H «Πάπισσα» της Nεβάδας

Σε μια ιστορικής σημασίας ψηφοφορία, οι ηγέτες της Επισκοπικής Εκκλησίας
των Ηνωμένων Πολιτειών επέλεξαν ως αρχηγό τους την Επίσκοπο της Νεβάδας Κάθριν
Τζέφερτς Σκόρι. Είναι η πρώτη στον κόσμο γυναίκα που ηγείται Εκκλησίας της
θρησκευτικής κοινότητας των Αγγλικανών.

H εκλογή μιας γυναίκας στη θέση του προεδρεύοντος επισκόπου ή πριμάτου, όπως
αποκαλείται ο αρχηγός της Επισκοπικής Εκκλησίας που έχει 2,3 εκατομμύρια μέλη,
30 χρόνια αφότου η Εκκλησία αυτή επέτρεψε για πρώτη φορά στις γυναίκες να
γίνονται ιερείς, προβλέπεται ότι θα αυξήσει τις εντάσεις ανάμεσα στους
Αμερικανούς Επισκοπικούς και στους άλλους κλάδους της Αγγλικανικής Εκκλησίας.
Πριν από τρία χρόνια, το 2003, οι Επισκοπικοί είχαν εξοργίσει πολλούς
συντηρητικούς στις ΗΠΑ και στο εξωτερικό εκλέγοντας επίσκοπο έναν δηλωμένο
γκέι από το Νιου Χαμσάιρ, τον Τζιν Ρόμπινσον. H εκλογή αυτή είχε προκαλέσει
φόβους για σχίσμα στους κόλπους της Αγγλικανικής Εκκλησίας, η οποία έχει ζωή
άνω των 450 ετών. Μόνον οι ΗΠΑ, ο Καναδάς και η Νέα Ζηλανδία έχουν γυναίκες
επισκόπους. Τώρα οι φόβοι για σχίσμα διατυπώνονται και πάλι, καθώς οι
συντηρητικές Αγγλικανικές Εκκλησίες της Αφρικής αναμένεται ότι θα αντιδράσουν
αρνητικά στην επιλογή γυναίκας ως πριμάτου αδελφής Εκκλησίας.

H περιπλοκή

Τζιν Ρόμπινσον. Παρ’ όλο που ήταν δηλωμένος γκέι, οι Επισκοπικοί τον είχαν εκλέξει επίσκοπο 2003, εξοργίζοντας πολλούς συντηρητικούς στις ΗΠΑ και στο εξωτερικό

«Το να έχουμε μια γυναίκα πριμάτο είναι μια συναρπαστική περιπλοκή», σχολίασε
ο διευθυντής της εφημερίδας «Church Times» («Οι Τάιμς της Εκκλησίας») Πολ
Χάντλι. «Το πρόβλημα είναι οι απόψεις της Σκόρι. Έχει πολύ ανεκτική στάση
έναντι των τοπικών Εκκλησιών που ευλογούν γάμους προσώπων του ιδίου φίλου και
είχε υποστηρίξει τη χειροτονία του Ρόμπινσον». Όσο για τα περί σχίσματος,
προσθέτει, είναι πρόωρα: «H ιδιοφυΐα του Αγγλικανισμού είναι ότι φάνηκε ικανός
να αφομοιώσει τεράστιες παραλλαγές στο δόγμα και το τυπικό. Τα περί σχίσματος
είναι υπερβολικά».

Οι επίσκοποι της Επισκοπικής Εκκλησίας εξέλεξαν την Τζέφερτς Σκόρι στην πέμπτη
ψηφοφορία. Συγκέντρωσε 95 ψήφους, ενώ 93 άλλοι μοιράσθηκαν στους υπόλοιπους
έξι υποψηφίους, που ήταν όλοι άνδρες. H τελετή της ενθρόνισής της θα
πραγματοποιηθεί στις 4 Νοεμβρίου και η θητεία της θα είναι εννεαετής. Το πρώτο
τεστ για το πώς θα την υποδεχθεί η υπόλοιπη αγγλικανική κοινότητα θα γίνει τον
ερχόμενο χρόνο, κατά τη σύνοδο όλων των Αγγλικανών πριμάτων στην Τανζανία. Ως
προεδρεύουσα επίσκοπος ή πριμάτος, η Τζέφερτς Σκόρι θα αντιπροσωπεύει την
Επισκοπική Εκκλησία των ΗΠΑ σε συναντήσεις με άλλους κορυφαίους αξιωματούχους
της Αγγλικανικής Εκκλησίας και άλλους ιεράρχες, αλλά δεν θα έχει τόση πολλή
εξουσία όσο ιεράρχες άλλων δογμάτων. Οι επισκοπές επιλέγουν τους δικούς τους
επισκόπους και η Γενική Επισκοπική Σύνοδος, η οποία εξέλεξε την Τζέφερτς
Σκόρι, καθορίζει την πολιτική της Εκκλησίας.

Οι γυναίκες και ο κλήρος

Οι πρωτοπόροι…

* Τον Νοέμβριο 1992, η Αγγλικανική Εκκλησία, έπειτα από μια γεμάτη
πάθος συζήτηση, αποφάσισε (με διαφορά μόλις τριών ψήφων) να ακυρώσει τον
κανόνα ότι μόνον άνδρες μπορούν να χειροτονούνται ιερείς. Με την απόφαση αυτή,
περίπου 1.300 γυναίκες διάκονοι έγιναν υποψήφιες για την ιεροσύνη. Λίγο
αργότερα πολλοί, σφόδρα αντιτιθέμενοι στο μέτρο, ιερείς ανακοίνωσαν πως
σχεδιάζουν να αποχωρήσουν από την Αγγλικανική Εκκλησία και πως σκέπτονται να
ενταχθούν στη Ρωμαιοκαθολική (από την οποία η Αγγλικανική αποσχίσθηκε το 1534
λόγω της άρνησης του Πάπα να ακυρώσει τον γάμο του Ερρίκου H’ με την
Αικατερίνη της Αραγωνίας).

* Ψηφίζοντας υπέρ της χειροτονίας γυναικών ιερέων, η Αγγλικανική
Εκκλησία ακολούθησε το παράδειγμα των αδελφών της Αγγλικανικών Εκκλησιών του
Καναδά, της Αυστραλίας και της Νέας Ζηλανδίας. Είχαν προηγηθεί πολλές άλλες
Εκκλησίες σε διάφορα μέρη του κόσμου, με πρώτη την Αφρικανική Επισκοπική
Εκκλησία Μεθοδιστών, η οποία ενέκρινε τη χειροτονία των γυναικών ήδη από το
1948. Σήμερα, ένας στους έξι ιερείς στις ενορίες της Αγγλίας είναι γυναίκα και
η πρόταση για τη χειροτονία γυναικών επισκόπων στην Αγγλικανική Εκκλησία που
έκανε τον Φεβρουάριο ο Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι Ρόουαν Ουίλιαμς
υποστηρίχθηκε, παραμένουν όμως θεολογικά και νομικά εμπόδια.

… και οι συντηρητικοί

* Μολονότι οι γυναίκες επιμένουν όλο και εντονότερα να διαδραματίσουν
έναν ευρύτερο και σημαντικότερο ρόλο στην Εκκλησία, ενώ ενώσεις γυναικών της
Ευρώπης ζητούν από τη Ρωμαιοκαθολική και την Ορθόδοξη Εκκλησία τη χειροτονία
γυναικών και την είσοδό τους στους ανώτερους βαθμούς της Ιεραρχίας, τόσο οι
Ρωμαιοκαθολικοί όσο και οι Ορθόδοξοι έχουν ξεκαθαρίσει ότι τέτοιο ζήτημα δεν
τίθεται αφού ο Ιησούς Χριστός ήταν άνδρας και όλοι οι Απόστολοι ήταν επίσης
άνδρες.

* Οι εκπρόσωποι των Ορθοδόξων Εκκλησιών, όταν δέχονται στο Παγκόσμιο
Συμβούλιο Εκκλησιών τα πυρά των προτεσταντών για το γεγονός ότι οι γυναίκες
δεν έχουν σχεδόν κανένα δικαίωμα στη ζωή της Εκκλησίας, επικαλούνται τον θεσμό
των διακονισσών. Οι διακόνισσες χειροθετούνται (δεν χειροτονούνται) και
ανήκουν στον κατώτερο κλήρο. H ενίσχυση του θεσμού αυτού, που είχε γνωρίσει
άνθηση στις πρώτες χριστιανικές κοινότητες αλλά περιέπεσε σε αχρησία μετά το
Βυζάντιο, αποφασίστηκε από τη Σύνοδο της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος
τον Οκτώβριο του 2004.

* H Ρωμαιοκαθολική Ιεραρχία παραμένει άκαμπτη. Για να γίνει κάποιος
ιερέας στη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία πρέπει να είναι άνδρας. Μια γυναίκα μπορεί
να υπηρετήσει ως «αδελφή», αλλά δεν μπορεί ποτέ να προσβλέψει ούτε να
διοριστεί σε οποιαδήποτε θέση που σχετίζεται με τα μυστήρια της Εκκλησίας –
για παράδειγμα, να τελέσει τη Θεία Λειτουργία ή να εξομολογήσει.