Γάλλος εκπαιδευτικός υποχρεώνεται να ζει
κρυμμένος. Η ένταση μεταξύ Δύσης και Ισλάμ οξύνεται, το ίδιο και η συζήτηση
για τα όρια ανάμεσα στην ελευθερία της έκφρασης, τις πολιτισμικές ευαισθησίες
και την (αυτο)λογοκρισία. Ο Ολιβιέ Ρουά, πάντως, αρνείται να υποκύψει στο
κλίμα των ημερών. Βασικά θεωρεί πως «έχουμε γίνει λίγο παρανοϊκοί».

Πού έγκειται όμως η διαστρέβλωση της πραγματικότητας; Δεν αναγκάστηκε ο Πάπας
να δώσει εξηγήσεις επειδή θεωρήθηκε ότι προσέβαλε το Ισλάμ; Δεν ακύρωσε η
Deutsche Oper του Βερολίνου την παραγωγή του «Ιδομενέα» επειδή φοβήθηκε μήπως
προσβάλει το Ισλάμ; Δεν απειλείται η ζωή του Γάλλου Ρομπέρ Ρεντεκέρ επειδή
καταφέρθηκε με δριμύτητα εναντίον του Ισλάμ; Δεν συνυπέγραψαν κείμενο
συμπαράστασης σε αυτόν 20 προσωπικότητες της Γαλλίας, ανάμεσά τους ο Αλέν
Φινκελρότ, ο Αλεξάντρ Αντλέρ, ο Πασκάλ Μπρικνέρ; Κάποτε, επισημαίνουν πολλοί,
είχαμε μία «υπόθεση Ρούσντι» κάθε δέκα χρόνια. Τώρα έχουμε μία κάθε εβδομάδα.
«Υπερβολές» επιμένει μιλώντας στα «ΝΕΑ» ο Ολιβιέ Ρουά, ένας από τους
σπουδαιότερους ισλαμολόγους της εποχής μας, διευθυντής Ερευνών στο Εθνικό
Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών της Γαλλίας, σύμβουλος του γαλλικού υπουργείου
Εξωτερικών, συγγραφέας πολυάριθμων βιβλίων… Ο λόγος σε μια από τις λίγες
εναπομείνασες νηφάλιες φωνές.

Ο Μότσαρτ. «Μόνοι μας δηλητηριάζουμε τον εαυτό μας» λέει ο Ρουά. «Έχουμε
φτιάξει στο μυαλό μας μια εικόνα του Ισλάμ και παλεύουμε να τη μετατρέψουμε σε
αυτοεκπληρούμενη προφητεία. Δείτε την περίπτωση της όπερας. Οι ίδιοι οι
άνθρωποι του θεάτρου έπεισαν εαυτούς πως θα υπήρχαν αντιδράσεις – ενώ δεν
υπήρχαν, μόνο ένα προειδοποιητικό τηλεφώνημα. Δεν νομίζω ότι ο Μότσαρτ θα είχε
εκτιμήσει τη σκηνή με τα κομμένα κεφάλια, αλλά ο καθένας είναι ελεύθερος να
κάνει ό,τι θέλει, δεν υπήρχε ανάγκη να αυτολογοκριθούν. Παρόμοια και η
περίπτωση του Ρεντεκέρ. Δεν υπήρξε καμία οργισμένη ανακοίνωση από καμία
μουσουλμανική αρχή. Δέχθηκε λέει 20 απειλητικά μηνύματα. Και τι με αυτό;
Απειλητικά μηνύματα στέλνονται κάθε μέρα. Προσωπικά, θεωρώ το άρθρο που έγραψε
στη “Figaro” ανήκουστης βλακείας, αλλά εντάξει, έχουμε δικαίωμα στη βλακεία,
σε δημοκρατία ζούμε».

Ο Πάπας όμως πυροδότησε πράγματι έντονες αντιδράσεις… «Για έναν απλό λόγο. Ο
Πάπας είναι πολιτικό πρόσωπο και επέλεξε λίγο πριν από μια επίσκεψη στην
Τουρκία να κάνει μια πολιτική δήλωση, η οποία εξελήφθη ως αλλαγή της γραμμής
της Καθολικής Εκκλησίας, η οποία εθεωρείτο μέχρι σήμερα σχετικά ανοιχτή στον
μουσουλμανικό κόσμο. Υπήρξαν λοιπόν αντιδράσεις. Είναι φυσιολογικό, είναι
μέρος της πολιτικής συζήτησης. Κοιτάξτε, διάλογος πρέπει να υπάρξει. Διάλογος
όμως χωρίς καθαρό, ανοιχτό μυαλό δεν γίνεται. Ας πάψουμε λοιπόν να είμαστε
παρανοϊκοί!».