Έγινε πλανήτης… β’ κατηγορίας

Από χθες τα πράγματα άλλαξαν. H γειτονιά της Γης «συρρικνώθηκε» και ο καλός
της φίλος, ο Πλούτωνας, κρέμασε το σμόκιν του και άφησε τα κλειδιά του κλαμπ
των πλανητών στην πόρτα. Ύστερα από 76 χρόνια από την ανακάλυψή του, οι
επιστήμονες αποφάσισαν – χθες – ότι δεν έχει το δικαίωμα να χαρακτηρίζεται
πλανήτης.

Μπελ Μπάρνελ. H αστρονόμος από τη Βόρεια Ιρλανδία ψηφίζει κρατώντας στα χέρια της τον… Πλούτο ­ το γνωστό σκυλάκι του Ντίσνεϊ

«Ο Πλούτωνας είναι νεκρός» δήλωσε ο Μάικ Μπράουν από το Ινστιτούτο Τεχνολογίας
της Καλιφόρνιας. Ύστερα από δεκαετίες παραμονής στο κλαμπ των ισχυρών του
ηλιακού συστήματος, το ένατο και πιο μακρινό ουράνιο σώμα από τον Ήλιο
εξορίζεται στη δεύτερη κατηγορία πλανητών που δημιουργείται, στους «πλανήτες
νάνους». Αυτό αποφάσισαν οι 2.500 αστρονόμοι και άλλοι επιστήμονες της
Διεθνούς Ένωσης Αστρονόμων, που παραβρέθηκαν στο πολυήμερο συνέδριο της Πράγας
για να ορίσουν επίσημα και αμετάκλητα τι συνιστά επιστημονικά έναν πλανήτη και
τι όχι. Ήταν κι αυτό ένα ερώτημα που επί αιώνες, από τον 16ο και την εποχή του
Κοπέρνικου, βασάνιζε τους ειδικούς…

Δυσαρέσκεια

Όχι πως όλοι στην Πράγα ήταν ευχαριστημένοι… Μπορεί να είναι ένα μείγμα
βράχων και πάγου, μικρός, δύστροπος και ενοχλητικός στη συμπεριφορά του – αφού
η τροχιά του μπλέκεται με την αντίστοιχη του Ποσειδώνα – όμως οι επιστήμονες
τον είχαν συνηθίσει. Ήθελαν μάλιστα να τον εξερευνήσουν περισσότερο. Γι’ αυτό
και η NASA έστειλε πριν από λίγους μήνες το διαστημικό όχημα «New Horizons»
στον Πλούτωνα. Μόλις πριν από μία εβδομάδα μάλιστα, το κλίμα στο συνέδριο των
ειδικών ήταν τελείως διαφορετικό. Πολλοί από τους κορυφαίους ειδικούς ήθελαν
να διατηρηθεί ο Πλούτωνας ως πλανήτης πάση θυσία. Ακόμη κι αν αυτό σήμαινε ότι
το κλαμπ των πλανητών θα έπρεπε να διευρυνθεί με άλλα τρία ουράνια σώματα.
Όμως το σχέδιο δεν ικανοποίησε – αντίθετα οι επιστήμονες διχάστηκαν ακόμη
περισσότερο. Πολλοί μάλιστα εκνευρίστηκαν και τελικά μόνο περίπου 300 ψήφισαν.

H Μπελ Μπάρνελ, αστρονόμος από τη Βόρεια Ιρλανδία, ζήτησε από εκείνους που
διαφωνούσαν να σταθούν στη θετική πλευρά του ζητήματος: «Θα μπορούσε να
ειπωθεί πως δημιουργούμε μια ομπρέλα που αποκαλείται “πλανήτης”, κάτω από την
οποία υπάρχουν οι πλανήτες νάνοι» είπε κρατώντας στα χέρια της έναν χνουδωτό
Πλούτο – το γνωστό σκυλάκι του Ντίσνεϊ – σε ένδειξη συμπάθειας προς όσους
απογοητεύθηκαν.

Είναι «νεκρός»

«Πολλοί περισσότεροι Πλούτωνες περιμένουν να ανακαλυφθούν» πρόσθεσε ο Ρίτσαρντ
Μπίνζελ, από το Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Μασαχουσέτης. Όμως αν κάποιου η
φωνή ακούστηκε πιο δυνατά, ήταν του Μάικ Μπράουν, που μίλησε για έναν Πλούτωνα
«νεκρό». Ο Μπράουν φέρει ίσως και τη μεγαλύτερη ευθύνη για τον υποβιβασμό του
πλανήτη. Είναι εκείνος που ανακάλυψε το UB313 το 2003 και άνοιξε εκ νέου τον
ασκό του Αιόλου και τη συζήτηση για το αν θα πρέπει να προστεθεί τουλάχιστον
άλλος ένας νέος πλανήτης στο ηλιακό σύστημα. Το ουράνιο σώμα UB313 ή Xena,
δυστυχώς για τον… βασιλιά του Κάτω Κόσμου, ήταν μεγαλύτερό του.

Με την αποβολή του, το φτωχότερο πια ηλιακό σύστημα απαρτίζεται πλέον από 8
πλανήτες: Ερμή, Αφροδίτη, Γη, Άρη, Δία, Κρόνο, Ουρανό και Ποσειδώνα. Και αυτό
σημαίνει ότι τα βιβλία της αστρονομίας θα πρέπει να ξαναγραφούν. Οι δάσκαλοι
να διαβάσουν τα νέα βιβλία και οι μαθητές… ίσως να συνηθίσουν σε ένα ακόμη
μάθημα, ότι τα απόλυτα, ακόμη και στην επιστήμη, καταλήγουν πολλές φορές
σχετικά.