διακοπές Γοητεία κρυμμένη σε… υψόμετρο

Δροσιά, πράσινο, πέτρινοι οικισμοί, παλιές εκκλησίες και μοναστήρια,
ατέλειωτες βόλτες σε μονοπάτια και γοητευτικά χαλάσματα: λίγα μόλις χιλιόμετρα
ψηλότερα από τις φημισμένες δυτικές παραλίες με τα πράσινα νερά και τη λευκή
άμμο – το must των καλοκαιρινών διακοπών για χιλιάδες Έλληνες και ξένους
τουρίστες – βρίσκονται σκαρφαλωμένα τα ορεινά χωριά της Λευκάδας.

Πολλά από τα χωριά της ενδοχώρας της Λευκάδας διατηρούν την ομορφιά τους, αλλά
αυτή που σε κερδίζει είναι η πλούσια φύση γύρω τους, οι αμπελώνες, οι
καταρράκτες και το μοναδικό «σκηνικό» των εγκαταλελειμμένων μονών όπως του
Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου και της Κόκκινης Εκκλησιάς. Αποφεύγοντας όποτε το
επιθυμήσετε τον συνωστισμό και τη ζέστη των παραλίων, θα μείνετε σε πέτρινους
ξενώνες που φτιάχτηκαν από αναστηλωμένα σπίτια των χωριών και διακοσμήθηκαν
καλόγουστα, θα φάτε νόστιμο φαγητό στις ταβέρνες, θα εξερευνήσετε και θα
κρυφοκοιτάξετε τις βίλες των ξένων που ήρθαν εδώ για μόνιμη εγκατάσταση
επειδή… κάτι ξέρουν!

Εγκλουβή

Για να έρθετε στο χωριό καλύτερα να ακολουθήσετε τον χωματόδρομο από τα
Χορτάτα, γιατί έτσι θα περάσετε δίπλα από τις μεγάλες εκτάσεις με τα χωράφια
όπου καλλιεργείται φακή – και αν είναι η κατάλληλη εποχή, θα πιάσετε κουβέντα
με τους αγρότες. Όπως θα μάθετε, η διάσημη και βραβευμένη φακή της Εγκλουβής
οφείλει τη νοστιμιά της στο χώμα της περιοχής και τα μεταλλικά στοιχεία που
περιέχει και βγαίνει δύο φορές το χρόνο: πρώιμη και όψιμη. Πριν φτάσετε στην
Εγκλουβή κάντε μια μικρή παράκαμψη για να δείτε το πλάτωμα του Αγίου
Δονάτου (εδώ γίνεται και η γιορτή της φακής στις 6 Αυγούστου) με το
εκκλησάκι, τα πέτρινα πηγάδια, τα αλώνια και τους «βόλτους».

Ήταν τα πέτρινα θολωτά κτίσματα που χρησιμοποιούσαν ως αγροτόσπιτα οι
καλλιεργητές και υπάρχουν τουλάχιστον 150 στην περιοχή. H Εγκλουβή είναι το
πιο ορεινό χωριό της Λευκάδας, κτισμένο σε βραχώδες έδαφος με χαράδρες. Γύρω
της υπάρχουν ξερολιθιές για να συγκρατείται το χώμα, ώστε να καλλιεργούνται
αμπέλια. Στο ωραίο πέτρινο χωριό με τις κεραμοσκεπές υπάρχει μικρή σκιερή
πλατεία με καφενεία.

info

Πάνω από την Εγκλουβή μπορείτε να κάνετε δύο διαδρομές. Προς τον Προφήτη Ηλία
(από άσφαλτο και βατό χωματόδρομο) και προς τα Μνημάτια, στην κορυφή της
Ελάτης, από ασφαλτόδρομο. Και στις δύο περιπτώσεις απολαμβάνετε πανοραμική θέα
στο Νυδρί, τα γύρω νησάκια, την πόλη και τη Βασιλική.

Αφετηρία πολλών μονοπατιών

Το χωριό που εγκαταλείφθηκε το ’50 όταν οι κάτοικοί του κατέβηκαν στην παραλία
της Λυγιάς, έχει σπίτια από την εποχή της τουρκοκρατίας και της ενετοκρατίας.
Τα τελευταία 5-6 χρόνια… πήρε τα πάνω του – και σ’ αυτό βοήθησε ο
εξαιρετικός ξενώνας «Pavezzo».

Περπατώντας θα βρείτε το εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου με την πηγή και από την
επάνω πλευρά του θα έχετε ωραία θέα προς τον όρμο Δρεπάνου. Οι ντόπιοι θα σας
πουν για τα πολλά μονοπάτια που ξεκινούν από την Κατούνα. Οδηγούν προς το
παλιό χωριό του Καριώτη, στον Παλιανικόλα με το ιστορικό εκκλησάκι του Αγίου
Νικολάου, στους Σφακιώτες μέσα από το Λαγκάδι, στην Αρχαία Νίρικο, μέσα από
τον ελαιώνα ή στον Επίσκοπο περνώντας από την κοιλάδα του Έρωτα.

Από τα χρόνια του Βυζαντίου

Εξάνθεια

Μετά τα Ασπρογερακάτα, στον δρόμο που οδηγεί προς τη Βασιλική, βλέπετε μπροστά
σας τον Δρυμώνα με τα όμορφα πέτρινα σπίτια του. Μονώροφα και διώροφα
είναι κτισμένα σε απάνεμη πλαγιά και έχουν ειδική αντισεισμική στήριξη, το
«ποντελάρισμα» με χοντρές ξύλινες κολόνες. Το επόμενο χωριό, η Εξάνθεια
λέγεται ότι κατοικείται από τα χρόνια του Βυζαντίου. Είναι κτισμένη
αμφιθεατρικά σε πλαγιά και αξίζει να την περπατήσετε για να δείτε από κοντά τα
σπίτια με τις αυλές τους και την παλιά εκκλησία του Αγίου Στεφάνου.

Οι οικισμοί που «έχτισαν» τη Νικιάνα

Τρεις οικισμοί – ο Αλέξανδρος που ήταν και ο μεγαλύτερος, τα Κολυβάτα και η
Κιάφα ή Κοχλάτα – εγκαταλείφθηκαν όταν οι κάτοικοί τους κατέβηκαν στη Νικιάνα.

Επειδή όμως πρόκειται για ένα μέρος… μαγικό, οι ξένοι (που κάτι ξέρουν,
είπαμε) τον ανακάλυψαν, αγόρασαν και αναστήλωσαν τα σπίτια. Έτσι ο Αλέξανδρος
ξαναζωντάνεψε και στη γειτονιά του, στην Κιάφα, απέκτησε τον ωραίο ξενώνα
«Νήιον».

Το μονοπάτι για το Πλατύστομα, που θεωρείται εξαιρετικό, αξίζει να το
περπατήσετε, αν οι αρμόδιοι αποφασίσουν κάποια στιγμή να το φτιάξουν ώστε να
μην είναι επικίνδυνο.

Τα Κολυβάτα είναι κι αυτά ένα ωραίο μικρό χωριό, με αναστηλωμένα σπίτια
κτισμένα μέσα σε καταπράσινη φύση. Το κερασάκι στην τούρτα είναι η Μαρία με
την ταβέρνα «Στου Θωμά» (βλ. Φαγητό).

Κόκκινη Εκκλησία

Στον δρόμο που οδηγεί από τα Κολυβάτα προς το Πλατύστομα και στη συνέχεια προς
τα ανατολικά παράλια, θα κάνετε παράκαμψη αριστερά για να δείτε την Κόκκινη
Εκκλησία της Ευαγγελίστριας. Με προσοχή για να μην τρομάξετε τις αγελάδες,
θα προχωρήσετε στο λιβάδι προς το τείχος του μοναστηριού που ιδρύθηκε το 16ο
αιώνα και απέκτησε μεγάλη φήμη και περιουσία. Οι σημαντικές εικόνες της
εκκλησίας του, έργα του Κρητικού Μιχαήλ Τζεν από το 1723, βρίσκονται στο
Συλλογή Μεταβυζαντινών Εικόνων της πόλης. H βόλτα στον εσωτερικό περίβολο, με
τις κολόνες και τα γοητευτικά ερείπια των κελιών κάτω από το τείχος, είναι μια
εμπειρία που δεν θα ξεχάσετε.

Τα χωριά… κέντημα

H Καρυά είναι το κεφαλοχώρι της περιοχής με τη μεγάλη σκιερή πλατεία του
γεμάτη πλατάνια, αλλά και τραπεζοκαθίσματα από τις (τουριστικές) ταβέρνες
γύρω. Έγινε διάσημη για τα «καρσάνικα» κεντήματά της, πολλά από τα
οποία θα δείτε στο Λαογραφικό Μουσείο. Αξίζει να επισκεφθείτε την εκκλησία του
Αγίου Σπυρίδωνα στο κέντρο του με το ψηλό κωδωνοστάσιο και το ρολόι, την Αγία
Παρασκευή, τις δυο βρύσες και το παραδοσιακό οινοποιείο του Λαμπίκου.

Κοντά στην Καρυά βρίσκονται οι Πηγαδησάνοι με την εκκλησία των Αγίων
Αναργύρων. Από βατό χωματόδρομο μετά το χωριό θα πάτε οπωσδήποτε στην
εγκαταλελειμμένη σήμερα μονή του Αγίου Ιωάννη του Πρόδρομου – ή Άι
Γιάννη – στο Λιβάδι. Ιδρύθηκε το 1605, έχει μεγάλη ιστορία και βρίσκεται μέσα
σε καταπράσινη φύση που περιβάλλει το πέτρινο μισογκρεμισμένο τείχος γύρω από
την εκκλησία και τα βοηθητικά κτίσματα. Οι τοιχογραφίες του ναού
χρονολογούνται από το 1736 μέχρι το 1753.

Το φαράγγι Δημοσάρι

H εισαγωγή γίνεται με την ωραία οδική διαδρομή μέσα στη Ράχη και τις Ρονιές
(περιοχές του κάμπου του Νυδρίου) που είναι γεμάτες πορτοκαλιές, ελιές και
πλατάνια. Το… κυρίως θέμα σάς περιμένει στο τέλος του διανοιγμένου
μονοπατιού: πρώτος καταρράκτης, θεαματικά βράχια, σπηλιά με εντυπωσιακό στενό
άνοιγμα, πέτρινα σκαλιά, πανοραμική θέα στη λιμνούλα όπου συγκεντρώνεται το
νερό. Στο βάθος, δεύτερος καταρράκτης όπου φτάνετε κάνοντας μικρή
«αναρρίχηση». Το ορμητικό νερό, που πηγάζει από τη Βαυκερή, λιγοστεύει μετά
τον Ιούλιο, αλλά έτσι κι αλλιώς η βόλτα μέσα στο δροσερό φαράγγι που θεωρείται
βιότοπος, είναι ωραίο διάλειμμα από την ηλιοθεραπεία στις δυτικές παραλίες!
Στην επιστροφή μπορείτε να ανακτήσετε δυνάμεις με μια στάση στο καφέ-ρεστοράν
«Πλάτανος», ξέροντας πλέον γιατί ο Βαλαωρίτης, που αγνάντευε το Δημοσάρι από
τη Μαδουρή όπου έμενε, ύμνησε τον χείμαρρο στα ποιήματά του…