Τα επιτόκια ανεβαίνουν τα δάνεια μικραίνουν

Νέα δεδομένα στα στεγαστικά δάνεια φέρνει η απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής
Τράπεζας να αυξήσει τα επιτόκια του ευρώ για τρίτη φορά μέσα σε λίγους μήνες,
αλλάζοντας τον «χάρτη» της αγοράς, αλλά και τις επιλογές των δανειοληπτών.

H άνοδος στο κόστος του δανεισμού στρέφει τους Έλληνες σε μικρότερα δάνεια με
μεγαλύτερη διάρκεια – προκειμένου να εξασφαλίσουν όσο το δυνατόν χαμηλότερη
μηνιαία δόση – ενώ ολοένα και περισσότεροι επιλέγουν την ασφάλεια των σταθερών
επιτοκίων. Την ίδια στιγμή οι τράπεζες – που είδαν τις χορηγήσεις στεγαστικών
δανείων να κάνουν «βουτιά» τον Απρίλιο – επιδιώκουν με μπαράζ προσφορών να
δελεάσουν παλιούς και νέους δανειολήπτες.

Νέα δεδομένα

Με άλλα λόγια, η «κούρσα» των επιτοκίων του ευρώ από το 2% τον Δεκέμβριο του
2005 στο 2,75% σήμερα, αλλά και οι εκτιμήσεις για νέες αυξήσεις, που θέλουν το
βασικό επιτόκιο του ενιαίου νομίσματος στο 3,25% μέχρι το 2007, δημιουργούν
νέα δεδομένα, τόσο για τους τραπεζίτες όσο και για τους δανειολήπτες, που
αντιμετωπίζουν με «άλλο μάτι» τη χορήγηση στεγαστικών δανείων.

«Μέχρι τα τέλη του 2005 οι πελάτες δανείζονταν μεγάλα ποσά χωρίς πρόβλημα,
καθώς τα χαμηλά επιτόκια εγγυούνταν σχετικά χαμηλή δόση. Πολλοί δανειολήπτες
ζητούσαν και έπαιρναν 200.000 ευρώ ή και παραπάνω, καθώς μπορούσαν να
ανταποκριθούν εύκολα στο μηνιαίο κόστος του δανείου», εξηγεί τραπεζικό
στέλεχος.

Αντίθετα, σήμερα, οι δανειολήπτες είναι πολύ πιο διστακτικοί, όχι μόνο γιατί
οι τρεις συνεχόμενες αυξήσεις των επιτοκίων έχουν δυσκολέψει την αποπληρωμή
των δανείων, αλλά και επειδή ο φόβος νέας ανόδου στο κόστος δανεισμού έχει
βάλει «φρένο» στις ορέξεις των δανειοληπτών.

Και αυτό γιατί, με τα σημερινά επιτόκια, με μηνιαία δόση 800 ευρώ και τα
κυμαινόμενα επιτόκια στο 4,25% οι πελάτες θα πρέπει να δανειστούν για 40
χρόνια, προκειμένου να πάρουν περίπου 185.000 ευρώ, που με τη σειρά τους
αντιστοιχούν στο κόστος αγοράς ενός νεόδμητου ακινήτου 70 τ.μ. με 80 τ.μ. στις
περισσότερες περιοχές των Αθηνών. Αντίστοιχα, όσοι είναι διατεθειμένοι να
πληρώσουν σήμερα 800 ευρώ τον μήνα, για 30 χρόνια, με κυμαινόμενο επιτόκιο
4,25% θα λάβουν από την τράπεζα περίπου 162.000 ευρώ. Με αυτό το ποσό όμως
είτε θα πρέπει να περιοριστούν σε κάποιο νεόδμητο ακίνητο της τάξης των 65 με
70 τ.μ. ή να προσθέσουν και άλλα χρήματα προκειμένου να αποκτήσουν κάποιο
τριάρι ή τεσσάρι. Στην περίπτωση πάλι που ο δανειολήπτης είναι διατεθειμένος
να πληρώνει 800 ευρώ για 20 χρόνια, πάντα με κυμαινόμενο επιτόκιο 4,25% και τη
μηνιαία δόση στα 800 ευρώ, το ποσό που θα δανειστεί από την τράπεζα είναι
λιγότερο από 130.000 ευρώ. Αντιστοιχεί δηλαδή σε ένα νεόδμητο δυάρι στις
περισσότερες περιοχές του Λεκανοπεδίου.

Στροφή ή περιορισμός

Σε συνδυασμό λοιπόν με την αύξηση των τιμών των ακινήτων το τελευταίο
διάστημα, οι περισσότεροι δανειολήπτες αναγκάζονται να στραφούν στα
μακροπρόθεσμα δάνεια, αλλά και να περιορίσουν τις οικιστικές τους ανάγκες,
προκειμένου να παραμείνουν συνεπείς με τη δόση του στεγαστικού τους.

Δεν είναι εξάλλου τυχαίο ότι ολοένα και περισσότερες τράπεζες έχουν αυξήσει τη
μέγιστη διάρκεια δανεισμού στα 40 χρόνια, ειδικά για δανειολήπτες έως 35 ετών.
Με αυτόν τον τρόπο όμως – ακόμα και με επιτόκιο 4% – ο καταναλωτής πληρώνει
κυριολεκτικά διπλό το δάνειό του, καθώς οι συνολικοί τόκοι είναι όσοι και το
αρχικό κεφάλαιο.

Τρία στα 10 δάνεια με σταθερό επιτόκιο

H ανασφάλεια που προκαλούν οι αλλεπάλληλες αυξήσεις των επιτοκίων αλλάζει και
τις επιλογές των δανειοληπτών ως προς τον τύπο του επιτοκίου. Ενώ δηλαδή πριν
από ένα χρόνο μόνο ένα στα 10 νέα δάνεια χορηγούνταν με σταθερό επιτόκιο, τώρα
η αναλογία έχει αυξηθεί στο τρία στα δέκα. Μάλιστα, οι τραπεζίτες αναμένουν
μεγαλύτερη στροφή προς τα σταθερά επιτόκια όσο η EKT συνεχίζει τις αυξήσεις
των επιτοκίων, και δεν αποκλείουν η αναλογία σταθερών και κυμαινόμενων να
φτάσει στο 50-50 μέσα στα επόμενα χρόνια. Και αυτό γιατί η κάθε άνοδος στο
κόστος δανεισμού έχει επιπτώσεις όχι μόνο στο πορτοφόλι αλλά και στην
ψυχολογία των δανειοληπτών. «Πλέον οι πελάτες συνειδητοποιούν ότι τα
κυμαινόμενα επιτόκια δεν πέφτουν μόνο – όπως συνέβαινε κάποτε – αλλά και
αυξάνονται», τονίζει τραπεζικό στέλεχος. Συνεπώς «ζυγίζουν» διαφορετικά τις
επιλογές τους και κρίνουν όχι μόνο με βάση τη σημερινή μηνιαία δόση τους, αλλά
και το πώς αναμένεται να διαμορφωθεί η κατάσταση στο μέλλον.

Αναζήτηση καλύτερων όρων

H ένταση του ανταγωνισμού μεταξύ των τραπεζών έχει δώσει τροφή και στις
αναχρηματοδοτήσεις δανείων, καθώς και στη μεταφορά οφειλών. Ήδη ένας στους 10
δανειολήπτες αναζητά καλύτερους όρους και επιτόκια σε διαφορετική τράπεζα, ενώ
ακόμα περισσότεροι ζητούν αναπροσαρμογή των επιτοκίων μέσα στην ίδια τράπεζα.
Μάλιστα, τραπεζικά στελέχη εκτιμούν ότι αν αλλάξουν οι – σήμερα κοστοβόρες και
γραφειοκρατικές – διαδικασίες για τη μεταφορά των οφειλών, θα «φουντώσει» η
μάχη μεταξύ των τραπεζών. Ήδη ορισμένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα πριμοδοτούν
τους δανειολήπτες που θα μεταφέρουν σε αυτά τα στεγαστικά τους, πληρώνοντας
ένα μέρος ή και όλα τα έξοδα προσημείωσης, αλλά και εξαλείφοντας τα έξοδα
νομικού και τεχνικού ελέγχου.

Με δώρο άτοκο

Τέλος, το μπαράζ προσφορών, με δωρεάν μετρητά, άτοκα δάνεια αλλά και δώρα
σημαντικής αξίας που έχει ξεκινήσει εδώ και κάποιες εβδομάδες στα στεγαστικά
δάνεια δείχνει τις νέες κατευθύνσεις της αγοράς. H κίνηση της Εθνικής Τράπεζας
να δώσει δωρεάν το 4% του στεγαστικού δανείου σε νέους δανειολήπτες αλλά και
σε όσους μεταφέρουν σε αυτή τις οφειλές τους άνοιξε τον «ασκό του Αιόλου» στην
αγορά. Τράπεζες ετοιμάζονται μάλιστα να δίνουν δώρο αυτοκίνητα μαζί με κάθε
δάνειο, σηματοδοτώντας πως το «παιχνίδι» του ανταγωνισμού δεν θα παίζεται
πλέον μόνο στα επιτόκια αλλά και στις προσφορές.