H αποκαθήλωση του Mπιγκ Mπανγκ

H προέλευση του Σύμπαντος και ένας Άγγλος θεωρητικός φυσικός βρίσκονται στο
επίκεντρο μιας από τις αγριότερες κόντρες που έχουν ξεσπάσει στους κόλπους της
επιστήμης. Ο Νιλ Τούροκ, καθηγητής Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και θεωρητικός
φυσικός στο Πανεπιστήμιο Κέμπριτζ, προσφέρει μια διαφορετική εξήγηση από το
Μπιγκ Μπανγκ – τη Μεγάλη Έκρηξη – για τη δημιουργία του Σύμπαντος ανατρέποντας
τα δεδομένα.

H σύνθεση του τηλεσκοπίου Χαμπλ απαθανατίζει τη διαδικασία του Μπιγκ Μπανγκ και τα βάθη του Σύμπαντος σε απόσταση 13 δισ. ετών φωτός από τη Γη. Φαίνεται μία ομάδα από γαλαξίες που συγκρούονται μεταξύ τους και αποκτούν νέο σχήμα

Έπειτα από διάφορες θεωρίες που αναπτύχθηκαν και απορρίφθηκαν στο πέρασμα των
αιώνων, τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες οι επιστήμονες φαίνονται
ικανοποιημένοι από την ιδέα της Έκρηξης, που ορίζει ότι ο χρόνος, το Διάστημα
και όλα τα υπόλοιπα στο Σύμπαν προέρχονται από το Μπιγκ Μπανγκ, τη Μεγάλη
Έκρηξη.

Αυξάνονται οι υποστηρικτές. Αντίθετα, ο Τούροκ επιμένει ότι η Έκρηξη
αυτή δεν ήταν μοναδική, αλλά παρατηρείται πολλές φορές ως μέρος ενός αδιάκοπου
κύκλου. Το Μπιγκ Μπανγκ δεν είναι ένα, αλλά εκατομμύρια. Την επαναστατική ιδέα
του στηρίζουν λίγοι επιστήμονες, ανάμεσά τους και ο Πολ Στάινχαρντ, καθηγητής
Επιστημών στην έδρα Άλμπερτ Αϊνστάιν στο Πανεπιστήμιο Πρίνστον. Ωστόσο οι
υποστηρικτές του ολοένα αυξάνονται.

Αν ο Τούροκ έχει δίκαιο, οι συνέπειες για την επιστήμη θα είναι τρομακτικές.
Το έργο ζωής πολλών επιστημόνων και οι χιλιάδες εργασίες τους δεν θα έχουν πια
καμιά σημασία. Δεν πρέπει να προκαλεί εντύπωση λοιπόν η ένταση της κόντρας. Θα
σήμαινε επίσης πως ο χρόνος, η ύλη και η ενέργεια υπήρχαν και θα υπάρχουν
πάντα.

Όλα απομακρύνονται… Ο Αϊνστάιν ήταν αυτός που έδειξε στην επιστήμη το
μονοπάτι του Μπιγκ Μπανγκ, όταν η γενική Θεωρία της Σχετικότητας απέδειξε πως
το Σύμπαν διαστέλλεται ή συστέλλεται. Δεν μπόρεσε να βρει, όμως, ποιο από τα
δύο συμβαίνει. Μετά 14 χρόνια, ο Αμερικανός αστρονόμος Έντουιν Χαμπλ έκανε μία
ιστορική ανακάλυψη. Βρήκε πως όπου κι αν κοιτάξει κανείς στο Σύμπαν, οι
γαλαξίες απομακρύνονται από τους «γείτονές» τους. Αυτό σημαίνει πως κάποτε τα
ουράνια σώματα ήταν πολύ πιο κοντά μεταξύ τους και πιθανώς κάποια στιγμή ήταν
όλα ένα. Από αυτό τον συνδυασμό θεωρίας και παρατήρησης ξεκίνησε η ιδέα της
Μεγάλης Έκρηξης, σύμφωνα με την οποία το Σύμπαν δημιουργήθηκε ξαφνικά και
βίαια πριν από 13,7 δισεκατομμύρια χρόνια. H θεωρία συμφωνεί με τη διεύρυνση
του Σύμπαντος που έχουν παρατηρήσει οι ειδικοί, την ηλικία του μεγαλύτερου
αστέρα και την αναλογία ελαφρών και βαρέων στοιχείων στο Σύμπαν. H ιδέα αρέσει
και στους ηγέτες των θρησκειών. Χριστιανοί, Ιουδαίοι και Μουσουλμάνοι έχουν
όλοι τις δικές τους ιστορίες για τη δημιουργία του κόσμου.

Φωτιά άναψε στην Κοσμολογία ο Νιλ Τούροκ με τις ανατρεπτικές θεωρίες του για το Μπιγκ Μπανγκ. H ιδέα του έχει βρει πολλούς υποστηρικτές στον χώρο της επιστήμης, ανάμεσά τους και τον διάσημο συνάδελφό του στο Κέμπριτζ Στίβεν Χόκινγκ

Σε άλλη διάσταση. Το μεγάλο πρόβλημα της θεωρίας του Μπιγκ Μπανγκ είναι
ότι δεν εξηγεί γιατί συνέβη. Οι κοσμολόγοι δεν μπορούν να απαντήσουν σε αυτό
το ερώτημα. Ο Τούροκ πιστεύει πως το Μπιγκ Μπανγκ δεν ήταν η αρχή της ιστορίας
αλλά μόνο ένα μέρος της, που προκλήθηκε από τη σύγκρουση μεταξύ του δικού μας
Σύμπαντος με ένα άλλο Σύμπαν που βρίσκεται σε διαφορετική διάσταση. Ο Τούροκ,
όπως και ο Στάινχαρτ, προτείνει τη θεωρία πως αυτά τα γεγονότα συμβαίνουν κάθε
ένα τρισεκατομμύριο χρόνια ως μέρος ενός κύκλου. Αν έχουν δίκαιο, τότε ο
χρόνος υπήρχε και θα υπάρχει πάντα, το ίδιο και το Σύμπαν. Έτσι δεν υπάρχει
λόγος για την ξαφνική διαστολή του Σύμπαντος ούτε για τη δημιουργία του, κάτι
που έχει εξοργίσει πολλούς φυσικούς.

H θεωρία του Νιλ Τούροκ θα δοκιμαστεί στην πράξη του χρόνου, όταν η Ευρωπαϊκή
Διαστημική Υπηρεσία θα εκτοξεύσει τον δορυφόρο Πλανκ με αποστολή να αναζητήσει
αποδείξεις για τη διακύμανση της θερμοκρασίας στα κοσμικά μικροκύματα. Σύμφωνα
με τους θεωρητικούς, αυτός είναι ο αντίλαλος που έχει αφήσει το Μπιγκ Μπανγκ.

Αν τις βρουν, θα υπάρχει σοβαρή πιθανότητα να ισχύει η θεωρία του Άλαν Γκουθ,
καθηγητή Φυσικής στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης, περί απότομης
διαστολής του Σύμπαντος το πρώτο εκατομμυριοστό του δευτερολέπτου μετά την
Έκρηξη. Αν όμως δεν τις βρουν, η ιδέα του Τούροκ μπορεί να επικρατήσει.

Θεωρίες για το Σύμπαν

H ιστορία της επιστήμης είναι γεμάτη από θεωρίες οι οποίες κάποτε
κυριαρχούσαν, για να απορριφθούν ή να αμφισβητηθούν έντονα αργότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ

Ο αρχαίος φιλόσοφος υπέθεσε πως το Σύμπαν ήταν γεμάτο αόρατο αιθέρα. Αυτό
εξηγούσε πώς μπορούσε να ταξιδεύει το φως στο κενό διάστημα. H θεωρία του
επέζησε επί 2.000 χρόνια, μέχρις ότου δύο Αμερικανοί επιστήμονες απέδειξαν το
1887 ότι δεν υπήρχε αιθέρας

ΠΕΡΣΙΒΑΛ ΛΟΟΥΕΛ

Ο Αμερικανός αστρονόμος έριξε την ιδέα της ύπαρξης καναλιών στον Άρη,
γράφοντας τρία βιβλία με χάρτες για το θέμα. Έτσι άρχισαν οι εικασίες για τη
ζωή στον Άρη

ΗΛΙΚΙΑ ΤΗΣ ΓΗΣ

Ο βικτωριανός φυσικός Λόρδος Κέλβιν έλεγε πως η Γη έχει ηλικία μόλις 100 εκατ.
χρόνων. Όταν όμως οι επιστήμονες μέτρησαν την ηλικία των βράχων βάσει της
ραδιενέργειάς τους, έμαθαν ότι ο πλανήτης είναι 4,5 δισ. ετών

ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΥΛΗ

Πολλοί φυσικοί ισχυρίζονται πως για να έχουν βάση οι σημερινές θεωρίες, μεγάλο
τμήμα του Σύμπαντος πρέπει να αποτελείται από αόρατη σκοτεινή ύλη. Μόλις
προχθές, ανακοινώθηκε η εύρεση των πρώτων αποδείξεων για την ύπαρξή της, αλλά
αρκετοί την αμφισβητούν

ΘΕΩΡΙΑ ΧΟΡΔΩΝ

Για δύο δεκαετίες κυριαρχεί στην Κοσμολογία η ιδέα πως η ύλη αποτελείται από
μικροσκοπικές χορδές, αντί για σωματίδια. Δύο νέα βιβλία γνωστών επιστημόνων
την απορρίπτουν

Επιμέλεια: Στέφανος Κρίκκης, Εύη Ελευθεριάδου