TPITH AΠOΨH Οι μύθοι για τον τουρισμό

Στις διακοπές γνωρίσατε κανένα διευθυντή ή στέλεχος ξενοδοχείου που να είναι
απόφοιτος από τις τουριστικές ανώτερες σχολές που λειτουργούν στην Ελλάδα;
Επειδή είναι επίκαιρη η συζήτηση για την εκπαίδευση και για τη σύνδεση αγοράς
και εργασίας, και επειδή κάθε μέρα ακούμε ότι ο τουρισμός είναι η βαριά
βιομηχανία, ο πυλώνας της οικονομίας που συμβάλλει όσο κανείς άλλος τομέας στο
Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν της χώρας, καλό θα ήταν να δούμε πώς αξιολογούν και
οι υποψήφιοι σπουδαστές την καριέρα που τους υπόσχεται ο τουρισμός. Στις
επιλογές των νέων για ανώτερες σπουδές βασικό ρόλο παίζουν η εξασφαλισμένη
καριέρα και η ποιότητα των σπουδών. Το βλέπουμε στα αποτελέσματα των
Πανελληνίων Εξετάσεων όπου οι καλοί που συγκεντρώνουν υψηλότερη βαθμολογία
επιλέγουν Σχολές με εξασφαλισμένη καριέρα, ενώ οι χαμηλόβαθμοι συνήθως
επιλέγουν και πάνε εκεί που τους αφήνουν χώρο οι υψηλόβαθμοι. Αλλά πώς
εξηγείται το παράδοξο ότι τον πλέον υποσχόμενο κλάδο της οικονομίας,
τον τουρισμό, τον επιλέγουν μέσα από τις ανώτερες τουριστικές
σπουδές οι πιο χαμηλόβαθμοι;

Στη χώρα μας ανώτερη τουριστική εκπαίδευση παρέχεται από τα Τμήματα
Τουριστικών Επιχειρήσεων σε 7-8 Τεχνολογικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα και από δύο
Ανώτερες Σχολές Τουριστικής Εκπαίδευσης στη Ρόδο και τον Άγιο Νικόλαο Κρήτης,
όπως επίσης και από το Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου Αιγαίου.
Παρά την ανωτατοποίηση των Τεχνολογικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων, τα TEI
τουριστικής κατεύθυνσης έχουν τον χαμηλότερο βαθμό εισαγωγής στις Πανελλήνιες
από όλες τις Σχολές Τμήματα της χώρας και όλα σχεδόν τα TEI και AEI. Ας
θυμηθούμε μερικά από τα αποτελέσματα: TEI Τουριστικών Επαγγελμάτων:
Ηγουμενίτσας 4.724 μόρια. TEI Τουριστικών Επαγγελμάτων Αγ. Νικολάου
3.973, Τουριστικών Επιχειρήσεων Ηρακλείου 5.949, Τουριστικών
Επαγγελμάτων Πόρου 7.689, Τουριστικών επαγγελμάτων Άμφισσας 3.010 μόρια
κ.λπ. Ας συγκρίνουμε τώρα αντίστοιχα αποτελέσματα από άλλες Σχολές που, κατά
την γνώμη των υποψηφίων, τους εξασφαλίζουν καλύτερο μέλλον: Κτηνιατρικό
Στρατιωτικής Σχολής Αξιωματικών Σωμάτων Θεσσαλονίκης (AEI) 19.230 μόρια!
Αξιωματικών Ελληνικής Αστυνομίας 18.500, Αστυφυλάκων 13.450, Υπαξιωματικών
Ικάρων 8.350, Μονίμων Υπαξιωματικών Στρατού 14.700, Ναυτικού 15.650,
Κτηνιατρική 18.500, Θεατρικών Σπουδών 13.567, Τεχνών Ήχου Ιόνιου 12.550 κ.λπ.
Δηλαδή ο ικανός νέος, ο υψηλόβαθμος υποψήφιος προτιμάει να γίνει
υπαξιωματικός, αστυνόμος, δάσκαλος, κτηνίατρος, ηχολήπτης, παρά να ασχοληθεί
με ανώτερες σπουδές στελέχους τουριστικών επιχειρήσεων. Νιώθει σιγουριά
επιλέγοντας άλλες εκτός τουρισμού ανώτερες σπουδές, εξασφάλιση που του παρέχει
το κράτος και η αγορά εργασίας παρά ο τομέας που είναι σύμφωνα με πολλούς το
μέλλον και το παρόν της Ελλάδος. Δεν πείθεται από τα μεγάλα λόγια.
Πιστεύει ότι δεν έχει μέλλον εκεί, δεν έχει μισθό, δεν έχει καριέρα. Ο
τουρισμός, σαν η βαριά βιομηχανία, ο πυλώνας της οικονομίας, ο μύθος των
λέξεων αυτών φαίνεται ότι δεν πιάνει στους έφηβους. Μα πώς να πιάσει; Αφού θα
δουλέψει, αν δουλέψει, τέσσερις άντε πέντε μήνες. Μετά τι θα κάνει; Μην
ξεχνάμε ότι τα περισσότερα ξενοδοχεία λειτουργούν εποχικά, ενώ περίπου το 70%
είναι τρίτης κατηγορίας, μικρά με μέσο όρο περίπου 70 δωμάτια που δεν μπορούν
να τους απασχολήσουν.

Υπάρχει και ο μύθος ότι για τον τουρισμό δεν χρειάζεσαι να ξέρεις και πολλά.
Λίγο ευγενικός να ‘σαι, λίγο να χαμογελάς, θα κάνεις και πασσάλειμμα σε κάποιο
ταχύρρυθμο επιδοτούμενο σεμινάριο του υπουργείου Τουρισμού και είσαι έτοιμος
για να ασχοληθείς π.χ. με τις Ολυμπιακές Εγκαταστάσεις…

Είναι επίσης εκείνοι που έρχονται το καλοκαίρι για την πρακτική τους εξάσκηση
από τα ξένα πανεπιστήμια, που τους προτιμούν σχεδόν όλοι οι ξενοδόχοι, αφού
δεν αμείβονται σχεδόν καθόλου. Ας μην πούμε για τους άλλους «έξυπνους»
αλλοδαπούς που συνδυάζουν διακοπές με λίγη δουλειά σε τουριστικά πρακτορεία ή
ξενοδοχεία.

Έτσι δεν πρέπει να μας φαίνεται παράξενο γιατί οι υψηλόβαθμοι υποψήφιοι δεν
πείθονται και απαξιώνουν την καριέρα στον τουρισμό, που συμβάλλει άμεσα με
7%-8% στο ΑΕΠ και έμμεσα 18%, που απασχολεί πάνω από 700.000 άτομα, με τις
χιλιάδες τουριστικές επιχειρήσεις, τις χιλιάδες ξενοδοχειακές μονάδες με τα
600.000 κρεβάτια και τα 620.000 ενοικιαζόμενα. Δεν χρειαζόμαστε στελέχη για
αυτά με ανώτερες σπουδές; Εδώ από τις 9.000 ξενοδοχειακές επιχειρήσεις,
περίπου 5.000 δεν έχουν Computer ούτε σύνδεση με το Διαδίκτυο και 2.000 ούτε
fax! Ανώτερα στελέχη θα χρειαστούν;

Γιατί οι νέοι δεν επιλέγουν αυτό το επάγγελμα, δεν είναι παράξενο; Φταίει μόνο
η ποιότητα των σπουδών, οι αμοιβές στον κλάδο ή η αβεβαιότητα για μέλλον;
Είναι και πολλά άλλα. Κάτι διαισθάνονται οι μελλοντικοί φοιτητές. Δεν πρέπει
λοιπόν να μας απασχολήσει πώς βλέπουν οι νέοι τις σπουδές στον τουρισμό; Και
γιατί πρέπει να είναι μέλημα το πάντρεμα σπουδών με την αγορά όταν δεν το
βλέπουμε αυτό στον κυρίαρχο κλάδο της οικονομίας τον τουρισμό; Ας μην
περιμένουμε λοιπόν να επιλέγουν αυτόν τον τομέα. Μην περιμένουμε ποιότητα στον
τουρισμό. Και σιγά – σιγά θα παραδίδουμε το manegement, τις διευθυντικές
θέσεις στις καλές επιχειρήσεις, στους ξένους, και θα μας μείνουν στο τέλος, αν
μας μείνουν, οι χαμηλά αμειβόμενες υποστηρικτικές εργασίες του κλάδου.

O Γιάννης Πατέλης είναι εμπειρογνώμονας