Ψήφος εμπιστοσύνης στη γραφειοκρατία

Χαρακτήρισαν τον θεσμό επιτυχημένο. Δεσμεύτηκαν ότι θα τον στηρίξουν.
Έδωσαν συγχαρητήρια στους εμπνευστές του και… τον πέταξαν στον κάλαθο των
αχρήστων.

Το ΣΤΕΠ. Και όμως, η εικόνα είναι από μια Εφορία τον Ιούλιο του 2003. Την A’ ΔΟΥ Καλλιθέας, όπου λειτούργησε Σταθμός Εξυπηρέτησης Πολιτών. Σήμερα ο θεσμός έχει εγκαταλειφθεί στην τύχη του. Το ίδιο και οι φορολογούμενοι που επισκέπτονται τις Εφορίες

Για τους Σταθμούς Εξυπηρέτησης Πολιτών (ΣΤΕΠ) ο λόγος, που άρχισαν να
στήνονται στις Εφορίες το 2003 και κατά γενική ομολογία μείωναν σημαντικά την
ταλαιπωρία των φορολογουμένων. Όπου λειτούργησαν οι ΣΤΕΠ οι φορολογούμενοι
μπορούσαν να διεκπεραιώσουν ταχύτατα το 90% των φορολογικών τους συναλλαγών
στις Εφορίες από ένα και μόνο σημείο, χωρίς να είναι αναγκασμένοι να πηγαίνουν
από το ένα γραφείο στο άλλο.

Όλα από ένα γκισέ

H εγκατάλειψη του θεσμού των Σταθμών Εξυπηρέτησης Πολιτών (ΣΤΕΠ) δείχνει πως
οι φορολογούμενοι που αναγκάζονται να επισκέπτονται τις Εφορίες για τις
συναλλαγές τους έχουν αφεθεί από την ηγεσία του υπουργείου Οικονομίας και
Οικονομικών στην τύχη τους ή καλύτερα στη Λερναία Ύδρα της γραφειοκρατίας.

Τι ήταν όμως οι ΣΤΕΠ; Όλες οι συναλλαγές ενός φορολογουμένου μπορούσαν να
γίνουν από ένα γκισέ. Από το σημείο αυτό ο αρμόδιος υπάλληλος της Εφορίας
μπορούσε να διεκπεραιώσει πολλαπλές και διαφορετικές μεταξύ τους φορολογικές
συναλλαγές. Ο θεσμός στήθηκε στο πρότυπο των τραπεζών όπου ο πελάτης μπορεί
από το τραπεζικό γκισέ να κάνει καταθέσεις, να ρευστοποιεί επιταγές, να
πληρώνει δόσεις δανείων κ.λπ.

Πολλές δουλειές

Έτσι, στις Εφορίες όπου λειτούργησε ΣΤΕΠ ο φορολογούμενος εισερχόταν σε μια
σύγχρονη αίθουσα όπου προμηθευόταν με ηλεκτρονικό τρόπο αριθμό προτεραιότητας
για την εξυπηρέτησή του. Όταν ερχόταν η σειρά του πήγαινε σε ένα γκισέ από το
οποίο μπορούσε να διεκπεραιώσει πολλές και διαφορετικές μεταξύ τους
συναλλαγές. Για παράδειγμα, μπορούσε να υποβάλει τη φορολογική του δήλωση, να
προμηθευτεί αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας, να καταθέσει τη
συγκεντρωτική κατάσταση προμηθευτών – πελατών ή να λάβει αντίγραφο του
εκκαθαριστικού του σημειώματος. Και όλα αυτά χωρίς να είναι αναγκασμένος να
ανεβοκατεβαίνει ορόφους και να πηγαίνει από γραφείο σε γραφείο.

Πού εφαρμόστηκε

Ο θεσμός ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2003 στην A’ Εφορία Καλλιθέας και έως τις
αρχές του 2004 επεκτάθηκε σταδιακά σε άλλες πέντε Εφορίες (Χανίων, Πύργου,
Καλαμάτας, Ορεστιάδας, Αλεξανδρούπολης). Το μόνο τμήμα των Εφοριών που αρχικά
εξαιρέθηκε από το ΣΤΕΠ ήταν το τμήμα Κεφαλαίου (κληρονομιές, μεταβιβάσεις
ακινήτων κ.λπ.) λόγω έλλειψης μηχανοργάνωσης. Αποτέλεσμα της λειτουργίας των
ΣΤΕΠ ήταν η δραστική μείωση του χρόνου παραμονής των φορολογουμένων στην
Εφορία και η σημαντική αύξηση του βαθμού ικανοποίησής τους από την επίσκεψή
τους αυτή. Είναι χαρακτηριστικό, με βάση μετρήσεις που έγιναν στις
συγκεκριμένες Εφορίες, ότι το 96% (!) των φορολογουμένων δήλωσαν
ικανοποιημένοι από τον νέο θεσμό. Μάλιστα, ο σχεδιασμός προέβλεπε την
ουσιαστική επέκταση του θεσμού σε όλες τις Εφορίες έως το τέλος του 2005.

Μαρασμός μετά τα μπράβο

H NEA ΗΓΕΣΙΑ του υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών δήλωνε τον
Μάρτιο του 2004, αμέσως μετά την ανάληψη καθηκόντων, ότι ο θεσμός των ΣΤΕΠ
ήταν εξαιρετικά επιτυχημένος και ότι θα επεκτεινόταν με βάση τον αρχικό
σχεδιασμό. Μάλιστα, δόθηκαν και συγχαρητήρια στους υπηρεσιακούς παράγοντες που
είχαν στήσει τους ΣΤΕΠ. Τι έγινε τελικά; Ο θεσμός των ΣΤΕΠ όχι μόνο δεν
επεκτάθηκε αλλά ακόμη και στις έξι Εφορίες που λειτούργησε έχει ουσιαστικά
εγκαταλειφθεί και περιέλθει σε μαρασμό. Λειτουργούν ελάχιστα γκισέ και οι
υπάλληλοι που είχαν αποσπαστεί στους ΣΤΕΠ ασχολούνται πλέον κυρίως με άλλες
εργασίες. Οι φορολογούμενοι, από την άλλη, αφού αρχικά εισέπραξαν μεγάλες
υποσχέσεις για τη βελτίωση της καθημερινότητας του πολίτη, πηγαίνουν στην
Εφορία εξοπλισμένοι με μεγάλη υπομονή. Το ταξίδι στην Εφορία περνά από γραφείο
σε γραφείο, από όροφο σε όροφο και από υπάλληλο σε υπάλληλο…