Γιγάντιος «καθρέφτης» στο Σύμπαν

Ένα τεράστιο τηλεσκόπιο σχεδιάζουν να κατασκευάσουν Ευρωπαίοι αστρονόμοι με
σκοπό να ανακαλύψουν πλανήτες μεγέθους αναλόγου της Γης, αλλά και να
απαντήσουν σε ερωτήματα που επί αιώνες βασανίζουν τον άνθρωπο σχετικά με την
προέλευση του Σύμπαντος αλλά και της ίδιας της ζωής.

Στα χιουμοριστικά μυθιστορήματα επιστημονικής φαντασίας Γυρίστε τον Γαλαξία
με Ωτοστόπ και H ζωή, το Σύμπαν και τα Πάντα (Εκδ. Παρά
Πέντε), ο Ντάγκλας Άνταμς επισημαίνει ότι η απόλυτη απάντηση σε ερωτήματα που
συνδέονται με το Σύμπαν και τη Ζωή είναι ο αριθμός 42. Στο 42 ποντάρουν τώρα
οι αστρονόμοι για να τους δώσει τις απαντήσεις στα κρίσιμα ερωτήματα. Ασφαλώς,
δεν επηρεάστηκαν από τον Βρετανό συγγραφέα αλλά από τις δικές τους μετρήσεις.

«Εξαιρετικά μεγάλο»

Πλέον ο αριθμός 42 θα αφορά το τεράστιο τηλεσκόπιο που σχεδιάζουν να
κατασκευάσουν και τη διάμετρο του καθρέφτη του. H απόφαση για την κατασκευή
του – το ονομάζουν μάλιστα Εξαιρετικά Μεγάλο Τηλεσκόπιο – ελήφθη αφού δεν
έμειναν ικανοποιημένοι από το Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο, το οποίο βρίσκεται
εγκατεστημένο στο Παρατηρητήριο Παρανάλ στη Χιλή.

Την κατασκευή του νέου τηλεσκοπίου έχει αναλάβει το Ευρωπαϊκό Νότιο
Παρατηρητήριο. Θα χρειαστούν περίπου 10 χρόνια για την ολοκλήρωσή του, ενώ
αναμένεται να κοστίσει από 500 εκατομμύρια έως 1 δισεκατομμύριο ευρώ. Οι
επιστήμονες εκτιμούν ότι με τη χρήση του θα εμπλουτιστεί ιδιαίτερα η γνώση μας
και θα βελτιωθεί η κατανόησή μας όσον αφορά το Σύμπαν. Οι ίδιοι πιστεύουν πως
αυτό θα επιτευχθεί χάρη στον διαμέτρου 42 μέτρων καθρέφτη του, γιατί όσο πιο
μεγάλος είναι ο καθρέφτης τόσο περισσότερο φως συλλαμβάνει, έτσι κρίνεται και
η ισχύς του.

100 μέτρα

Αρχικά οι επιστήμονες ήλπιζαν να κατασκευαστεί ένα ακόμη μεγαλύτερο
τηλεσκόπιο, με διάμετρο καθρέφτη 100 μέτρα, αλλά αυτή η ιδέα εγκαταλείφθηκε
γιατί θεωρήθηκε πολύ δαπανηρή.

«Από τα πιο σημαντικά ερωτήματα είναι “από πού προέρχεται το Σύμπαν;” καθώς
και πού καταλήγει. Ασφαλώς άλλο σημαντικό ερώτημα αφορά την ίδια τη ζωή και
τις ρίζες της», επισημαίνει ο Αντρέας Κάουφερ, διευθυντής του Παρατηρητηρίου
Παρανάλ, όπου βρίσκεται εγκατεστημένο το Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο.

Το Εξαιρετικά Μεγάλο Τηλεσκόπιο θα μπορεί να «βλέπει» πιο μακριά και να
εστιάζει με μεγαλύτερη ακρίβεια. Προβλέπεται ότι θα παρέχει τη δυνατότητα να
εντοπίζονται μικρότεροι πλανήτες, μεγέθους ανάλογου της Γης. «Στην αστρονομία,
κοιτάζω μακριά σημαίνει κοιτάζω πίσω στον χρόνο», εξηγεί ο Κάουφερ. «Μπορείς
να δεις τη δημιουργία του Σύμπαντος, ενώ σχηματίζονταν τα πρώτα άστρα και οι
γαλαξίες. Έτσι θα μπορέσουμε να συγκεντρώσουμε στοιχεία που θα μας επιτρέψουν
να αναλύσουμε αυτό που βλέπουμε, την προέλευση αλλά και την εξέλιξή του».