Kουκουλώνουν το λάθος δίνοντας… ψίχουλα

Ο Χρήστος Σαλαμόζης, πρώην ιδιοκτήτης νυχτερινού κέντρου, έμεινε άδικα 400
μέρες στη φυλακή, όπως δέχθηκε το δικαστήριο που τον αθώωσε ομόφωνα από την
κακουργηματική πράξη της διακίνησης ναρκωτικών, καθώς δέχθηκε το περιεχόμενο
των εκθέσεων του Γενικού Χημείου του Κράτους, σύμφωνα με τις οποίες τα
ναρκωτικά ήταν… χάπια για τη φαλάκρα και τη λιποδιάλυση.

Ο ίδιος μετά την αποφυλάκισή του, μιλώντας στα «NEA», χαρακτήρισε «γενναία την
απόφαση του δικαστηρίου», αλλά ακόμη δεν έχει αποφασίσει αν θα προχωρήσει ένα
βήμα παραπέρα, διεκδικώντας αποζημίωση από το ελληνικό κράτος για την άδικη
προφυλάκισή του. Την τελική απόφαση θα τη λάβει από κοινού με τον δικηγόρο του
Βασίλη Αλεξανδρή. Δεν είναι διατεθειμένος, όπως λέει, να τα βάλει μόνος του με
το σύστημα, καθώς γνωρίζει πως σπάνια τα ελληνικά δικαστήρια επιδικάζουν
αποζημιώσεις σε όσους στερήθηκαν την προσωπική τους ελευθερία, χωρίς
ουσιαστικά να έχουν διαπράξει κανένα αδίκημα.

H οικονομική καταστροφή εξάλλου, που ο ίδιος υπέστη, υποστηρίζει ότι αγγίζει
το 1.500.000 ευρώ, αφού αναγκάστηκε να κλείσει το κέντρο που είχε ανοίξει 25
μέρες πριν από τη σύλληψή του, να ακυρώσει συμβόλαια με μεγάλες εταιρείες του
εξωτερικού και να σφραγιστούν επιταγές που είχε εκδώσει.

Μόνο στη θεωρία

Ο κ. Χρήστος Σαλαμόζης έμεινε άδικα 400 μέρες στη φυλακή, αλλά το σκέφτεται να ζητήσει αποζημίωση, γιατί δεν είναι διατεθειμένος, όπως λέει, να τα βάλει μόνος του με το σύστημα

H αποζημίωση από το Δημόσιο για τους πολίτες που προφυλακίστηκαν ή κρατήθηκαν
άδικα στις φυλακές και στη συνέχεια δικαιώθηκαν από τα δικαστήρια, προβλέπεται
στη θεωρία, αλλά είναι ένας θεσμός που σπάνια εφαρμόζεται στην πράξη. Ακόμη
δε, και όταν οι δικαστές αναγνωρίζουν το… λάθος, η «συγγνώμη» προς τους
πολίτες κοστολογείται πολύ χαμηλά. Για τον λόγο αυτό, αν και έχουν επέλθει
βελτιώσεις στη νομοθεσία, ιδιαίτερα από το έτος 2001 και μετά, οι αποφάσεις
για τις αποζημιώσεις για όσους άδικα έμειναν στη φυλακή είναι ελάχιστες,
γεγονός που έχει οδηγήσει κατ’ επανάληψη στην καταδίκη της Ελλάδας από το
Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. «Οι αποφάσεις των ελληνικών δικαστηρίων είναι μετρημένες
στα δάχτυλα. Ακόμα όμως, και τότε τα δικαστήρια επιδικάζουν την ελάχιστη
προβλεπόμενη αποζημίωση, που συνήθως ανέρχεται σε περίπου 3.000 δραχμές την
ημέρα. Έτσι, οι κατηγορούμενοι μετά την αθώωσή τους, βλέποντας ότι δεν έχουν
καμία… τύχη στα δικαστήρια – ποινικά και αστικά – στη χώρα μας, προσφεύγουν
συνήθως στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, ζητώντας είτε αναγνώριση της αποζημίωσης
είτε αύξηση του ποσού που δικαιούνται να εισπράξουν για τους μήνες που έμειναν
προφυλακισμένοι. Και η πρακτική έχει αποδείξει ότι δικαιώνονται», λέει ο
δικηγόρος Βασίλης Χειρδάρης, ο οποίος ασχολείται με θέματα ευρωπαϊκού Δικαίου.

Μετά την αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου το 2001, πολλοί – όπως δηλώνουν
εκπρόσωποι του νομικού κόσμου – πίστευαν ότι θα άνοιγε ο δρόμος για την πλήρη
αποζημίωση από το Δημόσιο των πολιτών που αθωώθηκαν μετά την πολύμηνη κράτησή
τους στις φυλακές. Ο νόμος προβλέπει πλέον ότι όσοι ταλαιπωρήθηκαν άδικα από
τις διωκτικές και δικαστικές αρχές μπορούν να διεκδικήσουν αποζημίωση, και αν
δεν μείνουν ικανοποιημένοι από τα ποσά που τους επιδικάζει το δικαστήριο, να
προσφύγουν στα πολιτικά δικαστήρια.

Τι συμβαίνει στην υπόλοιπη Ευρώπη

ΣΕ ΑΝΤΙΘΕΣΗ με ό,τι συμβαίνει στην Ελλάδα, στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές
χώρες – όπως λέει ο δικηγόρος Βασίλης Χειρδάρης – τα δικαστήρια είναι πιο…
γενναιόδωρα στην επιδίκαση αποζημιώσεων για τέτοιες περιπτώσεις. Εκτός από τη
χώρα μας, στους κακοπληρωτές εντάσσονται τα κράτη τής πρώην Σοβιετικής Ένωσης,
ενώ πριν από περίπου δύο μήνες το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο καταδίκασε τη Μάλτα,
γιατί επιδίκασε εξευτελιστικό ποσό σε έναν πολίτη.