Σύνταξη στα 75 για τους 30ρηδες!

Πρόβλεψη-σοκ ότι όσοι μπήκαν στην αγορά εργασίας μετά το 1995 θα πάρουν
σύνταξη στην ηλικία των 75 ετών κάνει η Alpha Bank, σε μελέτη της σχετικά με
τις τάσεις των συνταξιοδοτικών συστημάτων σε παγκόσμιο επίπεδο και στην
Ελλάδα.

H μελέτη επικαλείται προβλέψεις ερευνητών – τις οποίες υιοθετούν οι συντάκτες
της – σύμφωνα με τις οποίες οι σημερινοί 30ρηδες εξαιτίας των μέτρων που
λαμβάνουν οι κυβερνήσεις στα ασφαλιστικά τους συστήματα (για να αντιμετωπίσουν
τις επιπτώσεις από τη γήρανση του πληθυσμού), αλλά και γιατί οι ίδιοι θα το
επιλέγουν, θα συνεχίσουν να εργάζονται μέχρι τα 75 τους χρόνια αν η υγεία τους
το επιτρέπει. Στην πραγματικότητα, όπως προκύπτει από τη μελέτη, οι σημερινοί
30ρηδες θα εξαναγκαστούν να δουλέψουν περισσότερα χρόνια αφού τα μέτρα που
λαμβάνονται από τις κυβερνήσεις οδηγούν σε μείωση των συντάξεων, άρα σε
υποβάθμιση της ποιότητας ζωής αν επιλέξουν να βγουν στη σύνταξη.

Προσδόκιμο ζωής

Σύμφωνα με τη μελέτη θεωρείται αναπόφευκτη η συγκεκριμένη εξέλιξη και
τονίζεται ότι τα μέτρα που λαμβάνονται ήδη από πολλές κυβερνήσεις οδηγούν στο
αποτέλεσμα αυτό, στο οποίο εκτιμάται ότι θα συμβάλει και η αύξηση του
προσδόκιμου ζωής τις επόμενες δεκαετίες. Μεταξύ των μέτρων περιλαμβάνονται οι
περικοπές των πρόωρων συντάξεων, μέτρο το οποίο προωθεί και η κυβέρνηση της
N.Δ. στο πλαίσιο των παρεμβάσεων που προετοιμάζει για το ασφαλιστικό καθεστώς.
Οι συντάκτες της έκθεσης θεωρούν μάλιστα ως αντικίνητρα τα σημερινά υψηλά
επίπεδα των συντάξιμων αποδοχών που υπάρχουν στα συνταξιοδοτικά συστήματα των
χωρών, τα οποία εμποδίζουν την παραμονή των ατόμων άνω των 65 ετών στην
εργασία.

Μέτρα που εφαρμόζονται

Μάλιστα γίνεται αναφορά σε μέτρα που προωθούν στα ασφαλιστικά συστήματά τους
πολλές χώρες τα οποία αποσκοπούν στα εξής:

* Στη μείωση των συντάξιμων παροχών παράλληλα με τη σταδιακή συσχέτιση των
συνταξιοδοτικών αποδοχών με τα εισοδήματα σε όλα τα χρόνια εργασίας και όχι
στα πιο αποδοτικά από αυτά.

* Στην αύξηση των συντάξεων έπειτα από κάποια ηλικία (σ.σ.: πιθανόν μετά τα 75
έτη) και αντίστοιχα δραστική μείωση των αποδοχών στις περιπτώσεις πρόωρων
συνταξιοδοτήσεων.

* Στην κατάργηση των ευκαιριών για πρόωρη συνταξιοδότηση και αύξηση των ορίων
ηλικίας συνταξιοδότησης. «Κοινός στόχος όλων αυτών των στρατηγικών είναι η
επιτακτική ανάγκη να αυξηθεί το οικονομικό κόστος που επιβαρύνει κάθε
εργαζόμενο σε περίπτωση οικειοθελούς πρόωρης συνταξιοδότησης» σημειώνεται
χαρακτηριστικά στη μελέτη.

Τα παραδείγματα

Ως παραδείγματα αναφέρονται η Ιταλία όπου υπήρξαν περικοπές σε όλες τις
περιπτώσεις πρόωρης συνταξιοδότησης, το Ηνωμένο Βασίλειο όπου αυξήθηκαν τα
κίνητρα για όσους επιλέξουν να παραμείνουν στην εργασία τους και μετά την
ηλικία συνταξιοδότησης, η Γερμανία και η Ισπανία όπου μειώθηκαν οι παροχές για
πρόωρες συνταξιοδοτήσεις και αυξήθηκαν αυτές για παραμονή στην εργασία.

Στη Γαλλία, το Βέλγιο και τη Φινλανδία τα προγράμματα πρόωρων συνταξιοδοτήσεων
καταργήθηκαν στην πλειονότητά τους.

Μη βιώσιμο το ελληνικό οικονομικό μοντέλο

ΣΟΥΗΔΙΑ, Δανία ή Ιρλανδία; Ένα άλλο Μουντιάλ για να αναδειχθεί το καλύτερο
οικονομικό μοντέλο διεξάγεται στην Ελλάδα. Με την κυβέρνηση να κάνει σημαία
της το ιρλανδικό μοντέλο, δεχόμενη κριτική για υιοθέτηση νεοφιλελεύθερων
συνταγών στην οικονομία, και την αξιωματική αντιπολίτευση να «κλείνει το μάτι»
στο σκανδιναβικό μοντέλο με περισσότερο κοινωνικό κράτος αλλά και ευελιξία
στην αγορά εργασίας. Το σίγουρο είναι όπως διαπιστώνει και μελέτη της Alpha
Bank ότι το «ελληνικό μοντέλο» όχι μόνο δεν είναι βιώσιμο αλλά δεν αντέχει σε
ουσιαστική κριτική όταν συγκρίνεται με τα δύο προηγούμενα.

Οι εμπειρογνώμονες της Alpha Bank σε μελέτη τους με τίτλο «Το Σκανδιναβικό και
το Ιρλανδικό Υπόδειγμα και η ελληνική πραγματικότητα» συγκρίνουν τα μοντέλα
αυτά αναδεικνύοντας τα χαρακτηριστικά και τα επιτεύγματά τους.

H διαφορά

H βασική διαφορά μεταξύ των μοντέλων Ελλάδας, Σκανδιναβίας και Ιρλανδίας είναι
οι πηγές από τις οποίες αντλούν την ανάπτυξή τους. Στην Ελλάδα, σημειώνουν οι
μελετητές της Alpha Bank, «η ανάπτυξη εξακολουθεί να βασίζεται κατά κύριο λόγο
στην αύξηση της εγχώριας ζήτησης» η οποία διευκολύνεται και από τα χαμηλά
επιτόκια, ενώ στην Σκανδιναβία και την Ιρλανδία οι κύριες πηγές ανάπτυξης
είναι η προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων και οι εξαγωγές που επιτυγχάνονται
με την υψηλή ανταγωνιστικότητα των οικονομιών τους.

Φορολογία

Οι Σκανδιναβοί έχουν επιλέξει την υψηλή φορολογία ως μέσο για τη χρηματοδότηση
του κοινωνικού κράτους, ενώ οι Ιρλανδοί χρησιμοποιούν τη εξαιρετικά χαμηλή
φορολογία για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων. Στη Δανία και τη Σουηδία ο
ανώτατος φορολογικός συντελεστής εισοδήματος φυσικών προσώπων ξεπερνά το 50%,
ενώ στη Ιρλανδία είναι 42%. Ο συντελεστής του ΦΠΑ είναι 25% στη Δανία και τη
Σουηδία και 21% στην Ιρλανδία. H μεγάλη διαφοροποίηση της Ιρλανδίας
εντοπίζεται στη φορολόγηση των κερδών των επιχειρήσεων, αφού φορολογούνται
μόλις με 12,5% (28% στη Σκανδιναβία). Στην Ελλάδα ο ανώτατος φορολογικός
συντελεστής εισοδήματος φυσικών προσώπων είναι 40%, αλλά, όπως σημειώνουν οι
μελετητές, ο συντελεστής αυτός αρχίζει να εφαρμόζεται από χαμηλό όριο
εισοδήματος (23.000) με αποτέλεσμα να υπερφορολογούνται τα μεσαία εισοδήματα
και κυρίως οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι. Αντίθετα, στις υπόλοιπες
κατηγορίες παρατηρείται υψηλή φοροδιαφυγή.

Συντελεστής 25%

Έξαρση της φοροδιαφυγής και των ανείσπρακτων οφειλών των φορολογουμένων προς
το Δημόσιο την τριετία 2003 – 2005 διαπιστώνει η Alpha Bank.

Σε μελέτη της τράπεζας για το ελληνικό φορολογικό σύστημα σημειώνεται ότι
ειδικά το 2005 οι εισπράξεις από τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας ήταν μειωμένες
σε σχέση με το 2004 (υστέρηση 12,7% έναντι όσων προέβλεπε ο περυσινός
προϋπολογισμός) και αυτό, παρά το γεγονός ότι αυξήθηκαν οι σχετικοί
συντελεστές.

Οι μελετητές εκτός από την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής προτείνουν, μεταξύ
των άλλων, τη μεταρρύθμιση του φορολογικού συστήματος με την καθιέρωση ενιαίου
φορολογικού συντελεστή 25%

για μισθωτούς, επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες και αύξηση των
συντελεστών ΦΠΑ.

Αγορά εργασίας

Στη Δανία oι εργοδότες δεν καταβάλλουν αποζημιώσεις όταν απολύουν, ενώ δεν
υπάρχουν και όρια στις ομαδικές απολύσεις. Οι εργαζόμενοι που απολύονται
λαμβάνουν υψηλά επιδόματα ανεργίας – έως και 90% του τελευταίου μισθού τους –
και έχουν ευκαιρίες απασχόλησης. Αν και τα επιδόματα ανεργίας είναι υψηλά σε
σχέση με άλλες χώρες (περίπου 300 ευρώ τον μήνα είναι στην Ελλάδα και μόνο για
έναν χρόνο), για τη συνέχιση της καταβολής τους οι άνεργοι Δανοί είναι
υποχρεωμένοι να συμμετέχουν σε προγράμματα επανακατάρτισης και εξεύρεσης
εργασίας. Στη Δανία το ποσοστό της ανεργίας είναι 4,3% και στη Σουηδία 6,3%.
Παράλληλα, δεν υπάρχει διαφοροποίηση στο εργασιακό καθεστώς μεταξύ δημόσιου
και ιδιωτικού τομέα. Στην Ελλάδα, υπάρχει όριο στις απολύσεις (2% των
εργαζομένων μηνιαίως). Υπάρχει μονιμότητα στο Δημόσιο, όπου οι αμοιβές είναι
υψηλότερες απ’ ό,τι στον ιδιωτικό τομέα. Το ποσοστό ανεργίας στην Ελλάδα
κυμαίνεται σε υψηλότερα επίπεδα σε σχέση με τις χώρες αυτές (9,7% το 2005).

Συντάξεις

Στην Ελλάδα τα ποσοστά αναπλήρωσης των συντάξεων είναι υψηλότερα σε σχέση με
τις υπόλοιπες χώρες. Όπως αναφέρεται στη μελέτη, ο μέσος συνταξιοδοτούμενος
στην Ελλάδα λαμβάνει ως σύνταξη το 99,9% του τελευταίου του μισθού, ενώ στην
Ιρλανδία, τη Δανία και τη Σουηδία τα ποσοστά αναπλήρωσης είναι χαμηλότερα και
ανάλογα του ύψους τού εισοδήματος του συνταξιοδοτούμενου. Στη Δανία ο
εργαζόμενος που κερδίζει το 50% του μέσου εισοδήματος, θα λάβει ως σύνταξη το
95,6% του τελευταίου μισθού του (63% στην Ιρλανδία, 90,2% στη Σουηδία). Αν
κερδίζει 2,5 φορές το μέσο εισόδημα, τότε θα λάβει πολύ μικρή σύνταξη (30% του
τελευταίου μισθού στη Δανία, 18,3% στην Ιρλανδία και 75% στη Σουηδία).