Kοκτέιλ που δεν ξεδιψούν!

Ολοένα και περισσότερα ισοτονικά ροφήματα καταναλώνουν οι νέοι ηλικίας 17
έως 30 ετών στη χώρα μας – συχνά αναμεμειγμένα με αλκοόλ και σε μεγάλες
ποσότητες. Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν πως συχνά δεν πραγματοποιούν όσα
υπόσχονται, ενώ δεν είναι όλα κατάλληλα για όλους.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, η κατανάλωση των ροφημάτων αυτών στην Ελλάδα
αυξάνεται κατά περίπου 20% τον χρόνο, έχοντας πια φτάσει περίπου τους 2.000
τόνους τον χρόνο. Αν και τα περισσότερα από αυτά προορίζονται για ασκούμενους
και αθλητές, που έχουν αυξημένες ανάγκες σε ενέργεια και θρεπτικά συστατικά,
τα ισοτονικά ροφήματα καταναλώνονται κυρίως από εφήβους – συχνά σε συνδυασμό
με οινοπνευματώδη ποτά. «Αυτό που μας ζητάνε πολύ συχνά οι πιτσιρικάδες
ηλικίας 17 έως 21 ετών είναι Red Bull ή Shark μαζί με βότκα», λέει ο Μιχάλης,
που εργάζεται σε μπαρ της Αθήνας. «Το κοκτέιλ αυτό το ζητάνε επειδή είναι της
μόδας. Συνήθως τους σερβίρουμε μισό Red με βότκα ή πίνουν πρώτα το ισοτονικό
και μετά το ποτό». Ένα τέτοιο κοκτέιλ, ωστόσο, σύμφωνα με τους ειδικούς, δεν
είναι πάντα αθώο — και σ’ αυτό κεντρικό ρόλο παίζει η περιεκτικότητα της
βότκας σε αλκοόλ και του ισοτονικού ροφήματος σε υδατάνθρακες όπως η γλυκόζη.

Μεγαλύτερη πίεση. «Όταν λέμε ότι ένα ρόφημα ή ποτό είναι ισοτονικό,
εννοούμε ότι έχει τις πιέσεις όμοιες με αυτές του σώματος», εξηγεί ο κ.
Κωνσταντίνος Παύλου, υπεύθυνος του Τομέα Ερευνών και Εφαρμογών του Εθνικού
Κέντρου Αθλητικών Ερευνών στο ΟΑΚΑ και ερευνητής στον Τομέα Εργοφυσιολογίας
και Αθλητικής Διατροφής του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, στη Βοστώνη. «Όταν, όμως,
αναμειγνύεις ένα ισοτονικό ρόφημα με αλκοόλ, μετατρέπεται σε υπερτονικό,
δηλαδή έχει πίεση μεγαλύτερη από αυτήν του σώματος, με συνέπεια να μην μπορεί
να απορροφηθεί από τον οργανισμό εάν δεν αραιωθεί πρώτα – και η αραίωση
γίνεται με απορρόφηση υγρών από το σώμα. Με άλλα λόγια, ο νέος που χορεύει,
ιδρώνει και πίνει το κοκτέιλ για να ξεδιψάσει, καταλήγει να χάσει ακόμα
περισσότερα υγρά από το σώμα του, να νιώθει ακόμα πιο διψασμένος και να πίνει
το ένα κοκτέιλ ή ποτό πάνω από το άλλο για να σβήσει τη δίψα του –
κινδυνεύοντας τελικά να πάθει αφυδάτωση και να καταρρεύσει».

Αύξηση του σακχάρου. H ενδεχόμενη αφυδάτωση δεν είναι ο μόνος πιθανός
κίνδυνος. «Τα ισοτονικά ροφήματα έχουν πολλά, εύκολα απορροφήσιμα σάκχαρα, με
συνέπεια να αυξάνουν γρήγορα τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα», λέει ο κ. Αντώνης
Καφάτος, καθηγητής Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής στο Πανεπιστήμιο Κρήτης.
«Εάν λοιπόν πιει ένας νέος πολλά τέτοια ροφήματα το ένα πίσω από το άλλο,
ενδέχεται να παρουσιάσει ακόμα και υπεργλυκαιμία, η οποία είναι μια πολύ
σοβαρή κατάσταση που σε ακραίες περιπτώσεις μπορεί να χρειασθεί ακόμα και
εισαγωγή στην Εντατική για να καταπολεμηθεί».

Και παχυσαρκία… Πρόβλημα συνιστά επίσης το γεγονός ότι τα ισοτονικά
ροφήματα, ακριβώς επειδή πρέπει να τονώσουν τους ασκούμενους για τους οποίους
και δημιουργήθηκαν, περιέχουν πολλές θερμίδες (από 100 έως πάνω από 500 ανά
συσκευασία), γεγονός που «μπορεί να οδηγήσει ακόμα και στην παχυσαρκία, σε
περίπτωση υπερκατανάλωσης από μη ασκουμένους», κατά τον κ. Καφάτο.

Όχι για παιδιά. Και μετά, είναι τα άλλα συστατικά τους, τα οποία σε
ορισμένα ροφήματα φτάνουν έως διεγερτικές ουσίες όπως η καφεΐνη. «Ορισμένα
ισοτονικά ροφήματα περιέχουν όση καφεΐνη περιέχει ο καφές ή αμινοξέα όπως η
ταυρίνη», λέει ο κ. Παύλου. «Αυτές οι ουσίες μπορεί να είναι κατάλληλες για
τους περισσότερους ενηλίκους, αλλά όχι και για τα παιδιά ή τους νεαρούς
εφήβους διότι επηρεάζουν το νευρικό σύστημα, προκαλώντας υπερδιέγερση που
μπορεί για παράδειγμα να εκδηλωθεί με ταχυπαλμία, αύξηση της αρτηριακής
πιέσεως ή νευρικότητα. Υπάρχει επίσης κίνδυνος εθισμού στην καφεΐνη. Το
τελευταίο που θέλει κανείς είναι έναν 12χρονο ή 14χρονο έφηβο που άθελά του
πίνει 3 ή περισσότερους καφέδες την ημέρα».

Δεν είναι κατάλληλα για όλους

«Υπό την προϋπόθεση ότι τα ισοτονικά ροφήματα δεν περιέχουν άγνωστες ουσίες,
ενδείκνυνται για όποιον πρέπει να αναπληρώσει θερμίδες, ηλεκτρολύτες και
υγρά», λέει ο παιδίατρος-ενδοκρινολόγος κ. Γεώργιος Χρούσος, καθηγητής στην
Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. «Στην κατηγορία αυτή ανήκουν λ.χ. οι
ασκούμενοι και οι αθλητές, αλλά όχι όσοι δίνουν εξετάσεις ή έχουν μια
απαιτητική πνευματική εργασία, ό,τι κι αν ισχυρίζονται οι παραγωγείς των
ροφημάτων».

H αλήθεια είναι ότι «πολλές μελέτες, κυρίως μακροχρόνιες, για τις πιθανές
επιδράσεις των ισοτονικών ροφημάτων δεν έχουν γίνει, παρ’ ότι πολλά από αυτά
κυκλοφορούν πάνω από δύο δεκαετίες», κατά τον εργοφυσιολόγο κ. Κωνσταντίνο
Παύλου. «Και αυτό διότι τα τελευταία χρόνια έχουν αλλάξει μορφή και, ορισμένα,
σύσταση».

Επιπλέον, τα ισοτονικά ροφήματα δεν είναι κατάλληλα για όλους. Μια ματιά στις
ιστοσελίδες τους αποκαλύπτει λ.χ. ότι το Powerade προορίζεται μόνο για
αθλητές, ότι το Red Bull δεν αναπληρώνει τα χαμένα υγρά του οργανισμού (άρα
δεν ξεδιψάει) και ότι το Lucozade δεν είναι κατάλληλο για τους πάσχοντες από
διαβήτη, εκτός κι αν πάθουν υπογλυκαιμία.

Ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος κατανάλωσης αυτών των ροφημάτων; «Αραιωμένα με
νερό», τονίζει ο κ. Παύλου. «Στους αθλητές συνιστούμε να τα πίνουν με προσθήκη
περίπου 10 ml ανά 100 ml υγρού ροφήματος, ενώ όταν πρόκειται για ισοτονικό σε
σκόνη, τους λέμε να βάζουν λιγότερη σκόνη ή περισσότερο νερό απ’ όσο γράφει η
συσκευασία. Αν, όμως, κάποιος θέλει να τα πιει μαζί με αλκοόλ, πρέπει να
προσθέσει τριπλάσια ποσότητα νερού απ’ όση είναι το κοκτέιλ του».

Βρείτε συνταγές για να φτιάξετε μόνοι σας φυσικά ισοτονικά ποτά στο: http: //www.tanea.gr/docs/energydrinks.pdf