Δρόμοι

Ο Μπάρι Ρόμο…

… θυμάται ακόμη την ημέρα που είπε στον πατέρα του ότι θα πήγαινε να
πολεμήσει στο Βιετνάμ. «Άρχισε να κλαίει και να με παρακαλά να μην πάω. Εγώ
του είπα ότι ήθελα να υπερασπιστώ τη χώρα μου, όπως έκανε κι εκείνος στον B’
Παγκόσμιο Πόλεμο. Δεν θα ξεχάσω ποτέ την απάντησή του: “Εγώ πολέμησα εναντίον
των ναζί που απειλούσαν την ελευθερία. Εσύ στο Βιετνάμ το μόνο που θα κάνεις
είναι να σκοτώνεις αθώους αγρότες”».

Σαράντα…

… σχεδόν χρόνια αργότερα, ο Μπάρι Ρόμο είναι ο εθνικός συντονιστής της
οργάνωσης Βετεράνοι του Βιετνάμ κατά του Πολέμου. Εδώ κι έναν χρόνο παίρνει
φάρμακα για να αντιμετωπίσει το σύνδρομο μετατραυματικού στρες (PTSD), μια
ασθένεια που εκδηλώνεται με κρίσεις πανικού, κατάθλιψη, αϋπνίες και
αγοραφοβία. «Φταίει το Ιράκ» λέει σε τηλεφωνική συνέντευξή του στην «Ελ Παΐς».
«Είμαστε σαν τις γυναίκες που έχουν πέσει θύματα βιασμού: όσο και να
προσπαθήσεις να ξεχάσεις, είναι αδύνατον. Κι όταν βλέπεις στην τηλεόραση το
ίδιο είδος επιθέσεων εναντίον του ίδιου φανταστικού εχθρού, ξυπνούν μνήμες που
νόμιζες ότι είχαν θαφτεί για πάντα».

Σύμφωνα…

… με στοιχεία του Πενταγώνου, 316.434 Αμερικανοί πήραν πέρυσι φάρμακα για το
PTSD. Το 2003 ο αριθμός αυτός ήταν 242.760. Μέχρι τώρα, 260.000 άνθρωποι (από
τους οποίους το 8% έχει υπηρετήσει στο Ιράκ, στο Αφγανιστάν και στον πρώτο
πόλεμο του Κόλπου, και το 73% στο Βιετνάμ) έχουν λάβει οικονομική αποζημίωση
για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων αυτής της ασθένειας. Το 2000 ο αριθμός
αυτός ήταν ο μισός. Σύμφωνα με εκπρόσωπο του Πενταγώνου, οι περιπτώσεις όπως
του Μπάρι Ρόμο πολλαπλασιάζονται. «Υπάρχουν πολλές ομοιότητες ανάμεσα στους
δύο πολέμους» σημειώνει ένας βετεράνος που εργάζεται σήμερα στα ταχυδρομεία.
«Τα βασανιστήρια, για παράδειγμα. Στο Βιετνάμ γίνονταν στο Κον Σον Άιλαντ.
Σήμερα γίνονται στο Γκουαντάναμο, στο Αμπού Γράιμπ».

Το πρόβλημα…

… των Αμερικανών βετεράνων δεν είναι πολιτικό. «Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι
ότι πολλοί από αυτούς που ζητούν βοήθεια με την επίσημη οδό καθυστερούν πολύ
να τη λάβουν» λέει ο γιατρός Τομ Μπέργκερ από την οργάνωση Αμερικανοί
Βετεράνοι του Βιετνάμ, τη μοναδική που αναγνωρίζει η κυβέρνηση και έχει 55.000
μέλη. «Είναι μια αργή διαδικασία, δεν υπάρχει αρκετό προσωπικό και η κυβέρνηση
δεν διαθέτει τους αναγκαίους πόρους». Σύμφωνα με τον Μπέργκερ, κρούσματα
κατάχρησης φαρμάκων και αλκοολισμού έχουν παρατηρηθεί και στη δική του
οργάνωση. Τόσο η οργάνωση Βετεράνοι του Βιετνάμ κατά του Πολέμου όσο και η
οργάνωση Αμερικανοί Βετεράνοι του Βιετνάμ, πάντως, έπαιξαν καταλυτικό ρόλο στο
να υποχρεωθεί η κυβέρνηση να αναγνωρίσει το PTSD και την ανάγκη θεραπείας των
βετεράνων που πάσχουν από αυτό. «Οι σημερινοί νέοι έχουν άλλα προβλήματα»
σημειώνει ο Ρόμο. «Εμάς μπορούσαν να μας στείλουν στο μέτωπο μόνο μια φορά. Με
τα συμβόλαια που υπογράφουν σήμερα οι νέοι, μπορούν να πάνε στο Ιράκ ώς και
τέσσερις φορές».