Ασυμβίβαστη ευρω-αποζημίωση

Τα πυρά του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου δέχθηκε η συνταγματική διάταξη που
καθιερώνει το ασυμβίβαστο του βουλευτή με το επάγγελμά του, κρίνοντας ότι η
εφαρμογή του εν μέσω βουλευτικής περιόδου ισοδυναμεί με αιφνιδιασμό του
εκλογικού Σώματος.

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο δικαίωσε τον δικηγόρο Αλέξανδρο Λυκουρέζο, ο οποίος
είχε εκπέσει από το βουλευτικό του αξίωμα με απόφαση του Εκλογοδικείου, λόγω
επαγγελματικού ασυμβιβάστου, αυτοδικαίως από 1/1/2003 οπότε και ετέθη σε
εφαρμογή η σχετική συνταγματική διάταξη.

H απόφαση αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, γιατί είναι μία από τις
ελάχιστες περιπτώσεις που το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο διαπιστώνει κατ’ ουσίαν
παραβίαση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) όχι από
έναν απλό νόμο, διοικητική πράξη ή δικαστική απόφαση, αλλά από το ίδιο το
Σύνταγμα ενός κράτους-μέλους.

Ηθική βλάβη

Ομόφωνα τα μέλη του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου καταδίκασαν την Ελλάδα για
παραβίαση της ΕΣΔΑ που κατοχυρώνει και προστατεύει το δικαίωμα του εκλέγειν
και του εκλέγεσθαι. Επιδίκασαν μάλιστα υπέρ του Αλέξανδρου Λυκουρέζου συνολική
αποζημίωση 34.000 ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στην ηθική βλάβη που υπέστη από
την απώλεια του βουλευτικού αξιώματος και στη δικαστική του δαπάνη.

Το Δικαστήριο αναφέρει στην απόφασή του ότι σπάνια συναντάται σε κράτη – μέλη
η απόλυτη εφαρμογή του ασυμβιβάστου, όπως στο Ελληνικό Σύνταγμα, αλλά απέφυγε
να λάβει θέση συνολικά γι’ αυτό το ζήτημα. Με σαφήνεια όμως, έκρινε ότι δεν
επιτρέπεται το κράτος-μέλος να θέτει οποιοδήποτε ασυμβίβαστο εν μέσω
βουλευτικής περιόδου, καθώς τέτοιου είδους μεταρρυθμίσεις αιφνιδιάζουν τα μέλη
του Κοινοβουλίου και νοθεύουν ουσιαστικά τη βούληση του εκλογικού Σώματος.

Σύμφωνα με το σκεπτικό του Δικαστηρίου η απώλεια του βουλευτικού αξιώματος από
τον Αλέξανδρο Λυκουρέζο προσέβαλε αφενός το δικαίωμα του εκλέγεσθαι του ιδίου
και αφετέρου το δικαίωμα του εκλέγειν όσων τον είχαν ψηφίσει τον Απρίλιο του
2000. Και αυτό γιατί όταν ο κ. Λυκουρέζος εξελέγη βουλευτής ούτε εκείνος ούτε
οι εκλογείς του γνώριζαν ότι θα καθιερωθεί το επαγγελματικό ασυμβίβαστο.

Επιπλέον, ένα μέλος του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου είχε την άποψη πως η καθιέρωση
του επαγγελματικού ασυμβιβάστου και η εξάρτηση των βουλευτών αποκλειστικά και
μόνο από τη βουλευτική τους αποζημίωση περιορίζει υπέρμετρα την ελευθερία
τους, τους εκθέτει σε αφανείς πιέσεις από τους εκλογείς τους, ενώ ενδέχεται να
τους μετατρέψει σε επαγγελματίες της πολιτικής, οι οποίοι θα αναζητούν με κάθε
μέσο την ανανέωση της εμπιστοσύνης των εκλογέων τους προκειμένου να
διατηρήσουν το μόνο μέσο βιοπορισμού τους.

«Δεδικασμένο»

Το Ελληνικό Δημόσιο έχει το δικαίωμα μέσα σε τρεις μήνες να ζητήσει να κριθεί
η υπόθεση από την Ολομέλεια (διευρυμένη σύνθεση) του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.
Ωστόσο, ακόμη και αυτή η πρώτη απόφαση, αποτελεί μορφή «δεδικασμένου» για
όλους τους βουλευτές που βρέθηκαν στην ίδια θέση με τον A. Λυκουρέζο, οι
οποίοι μπορούν να προσφύγουν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο διεκδικώντας αποζημίωση
για την ηθική βλάβη που υπέστησαν λόγω του ασυμβιβάστου.