TPITH AΠOΨH Θερινό αίνιγμα

Αυτό το καλοκαίρι διαθέτει, από πολιτική άποψη, μια μεγάλη βεβαιότητα κι ένα
μεγάλο ερωτηματικό.

H βεβαιότητα σχετίζεται με την κυβέρνηση, το πρόσωπο και οι δυνατότητες της
οποίας έχουν πια πλήρως και προς όλους αποκαλυφθεί. Με ανύπαρκτο συντονισμό
και χαμηλότατες επιδόσεις, χωρίς γνώση και σχέδιο, μεγαλόστομη και υποκριτική,
θιασώτης του δόγματος ότι η μη δράση είναι η ασφαλέστερη δράση, έχοντας
αντικαταστήσει την πολιτική με την «επικοινωνία» (που δεν κοινωνεί αλλά
χειραγωγεί) και την ηθική με την ηθικολογία (που παράγει το ακριβώς αντίθετο
της «σεμνότητας και ταπεινότητας»), η παρούσα κυβέρνηση περνά ήδη αμετάκλητα
στην Ιστορία ως εκείνη που διέψευσε τις πιο πολλές υποσχέσεις στο πιο μικρό
διάστημα, παλινόρθωσε εις βάρος των θεσμών το κομματικό κράτος, ξόδεψε το
όποιο διεθνές κύρος της χώρας, αυτοαναίρεσε τα θεμέλια της οικονομικής
ανάπτυξης, απαξίωσε κάθε έννοια μεταρρύθμισης, γιγάντωσε το χάσμα ανάμεσα σε
έχοντες και μη έχοντες και γενικά χειροτερεύει τα πράγματα όπου τα αγγίζει,
αλλά – έτσι είναι η πολιτική – και όταν δεν τα αγγίζει (η ακινησία, για
παράδειγμα, περί το Ασφαλιστικό είναι πιο επιβαρυντική από οποιαδήποτε
πρωτοβουλία). Όλα αυτά το κοινωνικό σώμα τα βλέπει και τα ξέρει, παραμένει
όμως ακόμα αμήχανο στην αντίδρασή του.

Γιατί υπάρχει και το ερωτηματικό, διπλά ανησυχητικό μιας και από αυτό
διακυβεύεται άμεσα η πιθανότητα εξόδου από τη σημερινή – υπόγεια αλλά βαθιά –
πολιτική κρίση. Είναι προφανές ότι μιλάμε πια για το ΠΑΣΟΚ, που, απέναντι σε
μια τέτοια κυβέρνηση, όχι μόνο δεν έχει βρει τον βηματισμό του, όχι μόνο δεν
εκπέμπει εικόνα υγείας και αυτοπεποίθησης, όχι μόνο δεν έχει εδραιώσει την
αξιοπιστία του ως αυριανής εναλλακτικής λύσης εξουσίας, αλλά παλεύει ακόμη –
προς τα μέσα και προς τα έξω – με τα αυτονόητα και με τις παιδικές αρρώστιες
που φέρνουν όταν κακοφορμίσουν. Γιατί αυτονόητα, κατά τη γνώμη μου – αλλά όχι
μόνο, θέλω να πιστεύω -, είναι και τα αίτια της παθογένειας και οι τρόποι
ξεπεράσματός της. H οργανωτική ανασυγκρότηση που ορθά έγινε αλλά μετά αφέθηκε
στη μοίρα της κι έτσι δεν παράγει ορατά πολιτικά αποτελέσματα, η ανανέωση σε
ιδέες και πρόσωπα που πλανάται πάντα στον αέρα αλλά οδηγείται προς τα πίσω κι
όχι προς τα εμπρός, η δημόσια εικόνα του κόμματος που διαμεσολαβείται σε
μεγάλο βαθμό από πρόσωπα που δεν ταιριάζουν ούτε με την κυρίαρχη πολιτική
λογική ούτε με τις προσδοκίες όσων προσβλέπουν στο ΠΑΣΟΚ, η δυστοκία να
κοινωνηθεί η συχνά αξιόλογη δουλειά που γίνεται σε επίπεδο Τομέων και
παραγωγής ιδεών, η πολυφωνία – συχνά κακοφωνία – ως προς την έκφραση των
«επίσημων» θέσεων του κόμματος, η αδυναμία, τέλος – αλλά είναι από τα
σημαντικότερα – να βγει προς τα έξω όπως πρέπει (δηλαδή όπως στην
πραγματικότητα είναι) το ηγετικό προφίλ ενός εν αναμονή Πρωθυπουργού που
διακρίνεται για την ευγένεια και όχι για τον τσαμπουκά του, για τον
κοσμοπολιτισμό και όχι τον επαρχιωτισμό του, για τις (νεωτερικές) ιδέες και
όχι για τις (ετερόφωτες) ρήσεις του, για την ομαδικότητα και όχι την ωμή
επιβολή του. Αυτά – και όχι οιμωγές και καταγγελίες των «παμφάγων» Μέσων –
πρέπει νομίζω να πει και να κάνει να φανούν όποιος πονάει το ΠΑΣΟΚ – γιατί με
την εθελοτυφλία και την κολακεία δεν κατακτήθηκε ποτέ τίποτα.

Το θέρος μάς κληρονομεί λοιπόν το αίνιγμα αν ένα κόμμα που ξέρει τι φταίει και
τι θα γίνει αν συνεχίσει έτσι, θα μπορέσει να κάνει τα λίγα (αλλά, από πλευράς
νοοτροπίας, δύσκολα) που χρειάζονται ώστε να διαλυθούν όποια νέφη είναι
πράγματι τεχνητά. Σπάνια η δύναμη και οι αδυναμίες βρίσκονταν τόσο κοντά και η
έκβαση της μάχης τους ήταν τόσο παρακινδυνευμένη.

Ο Κώστας Μποτόπουλος είναι συνταγματολόγος, μέλος του Εθνικού Συμβουλίου
του ΠΑΣΟΚ