Θερινές απάτες… τοις μετρητοίς και με κάρτες

Υψηλότερος από ποτέ είναι ο κίνδυνος για όσους χρησιμοποιούν «πλαστικό», αλλά
και πραγματικό χρήμα κατά την περίοδο των διακοπών. H συχνή χρήση καρτών
αναλήψεων από ATM, κυρίως σε παραθεριστικούς προορισμούς, οι αγορές μέσω
πιστωτικών καρτών και η «εισαγωγή» πολλών χαρτονομισμάτων του ευρώ από άλλες
χώρες, πολλαπλασιάζουν τους κινδύνους. Κλοπές, απάτες με τους αριθμούς των
πιστωτικών καρτών, αλλά και πλαστά χαρτονομίσματα σημειώνουν έξαρση τους
καλοκαιρινούς μήνες, απειλώντας τους ανυποψίαστους ταξιδιώτες.

Το τελευταίο διάστημα – όπως δείχνουν τα πρόσφατα στοιχεία – οι παραχαράκτες
έχουν «σπάσει» τον κώδικα του ενιαίου νομίσματος και μπορούν να παράγουν
υψηλής ποιότητας πλαστά χαρτονομίσματα. Ενδεικτικό είναι πως περισσότερα από
300.000 πλαστά χαρτονομίσματα του ενιαίου ευρωπαϊκού νομίσματος – κυρίως
χαρτονομίσματα των 50 και των 20 ευρώ – αποσύρθηκαν από την κυκλοφορία μέσα
στο πρώτο εξάμηνο του 2006.

Πώς θα προστατευθούν

Πάντως, όπως αναφέρουν στελέχη της Citibank, οι ταξιδιώτες μπορούν να κάνουν
πέντε κινήσεις «ασπίδα», προκειμένου να προστατεύσουν τα χρήματα και την
ασφάλεια των συναλλαγών τους, τόσο στις διακοπές όσο και στα εκτός Ελλάδος
ταξίδια, ενώ η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει δώσει οδηγίες για τον έλεγχο
των πλαστών χαρτονομισμάτων.

1. H πιο βασική συμβουλή – που μπορεί να προστατεύσει από μεγάλες
απώλειες χρημάτων – είναι ποτέ να μην έχετε τον Προσωπικό σας Κωδικό (ΡΙΝ)
γραμμένο και φυλαγμένο στο ίδιο σημείο με την κάρτα. Χαρτάκια στο πορτοφόλι,
σημειώσεις στην ατζέντα, ακόμα και καταχώρηση του κωδικού στο κινητό τηλέφωνο
πρέπει να αποφεύγονται, καθώς οι κλέφτες θα έχουν άμεση πρόσβαση στα στοιχεία
αυτά στην περίπτωση π.χ. που καταφέρουν να αποσπάσουν ολόκληρη την τσάντα ή
τον χαρτοφύλακα. Επίσης, αποφεύγετε να χρησιμοποιείτε ως ΡΙΝ την ημερομηνία
γέννησης, τον αριθμό του κινητού ή ευκολομνημόνευτους αριθμούς (π.χ. 1234,
0000, 1111 κ.λπ.), καθώς είναι οι πρώτες επιλογές όσων κλέβουν πιστωτικές,
χρεωστικές και κάρτες αναλήψεων.

2. Επιπλέον, καλό είναι να έχετε πάντα μαζί σας τα τηλέφωνα
επικοινωνίας των πιστωτικών σας καρτών και να τα φυλάτε σε διαφορετικό μέρος
από τις κάρτες σας. Έτσι, στην περίπτωση κλοπής θα μπορείτε να ενημερώσετε
άμεσα την τράπεζά σας, ώστε να «κλειδώσει» άμεσα τις κάρτες σας και να
αποφύγετε παράνομες συναλλαγές.

3. Σε περίπτωση που έχετε παραπάνω από μία κάρτες, θα πρέπει τις φυλάτε
σε διαφορετικά σημεία. Για παράδειγμα μπορείτε να φυλάτε την μια κάρτα σας στο
χρηματοκιβώτιο του ξενοδοχείου σας και την άλλη στο πορτοφόλι σας, ώστε σε
περίπτωση που χάσετε το πορτοφόλι σας, να μπορέσετε να χρησιμοποιήσετε την
άλλη κάρτα σας.

4. Όταν βρίσκεστε στο εξωτερικό, να έχετε πάνω σας χρήματα για μία
ημέρα. Έτσι, αν αντιμετωπίσετε πρόβλημα κλοπής των καρτών σας, να μην έχετε
πρόβλημα στις μετακινήσεις και τις άλλες ασχολίες σας, αλλά και παράλληλα, αν
κλαπεί το πορτοφόλι σας, να μη χάσετε όλα τα χρήματα που έχετε μαζί σας για το
ταξίδι.

5. Τέλος, ποτέ να μην αφήνετε την κάρτα σας από την επίβλεψή σας, και
μην ξεχνάτε να λαμβάνετε πίσω την κάρτα σας έπειτα από κάθε συναλλαγή που
πραγματοποιείτε. Αυτό ισχύει τόσο στις συναλλαγές στα ATM – όπου μπορεί να
υπάρχουν επιτήδειοι που παρακολουθούν την πληκτρολόγηση των κωδικών – όσο και
σε καταστήματα.

«Στοπ» στα πλαστά

Εκτός από το «πλαστικό χρήμα» κίνδυνος απάτης υπάρχει και στα χαρτονομίσματα
του ευρώ. Ειδικά το καλοκαίρι, που λόγω του μεγάλου αριθμού τουριστών στην
Ελλάδα ο αριθμός των χαρτονομισμάτων από ξένες χώρες πολλαπλασιάζεται, ο
κίνδυνος «εισαγωγής» πλαστών ευρώ είναι ιδιαίτερα αυξημένος.

Πάντως, ακόμα και χωρίς τη χρήση ειδικών μηχανημάτων, οι συναλλασσόμενοι
μπορούν – με υψηλό ποσοστό επιτυχίας – να ξεχωρίσουν τα κίβδηλα χαρτονομίσματα
από τα γνήσια. Κι αυτό γιατί, όπως αναφέρει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, στα
τραπεζογραμμάτια ευρώ έχουν ενσωματωθεί ποικίλα χαρακτηριστικά ασφαλείας, χάρη
στα οποία οι συναλλασσόμενοι μπορούν με μια ματιά να αναγνωρίζουν τα γνήσια
τραπεζογραμμάτια.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την EKT, το πρώτο που θα πρέπει να κάνουν οι
καταναλωτές είναι να ψηλαφίζουν την ανάγλυφη εκτύπωση, καθώς ειδικές μέθοδοι
εκτύπωσης προσδίδουν στα τραπεζογραμμάτια χαρακτηριστική αίσθηση στην αφή.

Στη συνέχεια, παρατηρώντας το τραπεζογραμμάτιο στο φως μπορούν να διακρίνουν
το υδατογράφημα, την ταινία ασφαλείας και το ημιτελές σχεδίασμα. Επιπλέον,
παρατηρώντας το χαρτονόμισμα από γωνία θα πρέπει να υπάρχει μια μεταβαλλόμενη
εικόνα πάνω στο ολόγραμμα. Στην οπίσθια όψη θα πρέπει δηλαδή να διακρίνεται
μια ιριδίζουσα λωρίδα (στα τραπεζογραμμάτια των 5, 10 και 20 ευρώ) ή ο αριθμός
να αλλάζει χρώμα (στα τραπεζογραμμάτια των 50, 100, 200 και 500 ευρώ).

Συντεταγμένη καταπολέμηση ξεπλύματος βρώμικου χρήματος

Σχέδιο για την καταπολέμηση του ξεπλύματος βρώμικου χρήματος και του
οικονομικού εγκλήματος μέσω Διαδικτύου και άλλων ηλεκτρονικών μέσων, θέτει σε
εφαρμογή η Υπηρεσία Ειδικών Ελέγχων (πρώην ΣΔΟΕ).

Με εγκύκλιο που κοινοποιήθηκε πρόσφατα σε όλες τις περιφερειακές Διευθύνσεις
της υπηρεσίας, γνωστοποιούνται όλες οι διατάξεις τις κοινοτικής νομοθεσίας που
ενσωματώθηκαν στο εθνικό δίκαιο και αφορούν τις υποχρεώσεις των κρατών – μελών
σχετικά με την καταπολέμηση του οικονομικού εγκλήματος, ενώ προβλέπεται και η
σύσταση ειδικής ανεξάρτητης αρχής με την επωνυμία «Εθνική Αρχή Καταπολέμησης
της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες».

Πρόσβαση σε αρχεία

Αρμοδιότητες της Αρχής είναι να συγκεντρώνει και να διερευνά όλες τις
πληροφορίες που της διαβιβάζονται και σχετίζονται με νομιμοποίηση εσόδων από
εγκληματικές δραστηριότητες, και έχει δικαίωμα πρόσβασης σε κάθε μορφής αρχείο
που τηρούν οι υπηρεσίες, οι οργανισμοί και οι επιχειρήσεις του Δημοσίου.

Με την εγκύκλιο ζητείται παράλληλα από τις τράπεζες και γενικότερα τους
χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς να εξετάζουν με ιδιαίτερη προσοχή κάθε
συναλλαγή, η οποία από στοιχεία που αφορούν την ιδιότητα του πελάτη τους
μπορεί να συνδεθεί με νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες ή
χρηματοδότηση τρομοκρατικών οργανώσεων.

Μεταφορές κεφαλαίων

Στο στόχαστρο των τραπεζών μπαίνουν οι μεταφορές κεφαλαίων που διενεργούνται
με ηλεκτρονικό τρόπο και είναι αξίας χαμηλότερης των 15.000 ευρώ, και η
διασυνοριακή ηλεκτρονική μεταφορά κεφαλαίων. Επίσης, οι τράπεζες οφείλουν θα
θεσπίσουν ειδικές διαδικασίες εσωτερικού ελέγχου, προκειμένου να προλαμβάνεται
η διενέργεια συναλλαγών που στοχεύουν σε ξέπλυμα βρώμικου χρήματος, ενώ
υποχρεώνονται να εξετάζουν και το συνολικό χαρτοφυλάκιο του «ύποπτου» πελάτη
τους.

Στις περιπτώσεις που προκύπτουν στοιχεία για νομιμοποίηση εσόδων από
εγκληματικές δραστηριότητες, η Εθνική Αρχή μπορεί με απόφαση του προέδρου της
να παγώνει τους τραπεζικούς λογαριασμούς του παραβάτη και να απαγορεύει τη
μεταβίβαση ή πώληση περιουσιακών στοιχείων.