Tο μέλι κυρίαρχος του πρωινού

Μέλι – μαρμελάδα σημειώσατε 1. Τη διαφορά την κάνει η ζάχαρη, την οποία οι
περισσότερες μαρμελάδες περιέχουν σε μεγάλη ποσότητα για τον απλούστατο λόγο
ότι τα φρούτα – που αποτελούνται κατά 80% έως 90% από νερό – δύσκολα πήζουν
δίχως αυτήν.

«Οι περισσότερες μαρμελάδες έχουν περιεκτικότητα σε ζάχαρη πάνω από 50%», λέει
ο κ. Αντώνης Καφάτος, καθηγητής Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής στο
Πανεπιστήμιο Κρήτης. «Όταν βράζονται τα φρούτα γίνονται… σούπα, όχι
μαρμελάδα. Το μόνο φρούτο που πήζει σχετικά εύκολα, με ελάχιστη ζάχαρη, είναι
το σύκο».

H προσθήκη της ζάχαρης, όμως, δεν συνεπάγεται ότι οι μαρμελάδες παχαίνουν
περισσότερο από το μέλι. «Και τα δύο περιέχουν υδατάνθρακες και γι’ αυτό
παρέχουν 4 θερμίδες ανά γραμμάριο», εξηγεί ο κ. Αντώνης Ζαμπέλας, αναπληρωτής
καθηγητής Διατροφής του Ανθρώπου στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο. «Συνεπώς, εάν το
ζητούμενο είναι η πρόληψη της παχυσαρκίας, ιδιαίτερη διαφορά δεν υπάρχει».

Εκεί που υπάρχει διαφορά, σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι στην επίδραση των
δύο στον οργανισμό. «Το μέλι είναι καλύτερο, επειδή είναι φυσικό προϊόν –
αρκεί να είναι αγνό και να μην έχει παρασκευασθεί με πρόσμειξη χημικών
ουσιών», λέει ο κ. Καφάτος. Στα θετικά σημεία του συμπεριλαμβάνεται επίσης το
ότι περιέχει ορισμένα ένζυμα τα οποία δεν υπάρχουν στις μαρμελάδες, κατά τον
κ. Ζαμπέλα.

Αντιθέτως, η ζάχαρη είναι ένοχη για μια σειρά προβλημάτων στην υγεία: «Σε
μεγάλες ποσότητες αυξάνει τα επίπεδα τριγλυκεριδίων στο αίμα (αποτελούν
παράγοντα κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα) και σχετίζεται με την
παχυσαρκία και την τερηδόνα στα δόντια», εξηγεί ο κ. Καφάτος.

Υψηλή κατανάλωση. Σύμφωνα με στοιχεία από την εταιρεία ερευνών
ACNielsen, κάθε χρόνο στην Ελλάδα καταναλώνουμε 3.140 τόνους μαρμελάδας και
2.880 τόνους μελιού που προμηθευόμαστε από τα σούπερ μάρκετ. Ωστόσο, μέσω των
σούπερ μάρκετ διατίθεται μόλις το 40% της συνολικής ποσότητας μελιού που
καταναλώνονται κάθε χρόνο στην Ελλάδα, λέει ο κ. Γεράσιμος Κράγιας, πρόεδρος
της Ομοσπονδίας Μελισσοκομικών Συλλόγων Ελλάδος.

«Το 60% των πωλήσεων γίνεται απευθείας από τους παραγωγούς, που πωλούν τα
προϊόντα τους σε τοπικές αγορές – μεταξύ αυτών και οι λαϊκές», λέει. «H
συνολική ετήσια παραγωγή στην χώρα μας είναι κατά μέσον όρο 12.000 τόνοι, εκ
των οποίων εξάγονται περίπου 1.500 τόνοι», λέει.

Τη μεγαλύτερη κατανάλωση μελιού και μαρμελάδας κάνουμε με το πρωινό γεύμα.
Πρόσφατη μελέτη, που πραγματοποίησε η εταιρεία ερευνών MRB Hellas για
λογαριασμό του μη κερδοσκοπικού Ιδρύματος Αριστείδης Δασκαλόπουλος, έδειξε ότι
από το 62% των Ελλήνων που τρώνε πρωινό, το 19% επιλέγουν ψωμί ή φρυγανιά με
μέλι. H μελέτη, που διεξήχθη σε 1.300 εθελοντές ηλικίας άνω των 15 ετών,
έδειξε ακόμη ότι το 5,7% επιλέγουν τη μαρμελάδα.

Κρούσματα νοθείας. Το 60% του μελιού που καταναλώνουμε είναι πευκόμελο,
ενώ το 10% είναι μέλι ελάτης, το 20% ανθόμελο και το 10% θυμαρίσιο. Ωστόσο, ο
κ. Κράγιας τονίζει ότι οι καταναλωτές θα πρέπει να είναι ιδιαιτέρως
προσεκτικοί στην αγορά μελιού, διότι δυστυχώς στη χώρα μας είναι συχνό
φαινόμενο η πώληση νοθευμένου μελιού. «Το πρόβλημα είναι μεγάλο», λέει.
«Κάποιοι πουλάνε αμυλοσιρόπιο για αγνό ελληνικό μέλι. Άλλοι γλυκόζη
αναμειγμένη με ένα σιρόπι, το οποίο κανονικά χρησιμοποιείται από την
βιομηχανία τροφίμων για την παρασκευή γλυκισμάτων και χαλβά και δεν είναι
κατάλληλο για απευθείας κατανάλωση, επειδή έχει πολλή υγρασία και δεν είναι
καλά ωριμασμένο, οπότε μπορεί εύκολα να ξινίσει. Το χειρότερο, όμως, είναι ότι
μερικοί προσθέτουν χρωστικές, αρώματα και άλλες χημικές ουσίες που καθιστούν
το μέλι επικίνδυνο, επειδή είναι τοξικές».

Το πευκόμελο μπορεί να μη ζαχαρώσει ποτέ

Σύμφωνα με στοιχεία από το Εργαστήριο Μελισσοκομίας του Αριστοτελείου
Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, υπάρχουν δύο μεγάλες κατηγορίες μελιού. H μία
είναι είναι το ανθόμελο (παράγεται από το νέκταρ των λουλουδιών) και η δεύτερη
το μέλι των μελιτωμάτων (παράγεται από τον χυμό του πεύκου, της ελάτης και
άλλων δασικών φυτών). Κάθε μέλι παίρνει την ονομασία του με βάση την ονομασία
του φυτού από το οποίο προέρχεται (λ.χ. θυμαρίσιο, πορτοκαλιάς, ελάτης,
πευκόμελο), ενώ αν αποτελείται από μείγμα διαφορετικών μελιών αναγράφεται ως
«μέλι δάσους».

Το μέλι από τη φύση του αργά ή γρήγορα ζαχαρώνει, δηλαδή δημιουργεί
κρυστάλλους. Όπως εξηγεί ο πρόεδρος των Μελισσοκομικών Συλλόγων κ. Γεράσιμος
Κράγιας, υπάρχουν μέλια που κρυσταλλώνουν σχετικά γρήγορα και άλλα που μπορεί
να μην κρυσταλλώσουν ποτέ. «Το μέλι από βαμβάκι ή από πολύκομπο μπορεί να
κρυσταλλώσει σε 3 μήνες», λέει. «Το θυμαρίσιο μέλι, όμως, μπορεί να
κρυσταλλώσει ύστερα από 12 έως 13 μήνες, ενώ το πευκόμελο μπορεί να μην
κρυσταλλώσει και ποτέ».

Το ζαχαρωμένο μέλι, πάντως, δεν σημαίνει ότι είναι αλλοιωμένο ή επικίνδυνο για
κατανάλωση, επισημαίνει ο κ. Κράγιας. «Μπορεί άνετα να το ζεστάνει κανείς σε
ατμό με την τεχνική του μπεν μαρί και να του ξαναδώσει την αρχική ρευστή μορφή
του».