Xάνει το στοίχημα των εξαγωγών η φέτα

Αν ρωτούσε κανείς έναν Ευρωπαίο ποια είναι η προέλευση του ροκφόρ θα του
απαντούσε χωρίς δισταγμό «η Γαλλία». Και η παρμεζάνα δεν θα μπορούσε να είναι
τίποτε άλλο παρά… Ιταλίδα. Για τη φέτα όμως τα πράγματα είναι εντελώς
διαφορετικά.

Μπορεί η ονομασία της να κατοχυρώθηκε για την Ελλάδα – μετά τη γνωστή απόφαση
του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου – εδώ και έξι μήνες, ωστόσο ελάχιστα έχουν γίνει
για να κερδίσει τη θέση που της ανήκει στα ράφια των ευρωπαϊκών αγορών.

Στην αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου ο συνολικός τζίρος κατανάλωσης τυριού
με την ονομασία φέτα ανέρχεται σε 1 δισ. ευρώ, οι εξαγωγές φέτας από την
Ελλάδα μετά βίας ανέρχονται σε 130 εκατ. ευρώ. Το μισό της αγοράς αυτής
ελέγχεται σήμερα από Δανούς, Γερμανούς και Γάλλους ενώ μικρότερα ποσοστά
κατέχουν κάποιες βαλκανικές χώρες όπως η Βουλγαρία και η Ρουμανία. Θα πρέπει
να σημειωθεί ότι μόνο οι πωλήσεις του συγκεκριμένου προϊόντος που
πραγματοποιεί η δανέζικη εταιρεία Arla (που παρασκευάζει τα τελευταία τριάντα
χρόνια προϊόν που το ονομάζει φέτα) φτάνουν τα 125 εκατ. ευρώ.

Τα προβλήματα στον κλάδο εξακολουθούν να είναι πολλά: Το 90% και περισσότερο
της ελληνικής παραγωγής καταναλώνεται εντός Ελλάδος και οι εξαγωγές παραμένουν
σε χαμηλά επίπεδα, αν και οι αγορές στις οποίες απευθύνονται θα μπορούσαν να
χαρακτηριστούν ισχυρές. Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Αγροτικής
Ανάπτυξης, οι μονάδες με ετήσια παραγωγή μικρότερη των 100 τόνων αποτελούν το
55%-60% του συνολικού αριθμού και παράγουν περίπου το 9%-10% της εγχώριας
παραγωγής. Οι επιχειρήσεις με παραγωγική δυναμικότητα 101 – 1.000 τόνων
ανέρχονται σε 250 και αντιπροσωπεύουν το 41% της παραγωγής.

Παράλληλα, οι Έλληνες παραγωγοί κάνουν λόγο για μικρά περιθώρια κέρδους, για
ακριβή και λίγη πρώτη ύλη, δηλαδή ελληνικό αιγοπρόβειο γάλα από το οποίο
αποκλειστικά και μόνο πρέπει να παρασκευάζεται η φέτα. Υπολογίζεται ότι για
την παρασκευή ενός κιλού φέτα χρειάζονται 4 κιλά γάλα.

Οι μεγάλοι χτίζουν θέσεις

Ενώ το σύνολο των Ελλήνων παραγωγών βρίσκεται μπροστά σε ένα σύνθετο πρόβλημα,
συνεργασίες, εξαγορές αλλά και συγχωνεύσεις αναμένεται ότι θα μονοπωλήσουν το
ενδιαφέρον της αγοράς τους επόμενους μήνες. Δεν αποκλείεται και νέα
επιχειρηματικά ονόματα να διεκδικήσουν μια θέση στον κλάδο. H πρώτη εταιρεία
του κλάδου, η συνεταιριστική γαλακτοβιομηχανία Δωδώνη, σύμφωνα με πληροφορίες
πραγματοποιεί αυτό το διάστημα ένα ευρύ επενδυτικό πρόγραμμα στον τομέα της
τυποποίησης. Στη δεύτερη θέση η θεσσαλική Τυράς των αδελφών Σαράντη,
ιδιοκτητών και της Όλυμπος, έχει σε εξέλιξη επενδυτικό πρόγραμμα που θα
αυξήσει σημαντικά την παραγωγή φέτας, με σκοπό κυρίως τις εξαγωγές. Αξίζει να
σημειωθεί ότι ο όμιλος της Τυράς διαθέτει εργοστάσια στη Βουλγαρία για την
παραγωγή λευκού τυριού τα οποία πέρα από την εσωτερική αγορά κινούνται κυρίως
εξαγωγικά.

Σημαντικό ρόλο τόσο στον κλάδο των τυροκομικών όσο και στη μάχη για την
ελληνικότητα της φέτας έχει η ΦΑΓΕ. Η εταιρεία έχει δημιουργήσει ένα σημαντικό
δίκτυο διανομής σε αρκετές χώρες. Επενδύσεις φέρεται να έχει στα σκαριά και η
ΜΕΒΓΑΛ, καθώς η βορειοελλαδική εταιρεία, πέρα από το σημαντικό μερίδιο που
κατέχει στην εσωτερική αγορά, διαθέτει και σημαντικές εξαγωγές ενώ στάση
αναμονής διατηρεί η Δέλτα Συμμετοχών η οποία διαθέτει μονάδα στην Ελασσόνα
(Βίγλα) και έχει την παραγωγική δυναμικότητα να καλύψει σημαντικά μεγαλύτερη
ποσότητα από αυτή που διαθέτει σήμερα στην αγορά.