Mεταξύ ελπίδας και απόγνωσης

Την εβδομάδα που πέρασε είδαμε τα ισραηλινά άρματα μάχης να επιστρέφουν
στους δρόμους της Λωρίδας της Γάζας. Τα ισραηλινά στρατιωτικά αεροσκάφη να
πετούν προειδοποιητικά ξανά πάνω από τη Συρία και τους αναλυτές να μιλούν για
τις επιλογές μιας διπλωματίας με κεντρικό άξονα τη βία, αλλά όχι και για την
πιθανότητα ενός ολομέτωπου πολέμου. Υπάρχουν περιθώρια αισιοδοξίας; Οι παίκτες
που θέλουν να κερδίζουν, δύσκολα στοιχηματίζουν σε αυτήν την περιοχή.

Περιμένουν το σύνθημα. Ισραηλινοί στρατιώτες μπροστά στα τανκς που ετοιμάζονται να εισβάλουν στη Γάζα

Στο Ισραήλ και στα παλαιστινιακά εδάφη αυτή την εβδομάδα δύσκολα διακρίνεται
το μεγάλο γεγονός, το οποίο θα κάνει τελικά τη διαφορά και θα καθορίσει
αποφασιστικά με τη δυναμική του τις εξελίξεις. Τα ξημερώματα της Τετάρτης, ο
ισραηλινός στρατός εισέβαλε στη Λωρίδα της Γάζας για να απελευθερώσει τον
19χρονο στρατιώτη Γκιλάντ Σαλίτ, που απήχθη από Παλαιστίνιους ενόπλους την
Κυριακή. Και αυτά ήταν σίγουρα τα άσχημα νέα. Ακολούθησαν χθες η καταστροφή
του γραφείου του υπουργού Εσωτερικών της Χαμάς από ισραηλινά μαχητικά
αεροσκάφη και συγκρούσεις μεταξύ Παλαιστίνιων μαχητών και ισραηλινών ειδικών
δυνάμεων. Ως θετικό γεγονός όμως θα μπορούσε να αξιολογηθεί η συμφωνία στην
οποία κατέληξαν η Φατάχ του Παλαιστίνιου προέδρου Μαχμούντ Αμπάς και η Χαμάς,
μέλη της οποίας συγκροτούν την παλαιστινιακή κυβέρνηση του Ισμαΐλ Χανίγιε. H
συμφωνία αυτή φάνηκε να τερματίζει τη μάχη εξουσίας που σοβεί εδώ και μήνες
στην παλαιστινιακή πλευρά για τον έλεγχο της Παλαιστινιακής Αρχής. Στηριγμένη
σε ένα κείμενο που συντάχθηκε από Παλαιστίνιους κρατουμένους στις ισραηλινές
φυλακές, αναφέρεται στην επίλυση της κρίσης στη Μέση Ανατολή στη βάση των δύο
κρατών. Χωρίς όμως να τα ονομάζει ξεκάθαρα. Με την υπογραφή αυτού του
κειμένου, έμμεσα τουλάχιστον, η Χαμάς αναγνώρισε το δικαίωμα στο Ισραήλ να
υπάρχει, έσπευσαν να επισημάνουν αναλυτές. Και ενδεχόμενη αναγνώριση του
Ισραήλ από την παλαιστινιακή κυβέρνηση θα επέτρεπε στην ξένη βοήθεια να φτάσει
και πάλι στις παλαιστινιακές περιοχές, ύστερα από τη διακοπή της, τον
Ιανουάριο, όταν η οργάνωση του Αχμέντ Γιασίν και του Αμπντέλ Αζίζ αλ Ραντίσι
κέρδισε τις εκλογές.

Είναι όμως γεγονός αυτή η αναγνώριση ή όχι; «Ορκιζόμαστε στον Θεό, ότι ακόμη
και αν όλοι μας πεθάνουμε δεν θα αναγνωρίσουμε ποτέ το Ισραήλ…», δήλωσε
προχθές ο Μουσίρ αλ Μάσρι, βουλευτής της Χαμάς, μιλώντας εξ ονόματος της
οργάνωσης και της κυβέρνησης.

Οι απαισιόδοξοι. Δυστυχώς, δεν υπάρχει μεγάλο περιθώριο για αισιοδοξία,
επισημαίνει η κεντροδεξιά γερμανική εφημερίδα «Φρανκφούρτερ Αλγκεμάινε
Τσάιτουνγκ». H απαγωγή του στρατιώτη δεν είχε μόνο ως στόχο το Ισραήλ. Στόχος
της ήταν και η πολιτική ηγεσία της Χαμάς στη Ραμάλα, δεδομένου ότι διατάχθηκε
από τον επικεφαλής της στρατιωτικής πτέρυγας της οργάνωσης Χαλέντ Μεσάλ στη
Συρία. Με την ισραηλινή επιχείρηση στο έδαφος να εξελίσσεται, το πιο πιθανό
είναι να ενισχυθεί και η αποφασιστικότητα των ενόπλων της Χαμάς αλλά και των
υπόλοιπων ακραίων παλαιστινιακών οργανώσεων. Το έχει γράψει η ιστορία αυτής
της κρίσης πολλές φορές στο παρελθόν.

ΣΥΓΚΡΑΤΗΜΕΝΗ ΑΙΣΙΟΔΟΞΙΑ

Θέλουν περισσότερο να ασκήσουν πίεση

H απαισιοδοξία δεν ήταν ποτέ καλός σύμβουλος για την εκτόνωση των κρίσεων,
επισημαίνει ο Αντριάν Χάμιλτον στην «Ιντιπέντεντ»: «Είναι δυνατό, και η ειρήνη
και ο πόλεμος να συνυπάρχουν παράλληλα». Επίσης, δεν πρέπει να παραβλέπεται το
γεγονός ότι αυτήν τη φορά ο Ισραηλινός πρωθυπουργός προχωρά με προσοχή. Τα
άρματα μάχης μετακινήθηκαν στα σύνορα, μπήκαν στη Γάζα αλλά δεν κινήθηκαν στις
πυκνοκατοικημένες περιοχές, όπου είναι περισσότερο εύκολο να προκληθούν θύματα
μεταξύ των πολιτών. Στόχος, επισημαίνει ο αναλυτής, φαίνεται πως είναι η
άσκηση πίεσης, όχι η πρόκληση συγκρούσεων και θυμάτων, αν όχι για κανέναν άλλο
λόγο, ίσως για να μην τεθεί σε κίνδυνο η ζωή του στρατιώτη-ομήρου.

Και αυτό, από μόνο του, δημιουργεί μια ευκαιρία προς εκμετάλλευση. Ενδεχόμενες
διαπραγματεύσεις με τους Παλαιστινίους, μέσω του Αμπάς, για την απελευθέρωσή
του, θα μπορούσαν να παράσχουν το κλειδί για την έναρξη συνομιλιών. Θα
απαιτείτο ενδεχομένως κάποια ανταλλαγή κρατουμένων και παραμερισμός, έστω
προσωρινά, των διαφορών.

Υπερβολικά αισιόδοξο; Το πιθανότερο. Αλλά και ποια λύση θα μπορούσε να τεθεί
εναλλακτικά ως πιο πειστική και περισσότερο υποσχόμενη; Να θεωρηθεί μήπως
σύσσωμος ο παλαιστινιακός λαός υπεύθυνος, να αναληφθεί δράση με πολλά θύματα,
θέτοντας σε κίνδυνο τη ζωή του στρατιώτη και προκαλώντας ίσως και άλλες
απαγωγές; Και ύστερα τι; Ολοκληρωτική σφαγή;

Απαιτείται ασφαλώς πολιτική βούληση. Ίσως και εγκατάλειψη των μονομερών
πρωτοβουλιών, βίαιων ή μη. Από πολιτική άποψη, στην κρίση αυτή κρίνονται και
οι ηγεσίες.