«Σύγκρουση» στο φεγγάρι

Τους πυκνούς καπνούς που θα ξεπροβάλουν από το φεγγάρι την ώρα που μια
διαστημοσυσκευή θα προσκρούσει στην επιφάνειά του (!) θα μπορούν να
παρατηρήσουν το πρωί της 3ης Σεπτεμβρίου και από την Ελλάδα όσοι ερασιτέχνες
αστρονόμοι διαθέτουν ισχυρά τηλεσκόπια.

Στις 8.40 το πρωί η διαστημοσυσκευή Smart-1 που κατασκευάστηκε από τον
Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος θα έχει ολοκληρώσει την επιστημονική αποστολή
της και θα προσκρούσει στο φεγγάρι με ταχύτητα 2 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο.
Οι Ευρωπαίοι επιστήμονες διάλεξαν αυτόν τον παράδοξο τρόπο για να τερματίσουν
τη ζωή της Smart-1, επειδή ήθελαν να μελετήσουν τα πετρώματα που θα
εκτιναχθούν από την επιφάνεια της Σελήνης αλλά και για να πάρουν στα χέρια
τους πολύ καλής ποιότητας φωτογραφίες που θα τραβηχτούν από τα όργανα της
διαστημοσυσκευής, λίγα λεπτά πριν από το μεγάλο «μπαμ».

Από την Ελλάδα το σπάνιο αυτό γεγονός θα είναι ορατό, ακόμη κι αν είναι πρωί,
αρκεί κανείς να διαθέτει ισχυρό τηλεσκόπιο με διάμετρο κοντά στο ένα μέτρο.
Βέβαια, όπως εξηγεί στα «NEA» ο καθηγητής της Αστροφυσικής στο Πανεπιστήμιο
της Πάτρας και διευθυντής του Ινστιτούτου Αστρονομίας και Αστροφυσικής του
Αστεροσκοπείου Αθηνών Χρήστος Γούδης, «για να είναι καλές οι συνθήκες
παρατήρησης του συμβάντος θα πρέπει να είναι καθαρή η ατμόσφαιρα και να μην
επικρατεί θολότητα».

To Smart-1 είναι μικρή διαστημοσυσκευή που ζυγίζει 366 κιλά και το μέγεθός της
δεν ξεπερνά το ένα κυβικό μέτρο. Εκτοξεύτηκε τον Σεπτέμβριο του 2003 και
ύστερα από σύντομη παραμονή σε τροχιά γύρω από τη Γη άρχισε το μακρύ ταξίδι
της προς τη Σελήνη.

14 μήνες

Χρειάστηκε 14 μήνες για να καλύψει την απόσταση των 385.000 χιλιομέτρων που
χωρίζουν τον πλανήτη μας από το φεγγάρι. Όταν έφθασε εκεί, άρχισε να κινείται
σε ελλειπτική τροχιά γύρω από τους πόλους του φεγγαριού και να συλλέγει
επιστημονικά δεδομένα με υπερσύγχρονα όργανα που χρησιμοποιήθηκαν πρώτη φορά
σε διαστημική αποστολή. Μάλιστα ο προηγμένος κινητήρας που διαθέτει βοήθησε τη
Smart-1 να διασχίσει αποστάσεις αρκετών εκατομμυρίων χιλιομέτρων, προς και
γύρω από τη Σελήνη, ξοδεύοντας μόνο 50 λίτρα καυσίμου.

Οι επιστήμονες του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος θεωρούν ότι η αποστολή
της διαστημοσυσκευής στο φεγγάρι ήταν πολύ επιτυχημένη. Και παρά το γεγονός
ότι η Σελήνη έχει μελετηθεί κατά καιρούς και από άλλα διαστημόπλοια που
στάλθηκαν σε τροχιά γύρω από αυτήν, η Smart-1 κατάφερε να συλλέξει με τα
όργανά της σημαντικές πληροφορίες για τον δορυφόρο του πλανήτη μας.

Εκεί που ο ήλιος δεν δύει ποτέ…

H ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ διαστημοσυσκευή Smart-1 κατάφερε να τραβήξει τις πιο
ευκρινείς μέχρι σήμερα φωτογραφίες της επιφάνειας του φεγγαριού και να
συγκεντρώσει στοιχεία για τον ορυκτό του πλούτο. Ήταν η πρώτη φορά που μια
διαστημοσυσκευή ευρισκόμενη σε τροχιά γύρω από το φεγγάρι, χρησιμοποίησε ένα
όργανο ακτίνων «X» για να ανιχνεύσει ποσότητες ασβεστίου και μαγνησίου.
Επιπλέον, οι επιστήμονες θα έχουν σε λίγο καιρό στη διάθεσή τους και
πληροφορίες για τις διαφοροποιήσεις στη χημική σύσταση των υλικών που υπάρχουν
στους κρατήρες της Σελήνης και σε ηφαιστειακές πεδιάδες.

H Smart-1 μάλιστα, εκτός από τη μελέτη της φυσιογνωμίας των ηφαιστείων και των
καναλιών μέσα από τα οποία διέρχεται η λάβα, ανακάλυψε και μία περιοχή στον
βόρειο πόλο του φεγγαριού, όπου ο ήλιος λάμπει πάντα, ακόμη και τον χειμώνα.