H εκφύλιση των μεσοσπονδύλιων δίσκων

H οσφυαλγία αποτελεί ένα σημαντικό κοινωνικοοικονομικό πρόβλημα, επειδή
ευθύνεται σε σημαντικό βαθμό για τον περιορισμό της δραστηριότητας, την
απώλεια ωρών εργασίας ή την αδυναμία εργασίας κατά τα άλλα υγιών ενηλίκων.
Βασική αιτία της θεωρείται η εκφύλιση ενός ή περισσότερων μεσοσπονδύλιων
δίσκων – των δίσκων που παρεμβάλλονται μεταξύ των σπονδύλων και απορροφούν
τους κραδασμούς, επιτρέποντας τη βάδιση δίχως πόνο. Αν και ο ακριβής
μηχανισμός εκφύλισης των μεσοσπονδύλιων δίσκων παραμένει αδιευκρίνιστος, έχουν
ενοχοποιηθεί διάφοροι παράγοντες για την εμφάνισή της. Ένας από τους
σοβαρότερους είναι η κακή στάση του σώματος (με τεντωμένα τα γόνατα και τη
μέση λυγισμένη) όταν σηκώνει κανείς βαριά αντικείμενα από το πάτωμα (η στάση
αυτή διπλασιάζει έως τετραπλασιάζει τον κίνδυνο ανάπτυξης κήλης μεσοσπονδυλίου
δίσκου). Ένας άλλος παράγοντας είναι το κάπνισμα, το οποίο έχει διαπιστωθεί
ότι προκαλεί βλάβες στη σπονδυλική στήλη, ενώ ρόλο παίζει και η καθιστική ζωή.
Μολονότι, εξάλλου, η έντονη αεροβική γυμναστική (λ.χ. τρέξιμο, κολύμβηση)
ωφελεί τους μεσοσπονδύλιους δίσκους, τους βλάπτει η ενασχόληση με αθλήματα
όπως η άρση βαρών (αναπτύσσονται βλάβες κατά μήκος της σπονδυλικής στήλης λόγω
των μεγάλων φορτίων) και το ποδόσφαιρο (λόγω των ισχυρών καμπτικών και
στροφικών δυνάμεων που ασκούνται στους σπονδύλους της μέσης σε διάφορες φάσεις
του αγώνα). Αρκετές μελέτες, εξάλλου, έχουν συσχετίσει την εκφύλιση των
μεσοσπονδύλιων δίσκων με την ηλικία, τα περιττά κιλά, με νοσήματα του
καρδιαγγειακού και αναπνευστικού συστήματος, με τον σακχαρώδη διαβήτη, καθώς
και με ορισμένα μυοσκελετικά προβλήματα, όπως η οστεοαρθρίτιδα. Αρκετοί
ερευνητές, τέλος, πιστεύουν ότι η εκφύλιση – ή τουλάχιστον η βαρύτητά της –
έχει και γενετική συνιστώσα.

Ο Γιώργος Σάπκας είναι αναπληρωτής καθηγητής Ορθοπεδικής στην Ιατρική
Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών.