Mακροβούτια στα άγνωστα ναυάγια

Βρίσκονται σε βάθος μόλις λίγων μέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας.
Αρκούν μια μάσκα, ένα ζευγάρι βατραχοπέδιλα και μια βουτιά για να τα δει
κανείς. Πρόκειται για τα – άγνωστα στους περισσότερους – ναυάγια που είναι
διάσπαρτα στις ακτές της Ελλάδας, πολλές φορές ελάχιστα μέτρα μακριά από
πολυσύχναστες παραλίες.

Το ναυάγιο του πλοίου «Παναγής» στις Φλέβες. «Το έχω επισκεφθεί πολλές φορές με στολή κατάδυσης, αλλά και χωρίς αυτή, και κάθε φορά ανακαλύπτω και κάτι καινούργιο» λέει ο κ. Αντώνης Χαλκέας

Το πλοίο «Παναγής», στις Φλέβες, που βυθίστηκε πριν από 30 και πλέον χρόνια
είναι ένα από αυτά. Τα απομεινάρια του βρίσκονται σε βάθος 12 μέτρων. «Το δέος
που ένιωσα όταν αντίκρυσα αυτό το ναυάγιο, δεν περιγράφεται» λέει ο κ. Αντώνης
Χαλκέας, που με ένα μακροβούτι βρέθηκε μπροστά του πριν από λίγους μήνες. Από
τότε έχει βουτήξει στο σημείο αυτό ξανά και ξανά, ακόμα και εξοπλισμένος με
στολή κατάδυσης – είναι πρόεδρος του Συνδέσμου Ιδιοκτητών Σχολών Καταδυτικών
Κέντρων Ελλάδας. «H εμπειρία δεν περιγράφεται. Τα κομμάτια σιδήρου έχουν
καλυφθεί από φύκια. Στο βυθισμένο σκαρί βρίσκουν καταφύγιο δεκάδες μικρά και
μεγάλα ψάρια». Το «Παναγής» ήταν φορτηγό με μήκος 40 μέτρων και προσάραξε από
λάθη του πληρώματος.

H σκιά του «Πατρίς». Στην Τζια, στην ξέρα του Κούνδουρου, είναι
βυθισμένο το «Πατρίς», επιβατικό ατμόπλοιο που βυθίστηκε πριν από 50 χρόνια.
Το νερά εκεί είναι σχετικά βαθιά – γύρω στα 20 μέτρα. Όμως συνήθως είναι
κρυστάλλινα και το χρώμα της θάλασσας βαθύ γαλάζιο. Όποιος περνάει με το
σκάφος του, μπορεί άνετα να διακρίνει τη σκιά του «Πατρίς». «Πολλοί μου ζητάνε
να τους φέρω εδώ με τη βάρκα. Κάνουν μακροβούτι και βλέπουν ένα επιβλητικό
σχήμα στον βυθό» αναφέρει ο κ. Ανέστης Μουλάς, ψαράς.

Στη Χερσόνησο της Κρήτης ένα μονοθέσιο μαχητικό αεροπλάνο έχει κινήσει το
ενδιαφέρον πολλών λουομένων το τελευταίο διάστημα. «Ανακαλύφθηκε πρόσφατα.
Πρόκειται για γερμανικό πολεμικό του 1940. Είναι σπασμένο σε τρία μέρη» λέει ο
κ. Γιάννης Μπουρμπουδάκης, εκπαιδευτής καταδύσεων. Το ναυάγια αυτά είναι τρία
μόνο από τα 1.000 περίπου που έχουν καταγραφεί στα αρχεία του υπουργείου
Εμπορικής Ναυτιλίας. Ο αριθμός αυτός, όπως οι λιμενικοί υποστηρίζουν,
υπολείπεται κατά πολύ του πραγματικού, αφού η χώρα μας συγκεντρώνει τη
μεγαλύτερη πυκνότητα από οποιαδήποτε άλλη σε ενάλιες αρχαιότητες.

Στις Κυκλάδες. Στις Κυκλάδες, τα ναυάγια είναι περισσότερα από δέκα. Το
πιο γνωστό από αυτά είναι ο «Βρετανικός», το αδελφό πλοίο του «Τιτανικού» που
βυθίστηκε στις 21 Νοεμβρίου 1916, ακριβώς έξω από το λιμάνι της Κέας, σε βάθος
136 μέτρων. Για να το επισκεφτεί κανείς ωστόσο χρειάζεται ειδική άδεια. Αλλά
και η «Ελένη», το παλιό εμπορικό που βρίσκεται βυθισμένο ανοιχτά του νησιού
Πάτροκλος, απέναντι από το Λαγονήσι, στο Σαρωνικό, είναι εντυπωσιακό. Όπως και
αυτό του πολεμικού πλοίου «Χειμάρρα», που είναι βυθισμένο στον Ευβοϊκό Κόλπο,
κοντά στη νησίδα Γάιδαρος. Ο Σύλλογος Οικολόγων Ύδρας αναφέρει σε έρευνά του
πως τόσο στην Ύδρα όσο και στη Δοκό αφθονούν τα αρχαία ναυάγια όπως και οι
χερσαίες αρχαιότητες – «πάνω από αρκετά από αυτά κολυμπάνε ανυποψίαστοι
χιλιάδες κολυμβητές κάθε χρόνο».

Ήδη από το περασμένο καλοκαίρι δύο ερευνητικές ομάδες – ευρωπαϊκών
Πανεπιστημίων – «σαρώνουν» τις ελληνικές θάλασσες προκειμένου να βρουν νέες
θέσεις ναυαγίων. Πέρυσι, μόνο στη Δωδεκάνησο είχαν εντοπιστεί δέκα. «Ώς πριν
από μερικά χρόνια βασικοί πληροφοριοδότες μας ήταν οι ψαράδες. Για να
ελέγξουμε όμως την πληροφορία έπρεπε να οργανώσουμε αποστολή με σκάφος,
αρχαιολόγους, δύτες και εξοπλισμό. Τώρα, χάρη στην τεχνολογία, η πρακτική αυτή
έχει διαφοροποιηθεί. Αξιοποιούμε μεν πάντα την πληροφορία, από την άλλη όμως
χρησιμοποιούμε και τα σύγχρονα μηχανήματα εντοπισμού για να ελέγξουμε την
ακρίβειά της αλλά και για να συλλέξουμε νέες» λένε από το υπουργείο
Πολιτισμού.

Εκστρατεία για την προώθηση του καταδυτικού τουρισμού

Το υπουργείο Τουριστικής Ανάπτυξης έχει ήδη αρχίσει εκστρατεία ώστε να
προωθηθεί ο καταδυτικός τουρισμός της χώρας μας. «Στις ανατολικές ακτές της
Πελοποννήσου, στον Αργοσαρωνικό, σε περιοχές των Κυκλάδων, μεταξύ Κρήτης και
Γαύδου, στην παραλία ανοιχτά της Ιαλυσού στη Ρόδο, στον Πλαταμώνα της
Κατερίνης – σε περιοχές δηλαδή ιδιαίτερα δημοφιλείς. Αλλά και σε άλλα μέρη,
όχι τόσο τουριστικά, υπάρχουν ναυάγια που θα μπορούσαν να προσελκύσουν
εκατοντάδες τουρίστες» έλεγε στα «NEA» διευθυντικό στέλεχος του ΕΟΤ.

Υπάρχει μάλιστα, όπως αναφέρει ο ίδιος, και πρότυπο: η Μάλτα, που έκανε
«σημαία» τον καταδυτικό τουρισμό. «Χιλιάδες καταδύτες επισκέπτονται τη μικρή
αυτή χώρα της Μεσογείου προκειμένου να γνωρίσουν από κοντά τα εκεί ναυάγια».

Επιφυλάξεις. Το Λιμενικό πάντως δηλώνει ακόμα επιφυλακτικό: «Δεν
μπορούμε να αφήσουμε τον αρχαιολογικό πλούτο της χώρας μας να γίνει λεία
κάποιων επιτήδειων». Οι λιμενικοί αναφέρουν ως παράδειγμα το ρωμαϊκό ναυάγιο
που βρέθηκε έξω από την Αστυπάλαια. Όταν ήρθε στην επιφάνεια, ήταν
λεηλατημένο: «Κατεστραμμένο και σπασμένο από τους αρχαιοκάπηλους επειδή εκεί
κοντά είχε εντοπιστεί παλιότερα θησαυρός από νομίσματα». Παρόμοιες είναι οι
εικόνες καταστροφής σε κάθε αρχαίο σκαρί που βρίσκεται σε ρηχά νερά, δηλαδή σε
βάθος 25-30 μέτρων, όπως για παράδειγμα το βυζαντινό ναυάγιο στο Καστελλόριζο,
όπου γινόταν συστηματική αρχαιοκαπηλία από Γάλλους.

Τα τηλέφωνα των σημαντικότερων λιμενικών αρχών απ’ όπου μπορείτε να παίρνετε
πληροφορίες για τα κατά τόπους ναυάγια είναι στη διεύθυνση: http: //www.yen.gr/yen.chtm?prnbr=24218