ΣΕ ΠΡΩΤΟ ΕΝΙΚΟ Τα ανείπωτα

Από παλιά ήταν κάτι που έκανα συχνά, ευρισκόμενη σε κάποιο συνέδριο ή ομιλία
κάποιου πολιτικού ή δημόσιου προσώπου: προσπαθούσα να φανταστώ τι ακριβώς θα
έλεγαν και θα έκαναν, και πώς θα το έλεγαν, εάν δεν ήταν αναγκαίο να τηρηθούν
οι άγραφοι κανόνες της ευπρέπειας που ορίζουν τον δημόσιο λόγο και δεν υπήρχε
ο κίνδυνος του εξευτελισμού και της διαπόμπευσης.

Σήμερα πια, το ‘χω κόψει. Σχεδόν με νοσταλγία αναπολώ την εποχή που κάποτε
κάτι τέτοιο είχε νόημα. Επειδή πια δεν μοιάζει να απομένει τίποτε που να μην
έχει ήδη ειπωθεί, να μη λέγεται, ή να μην μπορεί να ειπωθεί. Καθημερινά, το
όριο του ανείπωτου και του αδιανόητου μετατίθεται όλο και πιο πέρα: Από το
ημερήσιο… σόου «ο Ψωμιάδης στα τηλεοπτικά παράθυρα», και τα όσα απίστευτα
ακούγονται για τα διάφορα σκάνδαλα διαφθοράς, έως την πρόσφατη δήλωση του
Ούγγρου πρωθυπουργού («Δεν παραιτούμαι επειδή… δεν θέλω!»), τις ολοένα και
πιο προκλητικές δηλώσεις της τουρκικής ηγεσίας εναντίον όσων τύχει να τη…
δυσαρεστούν, και τα όσα εκστομίζουν οι παγκόσμιοι ηγέτες από το βήμα της
Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.

Και φυσικά η τάση αυτή, που εκδηλώνεται διαρκώς πιο έντονα μεταξύ των δημοσίων
προσώπων, έχει επηρεάσει και την κοινωνική και επαγγελματική καθημερινότητα
όλων μας. Σε κάθε χώρο πλέον, ό,τι θέλει ο καθένας το αμολάει, χωρίς καμία
περίσκεψη, καμία αιδώ. Κανέναν φόβο μήπως αντιμετωπίσει την κατακραυγή και την
αποδοκιμασία του κόσμου, του ευρύτερου κύκλου του, όποιος κι αν είναι αυτός,
όσο μικρός κι ασήμαντος ή πελώριος και σημαντικός κι αν είναι. Όποιος δεν
ενεργεί έτσι, τελικά χαντακώνεται επειδή όλοι τον περνούν για «μαλακό» – για
να χρησιμοποιήσω τη λιγότερο ακριβή αλλά πιο εύσχημη εκδοχή της λέξης.

Δεν έχει σημασία τι λες, αρκεί να το λες θεαματικά. Και δεν έχει σημασία τι
κάνεις, αρκεί να έχεις ισχύ: αυτοί είναι οι δύο πυλώνες της εποχής μας. Και
αυτή η αλήθεια είναι το μόνο πια που δεν λέγεται.