«Aπάτες – σπαγγέτι» για τουρίστες

H εκμετάλλευση του τουρίστα είναι ένα… σπορ με φανατικούς οπαδούς στους
απανταχού τουριστικούς προορισμούς. Φαίνεται όμως πως στη Ρώμη οι εστιάτορες
το έχουν αναγάγει σε τέχνη! Το ομολογούν οι ίδιοι, και οι δώδεκα με τους
οποίους μιλήσαμε – επιμένοντας βέβαια ο καθένας στη δική του αθωότητα, ως
εξαίρεση που επιβεβαιώνει τον κανόνα!

Στις τρατορίες της Ρώμης οι τουρίστες μπορεί να κληθούν να πληρώσουν επιπλέον 30 σεντ για έναν εσπρέσο ή να γευθούν «πειραγμένη» καρμπονάρα

«Νομίζεις ότι σε φροντίζουν, σε περιποιούνται. Και μετά…». H Κρίστιαν Μπόιλ
μένει στο Λονδίνο, πρόσφατα όμως πέρασε μερικούς μήνες στη Ρώμη. Λίγο αφότου
έφτασε, πήγε με τις φίλες της για φαγητό σε ένα εστιατόριο κοντά στην Πιάτσα
ντελ Πόπολο. H αφέλεια την οποία έδειξαν, στάθηκε μοιραία. «Δεν μπορούσαμε να
αποφασίσουμε τι να παραγγείλουμε. Ο σερβιτόρος λοιπόν μας είπε πως θα μας
έφερνε μερικά πιάτα να δοκιμάσουμε. Όλα κυλούσαν υπέροχα, μέχρι που μας χρέωσε
την κανονική τιμή για όλα αυτά τα μικρά πιατάκια».

«Μαύρη» αγορά

Αυτή είναι μόνο μία από τις δεκάδες δοκιμασμένες συνταγές με τις οποίες
γίνεται η αφαίμαξη των turisti στη Ρώμη. Μπορεί να κληθούν να πληρώσουν
επιπλέον 30 σεντ για έναν εσπρέσο. Μπορεί να κληθούν να πληρώσουν επιπλέον
πέντε ευρώ για ένα μπουκάλι κρασί, τέσσερα ευρώ περισσότερα για ένα καλαθάκι
με ψωμί το οποίο δεν παρήγγειλαν ποτέ. Θα μπορούσε κανείς να τον ονομάσει
«φόρο του τουρίστα», το βέβαιο είναι πως στην επιβολή και τη συλλογή του
βοηθούν πολύ οι δύο διαφορετικοί κατάλογοι που συνήθως υπάρχουν, ένας στα
ιταλικά (με τις κανονικές τιμές) και ένας στα αγγλικά (με τις φουσκωμένες).

Και το τουριστικό πορτοφόλι να μην υποφέρει, όμως, μπορεί κάλλιστα να υποφέρει
ο… ουρανίσκος του τουρίστα. «Είναι όλα ζήτημα κόστους», λέει ο Τόνι Μπόσι,
ιδιοκτήτης του «Hostaria del Moro». Ιδού πώς λειτουργεί το κόλπο (που
εφαρμόζουν, όπως διευκρινίσαμε, «άλλα εστιατόρια»): ο τουρίστας παραγγέλνει,
για παράδειγμα, μία καρμπονάρα. Ο σερβιτόρος ενημερώνει την κουζίνα πως ένας
τουρίστας θέλει μία καρμπονάρα. Εναπόκειται στην κουζίνα να λάβει όσα μέτρα
περιορισμού του κόστους κρίνει απαραίτητα. Μπορεί να αραιώσει τη σάλτσα, να
χρησιμοποιήσει προμαγειρεμένο σπαγγέτι, να χρησιμοποιήσει συστατικά
χαμηλότερης ποιότητας, ακόμα και συστατικά που έχουν ξεμείνει από την
προηγουμένη.

«Μαύρη» αγορά

H απάτη αυτή δεν φτάνει ούτε στο μικρό δαχτυλάκι της οικονομικής απάτης ύψους
δισεκατομμυρίων ευρώ στην Parmalat, την ιταλική εταιρεία γαλακτοκομικών
προϊόντων, που απασχόλησε την κοινή γνώμη της Ιταλίας. Συνεισφέρει τα δέοντα,
ωστόσο, στην περιβόητη μαύρη αγορά της Ιταλίας, η οποία συνεισφέρει, με τη
σειρά της, έως και το 30% της ιταλικής οικονομίας. Υπάρχει άλλωστε μεγάλο
περιθώριο ελιγμών. Κάθε χρόνο επισκέπτονται τη Ρώμη περίπου 16 εκατομμύρια
τουρίστες. Και η δύναμη της αγορανομικής αστυνομίας είναι μόλις 100 άνδρες. Το
φαινόμενο όμως, έχει και την… κοινωνιολογική του εξήγηση.

«Δεν το βλέπουν ως έγκλημα αλλά ως ένα είδος δικαίωσης», λέει ο Τέγκαν Σιόλερ,
ένας Καναδός σεφ και σομελιέ που έχει εργαστεί σε εστιατόρια και ξενοδοχεία
της Ρώμης για πολλά χρόνια: «Είναι μέρος της ιταλικής νοοτροπίας, και δεν
νομίζω ότι γίνεται χωρίς χιούμορ. Οι Ιταλοί είναι πολύ κτητικοί με την
κουλτούρα τους, και αυτό τους κάνει έναν υπέροχο λαό. Μερικοί Ρωμαίοι όμως
περιφρονούν τους επισκέπτες, λένε λοιπόν πως το γεγονός ότι τους σερβίρουν,
είναι μεγάλη τιμή τους!».