Πρόσωπα Ο Γολγοθάς του «Mάρλμπορο Mαν»

Ωραίος, δυνατός, λίγο Τζων Γουέην και λίγο Τζέημς Ντιν: μια φωτογραφία
έκανε τον πεζοναύτη Τζέημς Μπλέηκ Μίλερ σύμβολο ενός πολέμου που τότε ήταν
ακόμη δημοφιλής στις ΗΠΑ. Τώρα έγινε κι αυτός ένα από τα θύματά του.

Τζέημς Μπλέηκ Μίλερ. Τον Ιανουάριο έξω από το σπίτι του με τη φωτογραφία που τον έκανε διάσημο

«H καλύτερη πολεμική φωτογραφία των τελευταίων ετών», όπως την χαρακτήρισε ο
Νταν Ράδερ, τραβήχτηκε στην ταράτσα ενός σπιτιού στη Φαλούτζα. Ο Μίλερ έδινε
οδηγίες από τον ασύρματο στα άρματα μάχης που πραγματοποιούσαν επίθεση στην
πόλη και σε μια ανάπαυλα άναψε να καπνίσει ένα τσιγάρο. Ο «ενσωματωμένος»
δημοσιογράφος των «Λος Άντζελες Τάιμς» ήταν πίσω του, τράβηξε τη φωτογραφία
και στις 10 Νοεμβρίου 2004 δημοσιευόταν στις πρώτες σελίδες των εφημερίδων και
γινόταν εξώφυλλο στο «Τάιμ». Ο πεζοναύτης Μίλερ, από ένα χωριό του Κεντάκι,
έγινε ο νέος «Μάρλμπορο Μαν», ένας καθημερινός Αμερικανός ήρωας.

Για να μη χάσει το νέο σύμβολό του, ο στρατός θέλησε να τον απομακρύνει από
τις μάχες, αλλά ο Μίλερ αρνήθηκε. Παρέμεινε με τους συντρόφους του ώς το τέλος
της μάχης στη Φαλούτζα, μιας από τις αγριότερες του πολέμου. Είδε τον
στενότερο φίλο του να σκοτώνεται, έμαθε πώς είναι να κοιτάζεις από το
στόχαστρο έναν άνθρωπο και να τραβάς τη σκανδάλη. «Βλέπεις τα μάτια του», είπε
αργότερα σε μια συνέντευξη. Στον στρατό είχε βρεθεί επειδή, στη φτώχεια της
επαρχίας όπου ζούσε, ήταν η μόνη διέξοδος για να μπορέσει να βγάλει χρήματα
και να συνεχίσει στο πανεπιστήμιο.

Τελικά απολύθηκε στις 10 Νοεμβρίου 2005, ακριβώς ένα χρόνο μετά τη φωτογραφία
που τον έκανε διάσημο. Επέστρεψε στη γυναίκα του, την Τζέσικα, την αγαπημένη
του από το σχολείο την οποία παντρεύτηκε όταν αποφοίτησαν, αλλά τίποτε δεν
πήγαινε καλά. Διαγνώσθηκε πως πάσχει από μετατραυματικό στρες. Υπέφερε από
εφιάλτες, κρίσεις πανικού και ενοχές, επειδή εκείνος επέζησε ενώ τόσοι
σύντροφοί του έχασαν τη ζωή τους. Έσκαγε μια εξάτμιση κι αυτός έπεφτε στο
έδαφος για να καλυφθεί. Ξυπνούσε το βράδυ ιδρωμένος και φωνάζοντας, όταν
κοιμόταν ο δείκτης του πατούσε συνεχώς μια φανταστική σκανδάλη. Μια μέρα
ορκιζόταν πως είδε το πτώμα ενός Ιρακινού έξω από το παράθυρο του σπιτιού του.
Τα βεγγαλικά τον τρέλαιναν.

Δεν ήταν πως δεν είχε συμπαράσταση. Όταν έγιναν γνωστά τα προβλήματά του,
πολλοί Αμερικανοί άρχισαν να γράφουν σ’ εκείνον και την Τζέσικα, να τον
επισκέπτονται, να στέλνουν χρήματα, κάποιοι οργάνωσαν ακόμη και έρανο για να
προσφέρουν μια πολυτελή δεύτερη γαμήλια τελετή στο ζευγάρι. H επανάληψη του
γάμου τους έγινε με σημαίες και κάμερες στις 3 Ιουνίου. Φαίνεται όμως πως ήταν
αργά. Την περασμένη Κυριακή, μόλις τρεις εβδομάδες μετά την τελετή,
ανακοίνωσαν το διαζύγιό τους. Και ο Μίλερ έγινε πλέον ένα σύμβολο του
ανθρώπινου κόστους του πολέμου, πώς μπορεί να καταστρέφει ακόμη κι αυτούς που
δεν σκοτώνει.