Φράουλες… παγκοσμιοποιημένες

Το όνομά της είναι «καμαρόζα» και είναι μια φράουλα… παγκοσμιοποιημένη.
Την καλλιεργούν στην Ουέλβα της Ανδαλουσίας, αλλά αυτή η ποικιλία κατοχυρώθηκε
στην Καλιφόρνια. H συγκομιδή της γίνεται με το χέρι, από λεγεώνες φθηνών
εργατριών από την Αφρική, τη Λατινική Αμερική και την Ανατολική Ευρώπη.

Αρχές Ιουνίου, η συγκομιδή στην Ουέλβα κοντεύει στο τέλος της. Από τις
εργάτριες, πολλές είναι εκείνες που ήδη παίρνουν τον δρόμο για τα λεωφορεία
που σε τρία μερόνυχτα θα τις οδηγήσουν πίσω στις πατρίδες τους. Στα προάστια,
ένας δρόμος οδηγεί στους καταυλισμούς. Ανάμεσα στα θερμοκήπια ξεχωρίζουν τα
παραπήγματα. Έχουν όλα τους επίπεδες σκεπές, μια μεταλλική πόρτα και δυο
παράθυρα. Είναι οι κοιτώνες: πάρα πολύ ζεστοί το καλοκαίρι, πάρα πολύ κρύοι
τον χειμώνα.

Εκεί βρίσκουν κατάλυμα δεκάδες χιλιάδες αλλοδαπές εποχικές εργάτριες που
συμβάλλουν στα πλούτη της περιοχής. Από τη δεκαετία του 1970, αυτή η άκρη της
Ανδαλουσίας, στις ατλαντικές ακτές, έχει γίνει ο παράδεισος της φράουλας. Οι
γυναίκες που μαζεύουν τη φράουλα ζουν συχνά σε συνθήκες δουλείας, στοιβαγμένες
μέχρι και δέκα, δώδεκα στο ίδιο δωμάτιο. Αλλιώς θα ήταν αδύνατον να πουληθεί
αυτή η φράουλα τουλάχιστον 30% φθηνότερα απ’ ό,τι οι άλλες.

Με συμβόλαια!

H Ουέλβα είναι το βασίλειο της φράουλας «καμαρόζα». Περισσότερες από τις μισές
εργάτριες προέρχονται από χώρες της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης. Από
τα μέσα της δεκαετίας του 1990, πηγαίνουν εκεί με συμβόλαιο που υπογράφουν η
κυβέρνηση της Ισπανίας με τις κυβερνήσεις της Πολωνίας και της Ρουμανίας.
Είναι μια μορφή επιλεκτικής εποχικής μετανάστευσης.

Ο εργοδότης κρατάει κλειδωμένα τα διαβατήριά τους

«ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ 4.000 ATOMA περιμέναμε έξω από το γραφείο», λέει η
Κριστίνα, 23 ετών, από τη Ρουμανία. «Ώσπου να αρχίσουν οι εγγραφές, έμεινα
εκεί έξω τρεις μέρες και δυο νύχτες. Με 27 ευρώ την ημέρα για 35 ημέρες
δουλειάς μπόρεσα να πληρώσω το Πανεπιστήμιο. Σπουδάζω νομικά και ξένες
γλώσσες». Αυτές οι γυναίκες, που λένε πως είναι ευχαριστημένες που βρέθηκαν
εκεί, την ίδια ώρα καταγγέλλουν τις σκληρές συνθήκες εργασίας. «Μας απειλούν»,
λέει η φοιτήτρια. «Οι είκοσι από εμάς που αύριο θα μαζέψουμε λιγότερες
φράουλες, δεν θα ξαναπιάσουμε δουλειά». «Αν αργήσουμε στη δουλειά, δεν μας
αφήνουν να πάμε να κάνουμε την ανάγκη μας, ούτε να πιούμε, αν δεν γεμίσουμε
πρώτα τα καλάθια μας».

Ο εργοδότης κρατάει κλειδωμένα τα διαβατήριά τους, τις κάνει να αισθάνονται
αιχμάλωτες.

Παρά τις απάνθρωπες και αφόρητες συνθήκες εργασίας, καμιά από αυτές τις
γυναίκες που έχουν πάει να εργαστούν στον παράδεισο της φράουλας στην Ουέλβα,
δεν λέει πως το έχει μετανιώσει.