Δρόμοι

«Τι τα θέλουμε…

… τα όπλα, τι τα θέλουμε, παιδιά, να τα κάνουμε σχολειά, να πηγαίνει η
εργατιά», έλεγε ένα παλιό αντιστασιακό τραγούδι. Κάτι παρόμοιο τραγουδούν στην
Μπογκοτά. Μόλις αντηχεί η τελευταία συγχορδία, η σκηνή γεμίζει καπνούς, οι
προβολείς τρελαίνονται, τα πλήθη τρελαίνονται κι αυτά κι ο ροκάς ανεμίζει την
ηλεκτρονική «εσκοπετάρα» του. «Μετατρέπω κάτι κακό σε καλό», εξηγεί αργότερα
στα παρασκήνια ο Σέζαρ Λόπες, κουρδίζοντας το παράξενο μουσικό όργανο.

100.000 Κολομβιανοί…

… έχουν χάσει τη ζωή τους στον εμφύλιο πόλεμο ανάμεσα σε αριστερούς αντάρτες
και δεξιούς παραστρατιωτικούς που εδώ και 40 χρόνια σπαράσσει τη χώρα. Ο
πρόεδρος Ουρίμπε – η αμερικανική επιλογή – δεν κατόρθωσε να σταματήσει την
αιματοχυσία. Στην αρχή, οι αντιμαχόμενες πλευρές είχαν διαπραγματευτεί και
κάποιοι από τους μαχητές τους είχαν παραδώσει τα όπλα τους: Galil, Winchester,
ΑΚ-47. Κάποια από αυτά διανεμήθηκαν στον στρατό. Κάποια άλλα κατέληξαν στα
καμίνια του χυτηρίου. Και μερικά έγιναν κιθάρες. H «εσκοπετάρα» είναι κάτι
ανάμεσα σε τουφέκι («εσκοπέτα») και κιθάρα («γκιτάρα»). Οι χορδές ξεκινούν από
την άκρη της κάννης και καταλήγουν στον υποκόπανο. Στη θέση της σκανδάλης
τοποθετείται ένας μικρός ενισχυτής ήχου. «Μεγαλώσαμε μέσα στον εμφύλιο πόλεμο,
αλλά δεν τον αντέχουμε πια», λέει ο Σέζαρ Λόπες, ο μουσικός που επινόησε την
«εσκοπετάρα». H αδελφή του, που ήταν αντάρτισσα, είχε συλληφθεί και βασανιστεί
από τους παραστρατιωτικούς στη δεκαετία του 1970. «Αυτό ήταν που με σημάδεψε
βαθιά μέσα μου», λέει ο αδελφός της. «Κι άρχισα να ψάχνω πώς μπορεί αυτή η
χώρα να γίνει καλύτερη».

H ιδέα…

… για την «εσκοπετάρα» τού ήρθε πριν από μερικά χρόνια. Μαζί με κάποιους
άλλους μουσικούς, ο Λόπες ίδρυσε ένα «τάγμα ταχείας αντίδρασης». Εμφανίζονταν
στα σημεία της Μπογκοτά όπου είχαν γίνει μάχες και έπαιζαν δωρεάν για τα
θύματα. Τον Φεβρουάριο του 2003, ο Λόπες βιαζόταν να πάει σε ένα μέρος όπου
είχε γίνει βομβιστική επίθεση με 30 νεκρούς, όταν άξαφνα έφραξε τον δρόμο του
ένας νεαρός στρατιώτης που κρατούσε τουφέκι. «Στεκόμουν εκεί με την κιθάρα
μου, αντικρυστά στον στρατιώτη, τον κοίταζα να κρατάει το τουφέκι του και
ξαφνικά διαπίστωσα πως είχαμε την ίδια πόζα», λέει ο Λόπες. «Τότε μού κατέβηκε
η ιδέα. Πήγα στον στρατό και τους είπα να μου δώσουν όπλα για να τα κάνω
κιθάρες. Με κοίταξαν σαν να ήμουν παλαβός και μου είπαν “όχι”».

Ο δήμαρχος…

… της Μπογκοτά, που είχε δικό του πρόγραμμα αφοπλισμού, είδε ευτυχώς τον
Λόπες με άλλο μάτι: του έδωσε πέντε καραμπίνες Winchester. Πέντε εβδομάδες
αργότερα γεννήθηκε η πρώτη «εσκοπετάρα». Είχε άμεση επιτυχία. Οι νέοι την
αγκάλιασαν σαν ένα αντιπολεμικό σύμβολο. Σήμερα υπάρχουν μόνο πέντε τέτοια
όργανα. Όποιος έχει όπλο στο σπίτι του, δεξιός ή αριστερός, το χρειάζεται για
άλλη δουλειά. Όμως, ο Λόπες δεν παύει να ελπίζει. Άλλωστε και ο συμβολισμός
είναι από μόνος του ένα πανίσχυρο όπλο.