διακοπές Γλέντια με δυνατές μαντινάδες

H Κάσος φημίζεται για τα πανηγύρια και τα γλέντια της. Σε όλα ακολουθείται
το ίδιο εθιμοτυπικό. Οι προετοιμασίες αρχίζουν λίγες ημέρες πριν, όπου γίνεται
έρανος, άσπρισμα, σφάξιμο αρνιών, φτιάξιμο του χώρου και την ίδια ημέρα μετά
τον Εσπερινό οι γυναίκες κάθονται με τις ώρες και… τυλίγουν τα ντολμαδάκια!
Οι άντρες από την άλλη βολεύονται στα… μαγειριά, ανάμεσα στα κούμηλα, τα
ξύλα και τη ζέστη από τις φωτιές και ξεκινούν σιγά σιγά το γλέντι!

«Ω Πέρα Παναγία μου / έβγα από το θρονί σου / να δεις χαρές που γίνονται /
σήμερα στην αυλή σου»

Στη μεγάλη αυλή της εκκλησίας της Πέρα Παναγίας, ο γερο-Σάββας Περσελής
κουρδίζει τη λύρα του. Κοντά του κάθεται ο αδελφός του, ο Λιός, με τη βροντερή
του δοξαριά, ο γιος του ο Δημήτρης που φτιάχνει μαντινάδες, ο εγγονός του ο
Σάββας με τα… ικανά του δάκτυλα, ο Γιώργης με το λαούτο και τη γλυκιά φωνή
του, ο Μανώλης με το λαούτο του, ο Θεοδόσης κι ο Κώστας. Λίγο πιο εκεί, στη
μέση της μικρής αυλής της Παναγίας όπου βρίσκεται και η λατσία (στέρνα),
κουρδίζει τα όργανά της κι ετοιμάζεται άλλη μια παρέα. Είναι ο Γιώργης ο
Σκαζής που φημίζεται για τη σούστα του, ο Νεκτάριος με τη βροντόλυρά του, ο
Χαδιώτης ο Φιλιππής με την ξεχωριστή φωνή του, ο Αντώνης με το λαούτο του κι ο
Ντίνος με τον Νικολάκη. Το προσκύνημα έχει τελειώσει κι όλοι οι γλεντιστάδες
παίρνουν τις θέσεις τους περιμένοντας το παραδοσιακό γλέντι να αρχίσει. Σε
λίγο ακούγεται ο σκοπός του Αλέντι (ο… εθνικός ύμνος της Κάσου!), με τον
οποίο αρχίζει κάθε πανηγύρι στο νησί κι ακολουθούν ο Βοσκίστικος, το Πισωμέρι,
η Ζαντάνα, της Μαριάς, ο Λιβυσιανός, του Αφούση, τα Χοχλακούλια, το Πάθος, τα
Μπλου Μαρέν (ναυτικός σκοπός), του Συντέχνου, τα Κανάρια, τα Γιάλα-Γιάλα κι οι
πανωκαλωτές μαντινάδες. Ύστερα αρχίζουν και οι χοροί: η σούστα και ο ζερβός.
Οι μαντιναδόροι ξεκινούν τα… παιχνίδια, το γλέντι έχει αρχίσει για τα καλά,
το ίδιο και το φαγοπότι. Το παραδοσιακό μενού περιλαμβάνει πιλάφι με κανέλα,
κασιώτικα ντολμαδάκια με κιμά, ψητό αρνί ή ρίφι, πατάτες τηγανητές και, όπως
πάντα, το κρασί ρέει άφθονο. Παρ’ όλο που το γλέντι συνεχίζεται και την
επόμενη ημέρα (ανήμερα της γιορτής), κανείς δεν φεύγει αν δεν ξημερώσει κι αν
δεν ακουστεί ο σκοπός της «Καληνυχτιάς»…

«Αφήνουμε καληνυχτιά / και σας ευχαριστούμε / κι αν σας εποβαρύναμε /
συγνώμη σας ζητούμε»

ΑΪ-ΓΙΩΡΓΗΣ – ΧΑΔΙΕΣ

Ο αγαπημένος άγιος της Κάσου

Στη διαδρομή για Χέλατρο θα συναντήσετε την περιοχή Χαδιές, όπου
βρίσκεται το μοναστήρι του Αϊ – Γιώργη – του αγαπημένου αγίου των
Κασιωτών, που είναι και ο πολυτραγουδισμένος προστάτης τους (γι’ αυτό στην
Κάσο τον Γιώργη τον λένε και Χαδιανό). Αξίζει να επισκεφθείτε το μοναστήρι
του, το οποίο πρωτοκτίστηκε το 1690 σε σημείο που – σύμφωνα με την παράδοση –
υπέδειξε η εικόνα του «Χρυσοκαβαλάρη», την οποία βρήκαν στην αμμουδιά τρεις
ψαράδες. Θαυμάστε την απλότητά του – με το μπλε και το άσπρο να κυριαρχούν -,
την κατάνυξη και τη φιλοξενία που θα σας προσφέρουν ο Αντώνης και η οικογένειά
του, οι οποίοι είναι υπεύθυνοι για τη μονή. Ωραία εμπειρία είναι η διαμονή σε
κάποιο από τα περιποιημένα και κατάλευκα κελιά με τις ελιές, τις συκιές, τις
φραγκοσυκιές, τις αμυγδαλιές, τα αρνιά και τα κατσίκια στα γύρω χωράφια να
συμπληρώνουν το σκηνικό. Εκτός από τη διαμονή οι φιλόξενοι υπεύθυνοι μπορούν
να σας προσφέρουν ελληνικό καφέ και φαγητό, ειδικά τη σπεσιαλιτέ τους:
μακαρούνες με σιτάκα.

Το μοναστήρι του Αγίου Μάμαντος

Μην παραλείψετε να πάτε στο καταπληκτικό μοναστήρι του Αγίου Μάμα στην περιοχή
του Λυριστή, με την καταπληκτική θέα στο Λιβυκό Πέλαγος. Πεντακάθαρο
και περιποιημένο μοναστήρι, με ξενώνες για να καταλύσετε και να ξεκουραστείτε.
H ατμόσφαιρα μυρίζει θυμάρι και μέλι. Στην επιστροφή για την «κάτω (γ)η»
πρέπει οπωσδήποτε να περάσετε από το εκκλησάκι της Αγίας Κυριακής – στο
ομώνυμο όρος – με όλα τα χωριά… στο πιάτο. Φροντίστε να είσαστε εκεί όταν
δύει, αλλά και όταν ανατέλλει ο ήλιος!

ΠΑΝΗΓΥΡΙΑ ΟΛΟ TO XPONO

* Αγίου Γεωργίου – Χαδιές – 23 Απριλίου (κινητή εορτή) και 3 Νοεμβρίου
(του Μεθυστή)

* Αγίου Κωνσταντίνου – Αμμούα – 21 Μαΐου

* Αγίας Τριάδας – Πόλι – κινητή εορτή

* Αγίας Μαρίνας – Αγία Μαρίνα – 17 Ιουλίου

* Χριστού της Λάκκας – Αγία Μαρίνα. Σερβίρονται μακαρούνες με σιτάκα
– 6 Αυγούστου

* Πέρα Παναγίας – Παναγία – 15 Αυγούστου

* Αγίου Φανουρίου – Χαθίστρες – 27 Αυγούστου

* Αγίου Μάμα – Λυριστής / Θυρά. Μονή με ξενώνες και θέα το Λιβυκό Πέλαγος –
1-2 Σεπτεμβρίου

* Παναγίας Ελέρου – στα βουνά μαζί με τους βοσκούς και τα μιτάτα τους
– 7-8 Σεπτεμβρίου

* Τιμίου Σταυρού – Αγία Μαρίνα, με ταραμά και σαΐτια – 14 Σεπτεμβρίου

* Αγίου Δημητρίου – Αρβανιτοχώρι – 26 Οκτωβρίου

* Αγίου Σπυρίδωνα (πολιούχος) – Φρυ – 12 Δεκεμβρίου

* Επίσης, εορταστικές εκδηλώσεις γίνονται στο νησί το 3ήμερο 5-7 Ιουνίου για
τον εορτασμό του Ολοκαυτώματος της Κάσου, το 1824.

ΟΙ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ

* 18 Αυγούστου – Προβολή διαφανειών με αξιοθέατα, τοποθεσίες, χρώματα
και τοπία της Κάσου, με τίτλο «Όταν η φωτογραφία γίνεται ποιητική
έμπνευση», του Κασιώτη δασκάλου Μηνά Περσελή.

* 16-17-18 Αυγούστου – Έκθεση ζωγραφικής του Γιώργου Γεωργακόπουλου, με
τίτλο: «Πάμε βόλτα στην Κάσο», στην αίθουσα του Αγίου Δημητρίου στο
Αρβανιτοχώρι.

* 19 Αυγούστου – O διεθνούς φήμης τραγουδιστής Μάριος Φραγκούλης, ο
οποίος κατάγεται από την Κάσο, δίνει κάθε χρόνο μια συναυλία στην
Μπούκα.

* 20 Αυγούστου – Θεατρική παράταση με τα παιδιά του Δημοτικού Σχολείου
της Αγίας Μαρίνας «H Κυράννα του κόσμου».

* 22 Αυγούστου – Συναυλία με κασιώτικη μουσική και νησιώτικα τραγούδια
με τον Σάββα Περσελή τον νεώτερο.

* 28 Αυγούστου – Κρητική βραδιά με το Γιώργο Ζερβάκη.

* 2 Σεπτεμβρίου – Συναυλία έντεχνης μουσικής με τον Γιώργο Τσαγκάρη.

* 10 Σεπτεμβρίου – Συναυλία με τον Μιχάλη Καλλιοτζίδη, όπου θα
συναντηθούν λυράρηδες από τον Πόντο, την Κάρπαθο, τη Χάλκη και την Κάσο.

* 16 Σεπτεμβρίου – Βραδιά με τον Σύλλογο Κρητών Καλλιθέας και το
μουσικοχορευτικό τους συγκρότημα.

* Οι εκδηλώσεις θα γίνουν με τη συνδιοργάνωση της Νομαρχίας
Δωδεκανήσου, του Επαρχείου Καρπάθου – Κάσου και του Δήμου Κασίων.

ΠΩΣ ΘΑ ΠΑΤΕ

H Κάσος συνδέεται ακτοπλοϊκώς με τον Πειραιά, τη Ρόδο και άλλα Δωδεκάνησα,
την Κρήτη και τις Κυκλάδες. Από φέτος μάλιστα συνδέεται και με τη Θεσσαλονίκη.
Τα τελευταία χρόνια τη θαλάσσια συγκοινωνία της Κάσου καλύπτει κατ’
αποκλειστικότητα η ΛΑΝΕ (Λασιθιώτικη Ανώνυμη Ναυτιλιακή Εταιρεία) με το
«Βιτσέντζος Κορνάρος» και το «Ιεράπετρα Λ.», που φεύγουν από τον Πειραιά τρεις
φορές την εβδομάδα.

H Κάσος συνδέεται με την Αθήνα και αεροπορικώς – ανταπόκριση με τη Ρόδο –
με πτήσεις των Ολυμπιακών Αερογραμμών. Όλα τα δρομολόγια από ή προς Κάσο
εκτελούνται με ενδιάμεσο σταθμό την Κάρπαθο. Λόγω των περιορισμένων θέσεων που
διαθέτουν τα αεροσκάφη, καλό θα είναι να κάνετε εγκαίρως κράτηση (Γραφεία
Ολυμπιακής: 22450-41.555, Αεροδρόμιο: 22450-41.444)

ΔΙΑΜΟΝΗ

Μπορεί η Κάσος να μην έχει αναπτυχθεί τουριστικά, αλλά δωμάτιο να μείνετε θα
βρείτε σε όλες τις περιπτώσεις. Άλλωστε είναι πολύ εύκολο να σας φιλοξενήσουν,
μια και οι πόρτες των σπιτιών σε όλα τα χωριά είναι ανοιχτές για τους ξένους.
Ξέρουν καλά από ξενιτιά οι Κασιώτες! Τα παρακάτω θέλουμε να πιστεύουμε ότι
αποτελούν μια πλήρη καταγραφή των διαθέσιμων δωματίων σε όλο το νησί.

* «Αναγγένησις» (22450-41.495)

* «Άνεσις» (22450-41.201)

* «Μποριανούλα» (22450-41.495)

* «Δημήτρης» (22450-41.792, www.xadianos.com)

* «Θεοξενία» (22450-41.311)

* «Σταυριανού Φωτεινή» (22450-41.393)

* «Φλοίσβος» (22450-41.284)

* «Blue Sky» (22450-41.047, www.manousos-kassos.gr)

* «Angelica’s» (22450-41.268, www.angelicas.gr)

* «Fantasis» (22450-41.695, www.fantasishotel.gr)

* «Ακρογιάλι» (22450-41.131)

* «Γαλήνη» (22450-41.890)

* «Captain’s house» (22450-41.801)

* «Γεώργιος Βρετός» (22450-41.235)

* «Καίτη Μάρκου» (22450-41.498)

* «Μαρίκα Οικονόμου» (22450-41.218)

* «Ηλίας Μαριάκης» (22450-41.661)

* «Ηλιακώστας Μηνάς» (22450-41.070)

ΦΑΓΗΤΟ

H κασιώτικη κουζίνα φημίζεται και ξεχωρίζει. Γεύσεις που δεν θα
συναντήσετε πουθενά αλλού στην Ελλάδα, οι οποίες έχουν επηρεαστεί από την
Κρήτη και εμπλουτίστικαν από τους Κασιώτες ναυτικούς και τους Κασιώτες της
Αιγύπτου. Το εντυπωσιακό είναι πως η κασιώτικη κουζίνα σερβίρεται ακόμη και
σήμερα σε όλες τις ταβέρνες και όχι μόνο στα πανηγύρια και τις γιορτές. Θα
συναντήσετε τους ντουρμάες (τα περίφημα μικροσκοπικά ντολμαδάκια της
Κάσου) και τη σιτάκα (που είναι ντόπιο τυρί από παχύ πρόβειο ή
κατσικίσιο γάλα, τρώγεται με κουλούρες ή με μακαρούνες και αποτελεί το βασικό
φαγητό στο πανηγύρι του Χριστού, στις 6 Αυγούστου). Άλλο ένα ντόπιο τυρί είναι
η ελαϊκή (αλμυρή μυζήθρα, η οποία μένει σε δοχείο σκεπασμένη με βούτυρο
για 4-5 μήνες). Οι μακαρούνες είναι ένα ζυμαρικό σαν τις πένες και
σερβίρεται με σιτάκα και τσιγαρισμένο κρεμμύδι ή σκόρδο (σκορδομακαρούνες).
Από κρεατικά θα δοκιμάσετε τα μπουστιά και τα μπομπάρια, τα
οποία είναι αρνίσια εντόσθια γεμιστά με κιμά, συκώτι και ρύζι. Από ψάρι θα
βρείτε τις μένουλες, που τις κάνουν παστές με λάδι και ξίδι. Μην
παραλείψετε να δοκιμάσετε το κασιώτικο πιλάφι (που βράζει σε
ζωμό κρέατος με ντομάτα και σερβίρεται πασπαλισμένο με κανέλα) το ροϊκιό
(αγριόχορτο που γίνεται βραστό, σαν σαλάτα ή γιαχνί, μαγειρεμένο με
ντομάτα). Για επιδόρπιο υπάρχουν τα μοσχοπούγκια (μικρά γλυκά σε σχήμα
πουγκιού, που φτιάχνονται με ειδική ζύμη και γεμίζονται με αμύγδαλα, ζάχαρη
και ανθόνερο). Αξίζει ακόμη να αναφέρουμε τις κουλούρες, τα τραγανά
διπλοφουρνιστά κουλούρια, κατάλληλα για κολατσιό, καφέ ή τσάι.

* «Εμπορειός»: Στο ταβερνάκι δίπλα στη θάλασσα σας περιμένει ο Κίκης
και ο Αγάς με το αστείρευτο κέφι και τη φημισμένη φιλοξενία τους. Εκτός από τα
γλέντια που μπορεί να πετύχετε, θα δοκιμάσετε φάβα, φρέσκο ψάρι, φούσκες,
κρίθαμα, μακαρούνες με σιτάκα, καραβίδες, αστακομακαρονάδα, ντάκο, σαρδέλες,
μένουλες, ντουρμάες και η ρακή θα ρέει άφθονη.

* «Μύλος»: Υπέροχη θέα στο λιμάνι και φιλικό περιβάλλον. Ο Μιχάλης και
ο Γιώργος θα σας σερβίρουν φρέσκο ψάρι, ροϊκιό, μακαρούνες με σιτάκα,
χταποδάκι και φυσικά ντουρμάες.

* «Το κουτούκι της Μπούκας»: Εδώ θα φάτε λιχουδιές και μεζέδες από τα
πεντανόστιμα αρνιά της Κάσου. Ο Σπύρος και η γυναίκα του θα σας περιποιηθούν
στο όμορφο κουτούκι τους, στο οποίο κάποια βράδια παίζει ζωντανή μουσική με
μπουζούκι και ακορντεόν.

* «H ωραία Μπούκα»: Στο γραφικό λιμανάκι της Μπούκας, όπου η Σοφία θα
σας ετοιμάσει νοστιμότατα θαλασσινά και κασιώτικες σπεσιαλιτέ.

* «Ηλίας Μαριάκης»: Βρίσκεται δίπλα στο λιμάνι και θα σας περιποιηθεί
με το παραπάνω, με λιχουδιές που μόνο αυτός ξέρει να φτιάχνει!

* «Τα αδέλφια Ζαχάρη»: Ο Νίκος και ο Μαθαίος, ακριβώς μπροστά στο
λιμάνι, με όμορφη θέα και πολλές νοστιμιές!

* «Ο καπετάν Μιχάλης Καραγιαννάκης»: Με την οικογένειά του περιποιείται
τους θαμώνες με υπέροχες γεύσεις και σπεσιαλιτέ από την Κάσο και την Αίγυπτο.
Σερβίρονται «καραβίσια», πληθωρικά και νοστιμότατα πιάτα. Δοκιμάστε υπέροχη
ψαρόσουπα με σκορπιό, σκάρους τηγανητούς, ταμμίες και, φυσικά, νοστιμότατα
σουβλάκια!

* «Απάγκιο»: Βρίσκεται στην Μπούκα. Θα σας υποδεχθεί ο Γιώργης και θα
σας σερβίρει θαλασσινά, διάφορα μεζεδάκια ή και πίτσα – αν το προτιμάτε.

* Στην Αγία Μαρίνα σάς περιμένουν η Μποριανή και ο Νίκος στην
υπέροχη αυλή του μεζεδοπωλείου-καφενείου τους. Εκτός από τη θέα και την όμορφη
ατμόσφαιρα θα απολαύσετε καταπληκτικά σουβλάκια και μαγειρευτά φαγητά όπως
ντολμάδες, πιλάφι και κοτόπουλο.

* «Καθίστρες»: Ένα μεζεδοπωλείο-καφενείο με ωραία ατμόσφαιρα, στην
ομώνυμη περιοχή της Αγίας Μαρίνας. Ο Μηνάς και τα παιδιά του θα σας
κάνουν να νιώσετε σαν στο σπίτι σας. Οι μαντινάδες δίνουν και παίρνουν, αφού
το μαγαζί βρίσκεται στην… καρδιά της παράδοσης. Θα φάτε ντουρμάες, σιτάκα,
φοβερά σουβλάκια και ωραίο κρασί και ίσως να πετύχετε κάποιο παραδοσιακό
γλέντι.

* «H Μαρούκλα»: Παραδοσιακό καφενείο-μεζεδοπωλείο μέσα στο πράσινο,
στην πλατεία του Αρβανιτοχωρίου. Υπό τους ήχους της κασιώτικης
μουσικής, ο Χαδιώτης – πιστός στην παράδοση – θα σας σερβίρει νοστιμότατους
ντουρμάες από τα χέρια της Φουλίτσας και της παρέας της, μακαρούνες με σιτάκα,
πιλάφι, αλλά και φοβερά σουβλάκια. Μην παραλείψετε να δοκιμάσετε και το
καταπληκτικό κρασί του. Αν είστε τυχεροί μπορεί να τον απολαύσετε να παίζει
λύρα και να σας τραγουδά 2-3 σκοπούς του νησιού με τη γλυκιά φωνή του.

info

* Δήμος Κάσου: 22450-41.277 και 41.400, email: dimkasos@otenet.gr

* Αστυνομικός Σταθμός: 22450-41.222

* Λιμενικός Σταθμός: 22450-41.288

* Π.Π. Ιατρείο Κάσου: 22450-41.333

* Ταξιδιωτικά Πρακτορεία:

«KASSOS MARITIME & TOURIST AGENCY» (Μανώλης και Σταύρος Μανούσος):
22450-41.495

«KASSIAN TRAVEL» (Αντώνης Χατζηπέτρος): 22450-41.801

* Εξαιρετική δουλειά για την Κάσο έχει κάνει ο Κωνσταντίνος Σκαμαγκούλης
στο site: www.insitu/kassos