Pίσκο για την Eθνική το πέρασμα του Aιγαίου
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
9 λεπτά  |
H ισπανική ενεργειακή εταιρεία Repsol επένδυσε πριν από 11 χρόνια ένα
δισεκατομμύριο δολάρια των μετόχων της στον ενεργειακό τομέα της Βολιβίας.
Επρόκειτο για μια επένδυση υψηλού ρίσκου, και οι Ισπανοί ήλπιζαν σε κέρδη και
υψηλές αποδόσεις. Τα βολιβιανά όνειρα της Repsol, όμως, έγιναν εφιάλτες φέτος,
στις 2 Μαΐου, όταν η κυβέρνηση της λατινοαμερικάνικης χώρας αποφάσισε να
«εθνικοποιήσει» τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της χώρας. Μερικές χιλιάδες
χιλιόμετρα μακριά από τη Βολιβία, μια άλλη εταιρεία, η Εθνική Τράπεζα της
Ελλάδος ετοιμάζεται να κάνει ένα μεγάλο επενδυτικό άλμα, στη γειτονική
Τουρκία, αγοράζοντας τη συναδέλφισσά της Finansbank έναντι του αστρονομικού
ποσού των 5,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων (4,3 δισ. ευρώ). Πρόκειται για μια
κίνηση που, ακόμη και οι επικριτές της, αναγνωρίζουν ότι θα γιγαντώσει την
Εθνική, αλλά συνεπάγεται την ανάληψη πρωτοφανούς ρίσκου. Μάλιστα, η εξαγορά
αυτή μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να καταλήξει στην πλήρη ιδιωτικοποίηση της
Εθνικής με νέο ιδιοκτήτη που η έδρα του πιθανόν να βρίσκεται εκτός των
ελληνικών συνόρων.
Μετέωρο βήμα
Σε κάθε περίπτωση, η μεγαλύτερη ελληνική τράπεζα για πρώτη φορά στα 165 χρόνια
της ιστορίας της ετοιμάζεται κάνει ένα μετέωρο βήμα, που μπορεί να την
ανεβάσει στο βάθρο του τραπεζικού πρωταθλητή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης ή να
την πληγώσει καίρια. H διοίκηση της Τράπεζας υποστηρίζει ότι με την εξαγορά, η
Εθνική γίνεται πλέον υπολογίσιμη δύναμη στην ευρύτερη περιοχή. Παράλληλα
αποκρούει την κριτική για το ρίσκο των επενδύσεων στη γειτονική χώρα,
υποστηρίζοντας ότι «δεν συμφέρει κανέναν η αποσταθεροποίηση της Τουρκίας» λόγω
του σημαντικού γεωπολιτικού ρόλου της. Για την ενίσχυση του επιχειρήματός της
υπενθυμίζει την ανάκαμψη της τουρκικής οικονομίας μετά τη συναλλαγματική και
οικονομική κρίση του 2001. Παρ’ όλα αυτά τις τελευταίες ημέρες, μετά το
επεισόδιο με τα πολεμικά αεροσκάφη πάνω από το Αιγαίο αλλά και τις έντονες
επικρίσεις που δέχεται από πολλές πλευρές το εγχείρημα της Εθνικής, στον
ορίζοντα της συμφωνίας έχουν αρχίσει πλέον να μαζεύονται σύννεφα. Κυβερνητικά
στελέχη, αναφερόμενα στις εξελίξεις αυτές, δεν αποκλείουν ακόμη και ναυάγιο
της συμφωνίας.
Με ξένο αφεντικό;
Για την πραγματοποίηση της εξαγοράς, η Εθνική έχει εξαγγείλει την
πραγματοποίηση μιας αύξησης μετοχικού κεφαλαίου τριών δισεκατομμυρίων ευρώ,
της μεγαλύτερης που έχει γίνει ποτέ στη χώρα. H αύξηση αυτή, που αποτελεί
προϋπόθεση για την εξαγορά της Finansbank, μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να
οδηγήσει τη μεγαλύτερη ελληνική τράπεζα σε πλήρη ιδιωτικοποίηση και μάνατζμεντ
που θα επιλέγεται, όχι από την κυβέρνηση, όπως γίνεται σήμερα, αλλά από
κάποιον νέο μεγαλομέτοχο που πιθανόν να είναι ξένος.
H ανάλυση της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου έχει ως εξής: Κάθε σημερινός
μέτοχος της Εθνικής, εφόσον επιθυμεί να συμμετάσχει στην αύξηση του μετοχικού
κεφαλαίου, θα πρέπει να συνεισφέρει ποσό ανάλογο με τον αριθμό των μετοχών που
κατέχει. Χρηματιστηριακοί αναλυτές εκτιμούν ότι οι μέτοχοι θα κληθούν να
αγοράσουν μια νέα μετοχή για κάθε τρεις που διαθέτουν. Για την αύξηση του
μετοχικού κεφαλαίου υπολογίζεται ότι θα εκδοθούν περίπου 110 εκατομμύρια νέες
μετοχές, οι οποίες θα προστεθούν στις υφιστάμενες μετοχές, που ανέρχονται σε
338 εκατομμύρια. Με δεδομένο ότι η διοίκηση της Εθνικής έχει υποσχεθεί ότι θα
δώσει τις νέες μετοχές στους μετόχους με έκπτωση περίπου 15% από την τιμή της
μετοχής, η τιμή διάθεσης κάθε νέας μετοχής υπολογίζεται ότι θα είναι περίπου
25-27 ευρώ ανά μετοχή (με βάση τη μέση τιμή της περασμένης εβδομάδας)
Τι σημαίνει
 |
|
Μεγάλους κινδύνους κρύβει το «ταξίδι» της Εθνικής Τράπεζας στην Τουρκία. Για |
Τι σημαίνει αυτό; Ότι όλοι οι μέτοχοι, μικροί και μεγάλοι, θα κληθούν να
βάλουν βαθιά το χέρι στην τσέπη για τη συμμετοχή τους στην αύξηση και τη
διατήρηση του ποσοστού τους στην τράπεζα. Μερικά παραδείγματα αποδεικνύουν του
λόγου το αληθές. Το Δημόσιο, μέσω των ασφαλιστικών ταμείων – μετόχων της
Εθνικής και άλλων φορέων, ελέγχει σήμερα το 22,11% της Εθνικής και με βάση
αυτό διορίζει και τη διοίκηση της τράπεζας. Προκειμένου να συμμετάσχουν τα
ασφαλιστικά ταμεία στην αύξηση, θα πρέπει να συνεισφέρουν στο ταμείο της
Εθνικής το διόλου ευκαταφρόνητο ποσό των περίπου 700 εκατομμυρίων ευρώ. H
ηγεσία του υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών, η οποία ουσιαστικά θα
καθορίσει την στάση των Ταμείων στο θέμα δηλώνει πλέον ευθέως ότι τα Ταμεία
δεν θα συμμετάσχουν στην αύξηση. Σχετικές δηλώσεις έκανε προχθές ο κ.
Αλογοσκούφης. Αυτό θα έχει σαν αποτέλεσμα η συμμετοχή του Δημοσίου μέσω των
Ταμείων να μειωθεί, από το 22% περίπου στο 17%. Με άλλα λόγια θα μείνει
αδιάθετο περίπου το 22% των νέων μετοχών, δηλαδή περίπου 24 εκατομμύρια
μετοχές μόνο από τη μη συμμετοχή των ασφαλιστικών ταμείων.
Τι θα κάνουν οι επενδυτές;
Το ερώτημα είναι τι θα κάνουν οι Έλληνες ιδιώτες επενδυτές που διαθέτουν
σήμερα το 23,82% των μετοχών. Ένας μέτοχος που έχει στην κατοχή του 300
μετοχές, θα έχει δικαίωμα να αποκτήσει 100 νέες μετοχές καταβάλλοντας το
επίσης διόλου ευκαταφρόνητο ποσό των 2.500 – 2.700 ευρώ. Χρηματιστηριακοί
αναλυτές υποστηρίζουν ότι, λόγω ακριβώς αυτού του υψηλού κόστους, πολλοί
μικρομέτοχοι θα ασκήσουν μερικώς ή και καθόλου το δικαίωμα αγοράς νέων
μετοχών. Πού θα καταλήξουν οι αδιάθετες μετοχές; Οι ανάδοχοι κάθε αύξησης
μετοχικού κεφαλαίου υποχρεώνονται, συνήθως, να αγοράσουν τις αδιάθετες
μετοχές. Έτσι, οι ανάδοχοι της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου της Εθνικής θα
βρεθούν με ένα «καλό» ποσοστό της Εθνικής στα χέρια τους – πιθανόν και 10% –
το οποίο μάλιστα θα έχει και προνομιακή τιμή. Στην περίπτωση που καταλήξει
αυτούσιο σε κάποιον ξένο τραπεζικό ή επενδυτικό όμιλο, ο τελευταίος, με ένα
σταδιακό «μάζεμα» μετοχών από την αγορά, μπορεί να εξελιχθεί στον μεγαλύτερο
μέτοχο της Εθνικής, ο οποίος θα επιλέξει το μάνατζμεντ και θα σημάνει την
πλήρη ιδιωτικοποίηση της τράπεζας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις θέσεις
εργασίας αλλά και τον ρόλο της Εθνικής στην ελληνική οικονομία.
Ρίσκο πρώτου μεγέθους
Το ιδιοκτησιακό μέλλον της Εθνικής είναι η μια παράμετρος του «σάλτου» της
τράπεζας πάνω από το Αιγαίο. H δεύτερη – και μάλλον πιο ανησυχητική – είναι οι
κίνδυνοι που αναλαμβάνει με την πραγματοποίηση της εξαγοράς. Πρόκειται για
τόσο μεγάλους κινδύνους, που κάποιοι δεν διστάζουν να πουν ότι η συγκεκριμένη
εξαγορά ξεπερνά κάθε επενδυτική λογική. Μάλιστα, κορυφαίος τραπεζίτης
σχολιάζοντας τη συμφωνία έκανε λόγο για συμφωνία με ρίσκο πρώτου μεγέθους, που
ο ίδιος δεν θα αναλάμβανε ποτέ. H εξαγορά αυτή είναι και μια μεγάλη επενδυτική
στροφή της Εθνικής, αφού μετά την πώληση των τραπεζών που διέθετε στις
Ηνωμένες Πολιτείες (Atlantic Bank) αποφασίζει να «παίξει» στην Ανατολή,
έχοντας προαναγγείλει και νέες εξαγορές στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Το στοίχημα
H διοίκηση της Εθνικής γνωρίζει τους κινδύνους, πήρε, όμως, την απόφαση να
προχωρήσει στην εξαγορά της Finansbank βάζοντας ένα μεγάλο στοίχημα. Αν το
κερδίσει, η Εθνική θα έχει ξεπεράσει τα σύνορά της, και το μέγεθός της θα την
αναγάγει σε τραπεζικό κολοσσό της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Αν το χάσει, το
τουρκικό όνειρο της Εθνικής θα καταλήξει σε εφιάλτη. Όπως ακριβώς και τα
βολιβιανά όνειρα της Repsol…
Επένδυση – μαμούθ σε… κινούμενη άμμο
H Εθνική θα δαπανήσει για την εξαγορά – μετά την αύξηση του μετοχικού της
κεφαλαίου – το 50% των ίδιων κεφαλαίων της, τη στιγμή που ακόμη και οι
αμερικανικές τράπεζες, οι οποίες φημίζονται για κυνήγι των κερδών μέσω
επενδύσεων υψηλού ρίσκου, δεν τοποθετούν σε «επικίνδυνες» επενδύσεις
περισσότερο από το 10% – 20% των κεφαλαίων τους. Πού θα επενδύσει η Εθνική;
Στην τουρκική αγορά που, αν και πολλά υποσχόμενη λόγω της ευρωπαϊκής πορείας
της χώρας, ενέχει μεγάλους οικονομικούς και, ειδικά για την Ελλάδα, ακόμη και
στρατιωτικούς κινδύνους.
H ειρωνεία της συγκυρίας είναι ότι τις τελευταίες ημέρες η Εθνική βρέθηκε
αντιμέτωπη με τον οικονομικό και τον πολιτικό κίνδυνο που συνεπάγεται η
σχεδιαζόμενη επένδυσή της στην Τουρκία. Από τις αρχές Μαΐου η τουρκική λίρα
υποτιμήθηκε έναντι του δολαρίου κατά περίπου 12%, ενώ ακόμη μεγαλύτερη ήταν η
υποτίμησή της έναντι του ευρώ. Διεθνείς οίκοι υπολογίζουν ότι μια υποτίμηση
15% της τουρκικής λίρας έναντι του δολαρίου εντός τριών ετών μειώνει τα κέρδη
της Finansbank – και κατ’ επέκταση της νέας ιδιοκτήτριάς της Εθνικής – κατά
περίπου 240 εκατομμύρια δολάρια. Και, σημειωτέον, η τουρκική λίρα «αγαπά» τη
διολίσθηση.
Ο άμεσος επηρεασμός της κερδοφορίας της Finansbank από την πορεία της
ισοτιμίας της τουρκικής λίρας έχει να κάνει με το ποσοστό δανείων σε σχέση με
τις καταθέσεις που διαθέτει. Το ποσό αυτό στη Finansbank είναι 125% (71% στην
Εθνική). Με άλλα λόγια, για κάθε 100 λίρες που έχει ως καταθέσεις από πελάτες
της, έχει δανείσει 125 λίρες. Πώς εξασφαλίζει τις 25 επιπλέον λίρες που δεν
διαθέτει; Δανείζεται και η ίδια, και μάλιστα σε δολάρια. Έτσι, όταν ανεβαίνει
το δολάριο και τα επιτόκιά του, αυξάνεται το κόστος της τράπεζας. H αύξηση
αυτή, όμως, δεν αντισταθμίζεται από την αύξηση των εσόδων της, αφού οι πελάτες
της πληρώνουν σε τουρκικές λίρες.
H τράπεζα του «εχθρού»
Ο κίνδυνος των ελληνοτουρκικών σχέσεων που αντιμετωπίζει η Εθνική φάνηκε την
περασμένη Τρίτη. Ένα ελληνικό και ένα τουρκικό μαχητικό αεροσκάφος
συγκρούστηκαν πάνω από το Αιγαίο, χωρίς – ευτυχώς – περαιτέρω κλιμάκωση. Σε
μια πιθανή όξυνση των ελληνοτουρκικών σχέσεων με την εκδήλωση ενός θερμού
επεισοδίου, η τύχη της τουρκικής επένδυσης της Εθνικής μπορεί να βρεθεί «στον
αέρα», καθώς η Finansbank θα είναι για τους Τούρκους η τράπεζα του «εχθρού».
Μόνο και μόνο η απόσυρση καταθέσεων μπορεί να πληγώσει καίρια την τουρκική
τράπεζα και, κατά συνέπεια, την Εθνική. Ας σημειωθεί ότι μετά την εξαγορά το
ένα τέταρτο των κερδών της Εθνικής θα εξαρτάται από την πορεία της επένδυσής
της στην Τουρκία.
Απρόβλεπτη οικονομία
Ακόμη και αν όλα πάνε καλά μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας, η ίδια η τουρκική
οικονομία ενέχει κινδύνους για την επιτυχία οποιασδήποτε επένδυσης. Αν και ο
ρυθμός ανάπτυξης ξεπέρασε πέρυσι το 7% και ο πληθωρισμός έπεσε κάτω από το
10%, η τουρκική οικονομία χαρακτηρίζεται από τους διεθνείς αναλυτές ως
ευμετάβλητη και απρόβλεπτη. Το έλλειμμα του προϋπολογισμού ξεπερνά το 6% του
ΑΕΠ, η ανεργία βρίσκεται στο 11% και το 20% του πληθυσμού βρίσκεται κάτω από
το όριο της φτώχειας. H εμπλοκή της ενταξιακής πορείας στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα
σημάνει και οικονομικές αναταράξεις, τις οποίες θα νιώσουν οι τουρκικές
επιχειρήσεις και κυρίως οι τράπεζες που αποτελούν την καρδιά κάθε οικονομίας.
Στα 5,5 δισ. δολάρια το συνολικό τίμημα
Τα μαθηματικά της συμφωνίας που, με τις ευλογίες της κυβέρνησης, υπέγραψε η
διοίκηση της Εθνικής με τη διοίκηση της τουρκικής τράπεζας, μιλούν από μόνα
τους για το μέγεθος του ντιλ και τους κινδύνους που αναλαμβάνει η ελληνική
τράπεζα. H Εθνική συμφώνησε να εξαγοράσει το 46% της Finansbank – της όγδοης
μεγαλύτερης στην Τουρκία – έναντι 2,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων (1,8 δισ. ευρω)
Σημαντική λεπτομέρεια: η συμφωνία έγινε με τίμημα σε δολάρια και όχι σε ευρώ.
Αυτό σημαίνει, ότι ο αγοραστής ανέλαβε ουσιαστικά συναλλαγματικό κίνδυνο, αφού
το ύψος του τιμήματος είναι άμεσα συναρτημένο με την πορεία της ισοτιμίας ευρώ
– δολαρίου (προς το παρόν, αυτό λειτούργησε θετικά για την Εθνική, αφού το
δολάριο υποτιμήθηκε έναντι του ευρώ).
Στο πλαίσιο της συμφωνίας η Εθνική θα προχωρήσει, σε δεύτερη φάση, στην
εξαγορά επιπλέον 44% των μετοχών της τουρκικής τράπεζας φθάνοντας συνολικά
τουλάχιστον το 90%. Το συνολικό τίμημα για την εξαγορά του 100% της τράπεζας
υπολογίζεται ότι θα φθάσει τα 5,5 δισ. δολάρια (4,3 δισ. ευρώ), περίπου όσο
και το ύψος των κεφαλαίων που διαθέτει η Εθνική Τράπεζα.
 |
Δείτε το πιο πρόσφατο ενημερωτικό δελτίο της Εθνικής Τράπεζας στο: http: //www.tanea.gr/docs/ethnak-310306.pdf
Google news
