Eπιστροφή στην Kανταχάρ

Άνθρωποι που ζουν με τον φόβο του θανάτου. Παιδιά που απαγορεύεται να πάνε
σχολείο. H τρομοκρατία των Ταλιμπάν επέστρεψε στην Κανταχάρ, του Νότιου
Αφγανιστάν. H δημοσιογράφος Νιλουφάρ Παζίρα, η πρωταγωνίστρια της ταινίας
«Κανταχάρ», 4 χρόνια μετά το τελευταίο της ταξίδι εκεί, επιστρέφει στην
πατρίδα της. Την πρωτεύουσα του τρόμου.

H μαρτυρία. H δημοσιογράφος Νιλουφάρ Παζίρα ήταν η πρωταγωνίστρια της ταινίας «Κανταχάρ»

Ο φόβος έχει ποτίσει την Κανταχάρ. Μάτια που παρακολουθούν κάθε περαστικό,
κάθε αυτοκίνητο. Γιατί όλοι είναι ύποπτοι. Όλοι απομακρύνονται όταν βλέπουν
την κάμερα. Οι ελάχιστοι γενναίοι που μιλούν, το κάνουν είτε ανώνυμα είτε
επειδή βρίσκονται σε απόγνωση. Δεν υπάρχει πόλεμος, δεν ακούγονται πυρά, δεν
πέφτουν πύραυλοι. Τουλάχιστον, όχι ακόμη. Όμως το κύμα των Ταλιμπάν ανακτά το
Αφγανιστάν και οι μάχες εξαπλώνονται.

Μόλις πριν από μερικούς μήνες η πόλη αυτή βρισκόταν στον δρόμο της ευημερίας.
Καινούργιοι δρόμοι με νέες πινακίδες, πάρκο με παιδική χαρά και σύγχρονα μικρά
σπίτια… Όλα αυτά εντάσσονταν στη νέα εικόνα της Κανταχάρ. Κοντά στην αγορά,
τα θεμέλια για τις νέες οικοδομές είχαν μπει. Ο Μοχάμεντ Χικμάτ και ο
μικρότερος αδερφός του είχαν αγοράσει γη στην ίδια περιοχή -400 τ.μ. αντί του
ποσού των 40.000 ευρώ -για να χτίσουν εκεί το σπίτι τους. Τα τελευταία πέντε
χρόνια είχαν συγκεντρώσει αρκετά χρήματα δουλεύοντας με τους ξένους
δημοσιογράφους και τις υπηρεσίες αρωγής. Πριν από έξι μήνες, όμως, όλα
σταμάτησαν. Οι Ταλιμπάν επέστρεψαν και όλη η οικοδομική δραστηριότητα πάγωσε.
Ο φόβος εξαπλώθηκε σαν φωτιά. Ύστερα άρχισαν οι επιθέσεις αυτοκτονίας και οι
αποφάσεις που λαμβάνονταν γράφονταν σε πινακίδες, τις οποίες κρεμούσαν στους
τοίχους των τεμενών. Οι διαταγές ήταν σαφείς και καλούσαν τον κόσμο να σταματά
να υποστηρίζει την κυβέρνηση.

Ο Χικμάτ εγκατέλειψε τα όνειρά του, εγκατέλειψε την πόλη του, πήρε την
οικογένειά του κι εξαφανίστηκε στην Κουέτα, στα σύνορα Αφγανιστάν – Πακιστάν.
Πρώτα όμως έσκισε όλες τις κάρτες των ξένων δημοσιογράφων που είχε στην κατοχή
του και τις συστάσεις του και ο αδερφός του, ο οποίος εργαζόταν ως καμεραμάν,
έσβησε ό,τι υλικό είχε καταγράψει στις κασέτες του, όλες τις συνεντεύξεις,
όλες τις εικόνες με τους Αμερικανούς στρατιώτες, από φόβο μήπως πέσουν στα
χέρια των Ταλιμπάν και τους τιμωρήσουν. «Οι Αμερικανοί εγκατέλειψαν το
Αφγανιστάν» λέει ο Χικμάτ. «Όταν ήταν εδώ, οι άνθρωποι έβγαζαν χρήματα. Οι
Ταλιμπάν έφυγαν, όμως δεν ηττήθηκαν και οι Αμερικανοί το γνώριζαν κι αυτό.
Όμως μείωσαν τον αριθμό των στρατιωτών τους».

800 δολάρια για το κεφάλι ενός ξένου

Επιθέσεις αυτοκτονίας. Οι Ταλιμπάν επέστρεψαν στην Κανταχάρ. Ακόμη και τα παιδιά απειλούνται με θάνατο αν πηγαίνουν σχολείο

ΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ της Κανταχάρ κάνουν λόγο για κενό εξουσίας το οποίο το
εκμεταλλεύτηκαν πλήρως οι Ταλιμπάν για την επιστροφή τους. Πέντε χρόνια είχαν
στη διάθεσή τους για να αναδιοργανωθούν και τώρα επέστρεψαν ισχυροί.
«Συνεχίζουν να εκδίδουν εντολές λέγοντας ότι η δολοφονία όλων εκείνων οι
οποίοι εργάζονται για την κυβέρνηση ή τις ξένες υπηρεσίες -κυρίως τον στρατό
-είναι “ισλαμικό καθήκον”», λέει ένας εργαζόμενος στο νοσοκομείο της πόλης.
Μάλιστα, στη γειτονική επαρχία Χελμάντ, ένα φυλλάδιο στον τοίχο ενός τεμένους
ενημερώνει πως οι Ταλιμπάν δίνουν περίπου 800 δολάρια σε όποιον φέρει επί
πίνακι την κεφαλή ενός δημοσίου υπαλλήλου ή ενός ξένου.

Το Πακιστάν

Από πού προέρχονται όλα αυτά τα χρήματα; Ο Ουακίλ Σαχίμπ, μέλος θρησκευτικής
οργάνωσης, κατηγορεί το γειτονικό Πακιστάν. «Δεν θέλουν να γίνει το Αφγανιστάν
ελεύθερη και ανεξάρτητη οικονομικά κοινωνία» υποστηρίζει. Ο Σαϊφουλάχ, δίπλα
του, συμφωνεί. «Το Πακιστάν με τη βοήθεια των ΗΠΑ δημιούργησαν τους Ταλιμπάν
και μέχρι και σήμερα τους δίνουν όπλα και χρήματα».

Στις κουβέντες των πολιτών υπάρχουν περισσότερες θεωρίες συνωμοσίας παρά
γεγονότα. Γεγονός είναι όμως ότι ο φόβος κυριαρχεί σε κάθε δραστηριότητα.
Στους πολύβουους δρόμους οι ξένοι δεν είναι πια ευπρόσδεκτοι. Καμία ΝΑΤΟϊκή
περιπολία δεν μπορεί να περάσει πια από εδώ. Έτσι και οι Ταλιμπάν δεν
επιτίθενται στην αγορά, αυτό το μέρος -λένε οι κάτοικοι -είναι η φωλιά τους. H
Κανταχάρ χάθηκε.