Ιπτάμενοι… χειρουργοί

Στον αέρα, σε ένα αεροπλάνο που έκανε απότομους ελιγμούς σαν τρενάκι του
λούνα παρκ, Γάλλοι γιατροί πραγματοποίησαν την πρώτη εγχείρηση σε άνθρωπο σε
συνθήκες έλλειψης βαρύτητας, στη διάρκεια πτήσης στη Νοτιοδυτική Γαλλία.

«Γιατροί Χωρίς Βαρύτητα». Οι χειρουργοί του νοσοκομείου του Μπορντό πραγματοποίησαν επέμβαση σε ασθενή μέσα στο αεροσκάφος της Airbus που κάνει απότομους ελιγμούς

Το εγχείρημα αποτελεί μέρος της προσπάθειας να αναπτυχθούν ρομπότ για
μελλοντικές χειρουργικές επεμβάσεις στο Διάστημα, κατευθυνόμενες από τη Γη.

Ήταν μια εγχείρηση χωρίς προηγούμενο. Το αεροσκάφος Airbus Α 300 Zero-G έχει
σχεδιαστεί κατάλληλα ώστε να φιλοξενήσει την πρώτη εγχείρηση σε συνθήκες
έλλειψης βαρύτητας. Οι πέντε γιατροί, με επικεφαλής τον Ντομινίκ Μαρτίν από το
πανεπιστημιακό νοσοκομείο του Μπορντό, είχαν επίσης εκπαιδευτεί σε συνθήκες
έλλειψης βαρύτητας και προτού εφαρμόσουν τις τεχνικές τους στον άνθρωπο, είχαν
πειραματιστεί χειρουργικά με έναν αρουραίο, επίσης σε μηδενική βαρύτητα, το
2003.

Ακόμη και ο εθελοντής ασθενής – ο 46χρονος Φιλίπ Σανκό, λάτρης της ελεύθερης
πτώσης – ήταν συνηθισμένος σε συνθήκες απότομων διακυμάνσεων της βαρύτητας.
Όλα λοιπόν είχαν προετοιμαστεί κατάλληλα.

Ρομπότ και μαγνήτες

Το αεροσκάφος με το… ειδικό του πλήρωμα απογειώθηκε χθες το πρωί από το
διεθνές αεροδρόμιο του Μπορντό και επέστρεψε τρεις ώρες αργότερα. Στη διάρκεια
της πτήσης του πραγματοποίησε συνολικά 25 ελιγμούς, με απότομες ανόδους και
καθόδους, σαν τρενάκι του λούνα παρκ. Σε κάθε κάθοδο, που διαρκούσε 22
δευτερόλεπτα, δημιουργούνταν συνθήκες που προσέγγιζαν το σημείο έλλειψης
βαρύτητας. Τότε και μόνο τότε οι γιατροί, προσδεδεμένοι στα τοιχώματα του
αεροσκάφους, έπιαναν τα χειρουργικά εργαλεία – στα οποία είχαν τοποθετηθεί
μαγνήτες για να μην πέφτουν από το χειρουργικό τραπέζι – και πλησίαζαν τον
ασθενή.

Στη διάρκεια αυτών των διαλειμμάτων βαρύτητας πραγματοποίησαν την εγχείρηση
αφαίρεσης καλοήθους όγκου από το χέρι του ασθενούς που κράτησε συνολικά σχεδόν
10 λεπτά. «Τώρα γνωρίζουμε ότι ο άνθρωπος μπορεί να χειρουργηθεί στο Διάστημα
χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα», δήλωσε ο καθηγητής Μαρτίν και διαβεβαίωσε ότι η
μετεγχειρητική κατάσταση του ασθενούς είναι πολύ καλή. Διευκρίνισε μάλιστα ότι
επελέγη η εγχείρηση αφαίρεσης κύστης γιατί θεωρείται σχετικά απλή διαδικαστικά
και προϋποθέτει τη χρήση τοπικού αναισθητικού.

Διάστημα, το τελευταίο σύνορο

ΜΕ ΤΗΝ ΕΝ ΠΤΗΣΕΙ επέμβαση καταρρίφθηκε άλλο ένα σύνορο στη χειρουργική
– αυτό που χωρίζει τη Γη από το Διάστημα. Οι σκηνές που καταγράφηκαν στη
διάρκεια αυτών των τριών ωρών θύμισαν έντονα τις εικόνες που έρχονται από το
Διάστημα, μόνο που οι «ιπτάμενοι» των διαστημικών αποστολών ήταν στη
συγκεκριμένη περίπτωση γιατροί που προσπαθούσαν να κρατήσουν το νυστέρι
σταθερό… Αυτός άλλωστε ήταν και ο στόχος του εγχειρήματος που εκτελέστηκε με
την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας: να εξακριβωθεί αν μπορούν
να πραγματοποιηθούν εγχειρήσεις από απόσταση, στο Διάστημα και σε μηδενική
βαρύτητα, με κατευθύνσεις που θα δίνονται από τη Γη με τη συμμετοχή
ρομπότ-χειρουργών.

Όσο για την επόμενη φάση, το 2007, οι ειδικοί ετοιμάζονται να πραγματοποιήσουν
μια απλή εγχείρηση σε συνθήκες έλλειψης βαρύτητας μέσω ρομπότ, το οποίο θα
κατευθύνεται και θα ελέγχεται από τη Γη.