Διαστάσεις «Επιχείρηση εξωραϊσμού» της Αβάνας

Ο Κουβανός ταξιτζής ρίχνει μια πικραμένη ματιά στην ομάδα των νεαρών που
έχουν περικυκλωθεί από αστυνομικούς, στο κέντρο της Αβάνας. «Εγώ, τις τρεις
μου κόρες, τις έχω “κλειδώσει” στο σπίτι», λέει. «Με τη Σύνοδο του κινήματος
των Αδεσμεύτων, οι μπάτσοι ελέγχουν τους πάντες και τα πάντα».

Ο Φιντέλ Κάστρο μαζί με τον Ούγκο Τσάβες, σε έναν τοίχο της Αβάνας. Το μήνυμα είναι σαφές: «Κούβα και Βενεζουέλα, δύο αδελφές χώρες»…

«Ειδικά τους νέους, τους ξετινάζουν», συνεχίζει ο Λουίς. «Καμιά φορά, μάλιστα,
τους μαζεύουν. Ακόμα και αν δεν έχουν κάνει τίποτα». Εν αναμονή της έναρξης
των εργασιών της Συνόδου του Κινήματος των Αδεσμεύτων, που θα συγκεντρώσει από
τις 11 έως τις 16 Σεπτεμβρίου περίπου 70 αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων (από
το Ιράν και το Πακιστάν έως την Αλγερία και τη Βενεζουέλα), η κουβανική
πρωτεύουσα βάζει τα «καλά» της: μερικά πράσινα φυτά κατά μήκος της Μαλεκόν,
της μεγάλης παραλιακής λεωφόρου, μερικές πινελιές μπογιάς εδώ και εκεί στο
ιστορικό κέντρο… Όπως επισημαίνει όμως η γαλλική Liberation, «η
κομμουνιστική δικτατορία δεν ξεχνά να “καθαρίσει” την πόλη και από τα δυνάμει
ταραχοποιά στοιχεία».

«Είναι οι λεγόμενες “προληπτικές κρατήσεις”, γίνονται κάθε φορά που επίκειται
κάποιο σημαντικό γεγονός στην πόλη», εξηγεί ο Αγκουστίν, εργαζόμενος σε ένα
φαρμακευτικό εργαστήριο. «Όλους όσοι δεν κάνουν τίποτα στη διάρκεια της
ημέρας, ή είναι “γνώριμοι των αστυνομικών υπηρεσιών”, τους βάζουν πίσω από τα
κάγκελα. Τους αφήνουν στη φυλακή έναν-δυο μήνες, και μετά τους αφήνουν».

Αυτή τη φορά, η «επιχείρηση εξωραϊσμού» της Αβάνας γίνεται με ακόμα μεγαλύτερο
από τον συνηθισμένο ζήλο. Κάθε φορά που μπαίνουν στο αυτοκίνητό τους, οι
οδηγοί σταυρώνουν τα δάχτυλα με την ευχή να μην τους σταματήσουν. Κάθε άτομο
για το οποίο υπάρχουν υποψίες ότι εμπλέκεται σε «δημοσιογραφικές
δραστηριότητες» οδηγείται αμέσως στο τμήμα. Και αυτό, ακόμα και στην επαρχία.
«Ζούμε σε μια ελεύθερη χώρα, πρέπει όμως να επαγρυπνούμε λόγω της συνόδου:
πιθανόν να δοκιμάσουν να εισέλθουν παράνομα στην Κούβα δημοσιογράφοι χωρίς
άδεια», λέει με μεγάλη σοβαρότητα ένας αστυνομικός στην επαρχία Πινάρ ντελ
Ρίο. Από τότε που ο Φιντέλ Κάστρο μπήκε στο νοσοκομείο, και μεταβίβασε
«προσωρινά» την εξουσία στον αδελφό του Ραούλ, το καθεστώς έχει απελάσει
πολλούς δημοσιογράφους.

Με δυο λόγια, ο Ραούλ Κάστρο δείχνει αποφασισμένος να σφίξει (κι άλλο) τα
«λουριά» πριν από αυτή τη σημαντική συνάντηση των Αδεσμεύτων, όταν ένα μεγάλο
μέρος του κόσμου θα στρέψει το βλέμμα του στην Κούβα, με ένα επίμονο ερώτημα
στα χείλη: «Θα εμφανιστεί ο Φιντέλ στη Σύνοδο;». Μάλλον όχι, λένε όσοι
«ξέρουν». «Σαράντα χρόνια τώρα δεν παραχώρησε ποτέ ούτε χιλιοστό εξουσίας»,
επισημαίνει ένας 35χρονος γιατρός, ο Φερνάντα. «Αφού το έκανε τώρα, είναι
οριστικό». Ουσιαστικά, η Σύνοδος του κινήματος των Αδεσμεύτων θα επικυρώσει
συμβολικά τη μεταβίβαση της εξουσίας: θα είναι η πρώτη φορά που ο Ραούλ, ένας
άνθρωπος τον οποίο η μεγάλη πλειοψηφία των Κουβανών περιγράφει ως βίαιο και
αλκοολικό, θα φορέσει επισήμως τη «στολή» του αρχηγού κράτους…