H Παναγία η… ψηφοθηρούσα

«Χωρίς τις ψήφους των πιστών κανείς δεν κερδίζει εκλογές»: η φράση αυτή
παλιού πολιτικού στελέχους, που δεν έχει στενή σχέση με την Εκκλησία αλλά δεν
χάνει σχεδόν ποτέ τη λειτουργία της Κυριακής, επιβεβαιώνει τον πρώτο
επικοινωνιακό κανόνα κάθε πολιτικού που επιθυμεί την επανεκλογή του.

Σοβαρό κοστούμι, σκούρα γραβάτα, χαμηλωμένο βλέμμα απέναντι στις κάμερες και
ευλαβικό προσκύνημα στην εικόνα είναι η πιο ανέξοδη καμπάνια – ιδιαίτερα
παραμονές εκλογών. Τα πολιτικά τραύματα που υπέστη η κυβέρνηση Σημίτη από τη
σύγκρουσή της με την ιεραρχία για το θέμα των ταυτοτήτων αλλά και η συντριβή
Τζαννετάκου στην υπερνομαρχία έχουν πείσει τους πολιτικούς ότι το «Κύριε
ελέησον» είναι ισχυρό όχημα στον δρόμο για την κάλπη…

Ποτέ άλλοτε στις λειτουργίες του Δεπανταύγουστου δεν γέμισαν οι εκκλησίες από
τόσους πολιτικούς του ΠΑΣΟΚ και της N.Δ. όσο φέτος. Και όταν τους ρωτάς γιατί
υπήρξε τόσο μεγάλη προσέλευση, απαντούν στερεότυπα πως «δεν κρύβεται καμία
πολιτική σκοπιμότητα» ή ότι «έτσι τιμούμε τις παραδόσεις».

Μάλιστα, ο Πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής που πήγε στην Τήνο με τη σύζυγό του
Νατάσα και τα δίδυμά τους, έδωσε έμφαση στην παρουσία του εκεί και έκανε λόγο
για τις σταθερές αξίες της Ορθοδοξίας.

Αλλά και ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Γιώργος Παπανδρέου που βρέθηκε στην Πάρο με τη
σύζυγό του Άντα και επισκέφθηκε δύο φορές την ίδια ημέρα την Εκατονταπυλιανή,
έκανε και δηλώσεις για να επισημάνει τη σοβαρότητα με την οποία αντιμετωπίζει
το θέμα. «Σέβομαι τις παραδόσεις και τις αξίες μας», είπε χαρακτηριστικά.

Το ερώτημα, βεβαίως, που τίθεται είναι αν όλα αυτά – με τις συμμετοχές των
πολιτικών σε θρησκευτικές τελετές – εκφράζουν την ελληνική πραγματικότητα ή αν
εντάσσονται σε μια στρατηγική των κομμάτων να βρίσκονται οι πολιτικοί εκεί
όπου πηγαίνει και μπορεί να επηρεασθεί ο κόσμος, δηλαδή οι ψηφοφόροι. Εφέτος
και στα δύο κόμματα έγιναν συσκέψεις για το ποια εκκλησία – στην Τήνο ο κ.
Καραμανλής και στην Πάρο ο κ. Παπανδρέου – θα προτιμήσει ο αρχηγός τους για να
γιορτάσει τον Δεκαπενταύγουστο.

Ο υπουργός Εσωτερικών Προκόπης Παυλόπουλος έκανε… νταμπλ! Ενώ ήταν πλάι στον
Πρωθυπουργό Κώστα Καραμανλή κατά το προσκύνημα στην Παναγία της Τήνου, λίγες
ώρες μετά… πέταξε και βρέθηκε στην άλλη άκρη της Ελλάδας, στην Κεφαλονιά,
για να βρεθεί ακριβώς την επομένη και στη γιορτή του προστάτη της Κεφαλονιάς
Αγίου Γερασίμου, στο Αργοστόλι.

Επηρεάζουν ή όχι; «Αν δεν πάει υπουργός στη λιτανεία δεν σου το
συγχωράει ο τόπος», είναι η πρώτη αντίδραση στελέχους της N.Δ. που ρωτήθηκε
σχετικά. «Κι εμείς έπρεπε να στείλουμε ανάλογη εκπροσώπηση. Γι’ αυτό πήγε και
η γραμματέας του ΠΑΣΟΚ Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου», ήταν το σχόλιο της
Χαριλάου Τρικούπη. Ο γραμματέας της N.Δ. Λευτέρης Ζαγορίτης υποστηρίζει
πάντως, μιλώντας στα «NEA», ότι «δεν επηρεάζεται το εκλογικό αποτέλεσμα από
τέτοιες συμπεριφορές». Και εξηγεί: «Ιστορικά αν δούμε τι γινόταν στα 20 χρόνια
του ΠΑΣΟΚ, όταν υπήρχε μεγάλη σύγκρουση της Εκκλησίας με τις κυβερνήσεις του,
π.χ. την εποχή της καθιέρωσης του πολιτικού γάμου ή αργότερα με την
εκκλησιαστική περιουσία και τον Αντώνη Τρίτση, θα παρατηρήσουμε ότι η N.Δ. δεν
κέρδιζε κι ας είχε από παράδοση τις καλύτερες και βαθύτερες σχέσεις πίστης.
Και όταν το ΠΑΣΟΚ έχασε τις εκλογές, τις έχασε για διαφορετικούς λόγους. Όλα
παίζουν ρόλο, αλλά όλα έχουν και μέτρο», καταλήγει.

H γραμματέας του ΠΑΣΟΚ Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου σημειώνει στα «NEA» ότι
έχουμε να κάνουμε με τοπικές κοινωνίες που δίνουν βάρος και αξία στις
παραδόσεις και την Εκκλησία. «Δεν πιστεύω ότι ένας πολιτικός πηγαίνει σε μια
λειτουργία για να φανεί. Το κάνει από βαθύτερη ανάγκη. Αυτό να μην το
υποτιμάμε».

«Αξιοποίηση» ιεραρχών… Και στα δύο κόμματα, το θέμα της αξιοποίησης
της Εκκλησίας για εκλογικούς λόγους παίζει καθοριστικό ρόλο. Ακόμη και αν θα
βρεθούν οι πολιτικοί τους πλάι – ή όχι – στον Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο παίζει
ρόλο.

Για παράδειγμα, ο Πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής, όταν η δημοτικότητα του
Αρχιεπισκόπου ήταν στα ύψη, προτιμούσε να πηγαίνει εκεί όπου θα λειτουργούσε ο
κ. Χριστόδουλος. Όταν όμως ο Αρχιεπίσκοπος έχασε την υψηλότατη δημοφιλία του ο
Πρωθυπουργός – αλλά και πολιτικοί του ΠΑΣΟΚ – πήρε αποστάσεις. Στην Ανάσταση
μάλιστα αλλά και προ ημερών, στη γιορτή της Παναγίας, ο κ. Καραμανλής
προτίμησε να μη βρεθεί πλάι στον κ. Χριστόδουλο.

Στην Παναγία Σουμελά πάντως, εκεί όπου το θρησκευτικό στοιχείο διεισδύει στις
δοξασίες και τις παραδόσεις των Ποντίων, βρέθηκαν δεκάδες πολιτικοί και της
N.Δ. και του ΠΑΣΟΚ, όπως και ο πρόεδρος του ΛΑΟΣ Γιώργος Καρατζαφέρης. Όσο για
τους υποψήφιους δημάρχους και νομάρχες, αυτοί δεν κρύφτηκαν σε αυτό τον
εορτασμό. Προσπάθησαν να τον αξιοποιήσουν, έτρεχαν και δεν προλάβαιναν, με πιο
χαρακτηριστική περίπτωση αυτή του υποψηφίου της N.Δ. για την υπερνομαρχία
Αθηνών Αργύρη Ντινόπουλου. Ο υποψήφιος νομάρχης – εκτιμούν στο ΠΑΣΟΚ – για
καθαρά συμβολικούς λόγους και για να μη χρωματίζεται ότι είναι ο… μπλε
υποψήφιος της N.Δ., επέλεξε να είναι πλάι στον… αντίπαλο πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ
Γιώργο Παπανδρέου στον εορτασμό της Παναγίας Εκατονταπυλιανής στην Πάρο.

Εικόνες – αποδείξεις. Αντίθετα, λένε στην αξιωματική αντιπολίτευση, ο
υποψήφιος της N.Δ. και νυν δήμαρχος Πειραιά Χρήστος Αγραπίδης, ακριβώς επειδή
αντιμετωπίζει πρόβλημα στον δήμο του με «αντάρτη» του κόμματός του, τον κ.
Μελά, επέλεξε να πάει στη… μακρινή Τήνο για να βρεθεί πλάι στον Πρωθυπουργό
Κώστα Καραμανλή κατά τον εορτασμό της Παναγίας και να δείξει (με τις κάμερες)
ότι αυτός και μόνο αυτός έχει την εύνοια και το χρίσμα του αρχηγού.

Φυσικά, οι συνδυασμοί των δύο μεγαλύτερων κομμάτων με την Εκκλησία και η
αξιοποίηση των σχέσεών τους δεν έχει τέλος. Και όσο κι αν κορυφαία στελέχη
τους λένε πως δεν παίζουν παιχνίδι με την Εκκλησία, η αλήθεια είναι
διαφορετική.

Στα μικρότερα κόμματα δεν τίθεται τέτοιο ζήτημα. Το KKE και ο ΣΥΝ έχουν πάρει
αποστάσεις εγκαίρως και οπωσδήποτε δεν αναλώνονται σε τέτοιες διαδικασίες.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΛΕΣΣΑΣ

Αυξάνεται η επιρροή

Ο επικοινωνιολόγος και διευθύνων σύμβουλος της Civitas Γιώργος Φλέσσας
επισημαίνει ότι σωστά τα κόμματα δίνουν βάρος στον παράγοντα Εκκλησία. Και
αυτό γιατί, όπως τονίζει, τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερο αυξάνεται η
επιρροή του παράγοντος αυτού στην κοινωνία και στο εκλογικό σώμα. Σε ειδικές
περιπτώσεις, σημειώνει, όπως είναι ο εορτασμός της Παναγίας Σουμελά που
συνδέεται με τους Ποντίους (τμήμα του εκλογικού σώματος), είναι
πολλαπλασιαστική η αξία αυτής της θρησκευτικής επιρροής.

ΣΤΡΑΤΟΣ ΦΑΝΑΡΑΣ

Εκκλησία σε όλες τις μετρήσεις

Για την επιρροή στο εκλογικό σώμα, ο εκλογολόγος και διευθύνων σύμβουλος της
Metron Analysis Στράτος Φαναράς παρατηρεί ότι βρίσκει τον παράγοντα Εκκλησία
σε όλες τις μετρήσεις, κυρίως εκεί όπου το κοινό είναι «συντηρητικό». Αυτό
ισχύει και για τα δύο μεγαλύτερα κόμματα, κάτι που αποδεικνύεται, όπως
δηλώνει, και από την υπόθεση των ταυτοτήτων, αλλά και από τα προεκλογικά,
θρησκευτικά φυλλάδια, που μοίρασε η N.Δ. προεκλογικά ενάντια στον Γιώργο
Παπανδρέου.