Έστησαν σκηνικό Iμίων στα 27.000 πόδια

«Γκρίζες ζώνες» στην ελληνική δικαιοδοσία έρευνας και διάσωσης επιδιώκουν
να κατοχυρώσουν στο Αιγαίο οι Τούρκοι, οι οποίοι μετά τη σύγκρουση των δύο
F-16 νοτίως της Καρπάθου και εντός του FIR Αθήνας, επιχείρησαν να στήσουν
«σκηνικό Ιμίων» στέλνοντας μήνυμα με προεκτάσεις.

Ο διασωθείς Τούρκος πιλότος αρνήθηκε με τσαμπουκά – ακόμη και με τη χρήση
πιστολιού – ύστερα και από άνωθεν εντολές την ελληνική βοήθεια και απαίτησε να
φύγει με τουρκικό ελικόπτερο για να μην αναγνωρίσει τη δικαιοδοσία έρευνας και
διάσωσης από την Αθήνα στο ανατολικό μέρος του Αιγαίου. Ταυτόχρονα η Άγκυρα
προσπάθησε να συνεχίσει τις έρευνες για τη διάσωση χωρίς να δηλώσει σαφώς,
όπως προβλέπουν οι διεθνείς κανονισμοί, ότι αυτές γίνονται υπό την εποπτεία
της Αθήνας.

Ο Έλληνας πιλότος του F-16, o 35χρονος υποσμηναγός Κώστας Ηλιάκης, αγνοείται
και οι έρευνες συνεχίζονται με ολοένα όμως μειούμενες ελπίδες για επιβίωσή
του. Ιδιαίτερα μάλιστα, όπως έλεγαν αρμόδιες πηγές, μετά την ανεύρεση αργά το
απόγευμα της κάσκας του και του «κιτ επιβίωσης» από τη φρεγάτα «Λήμνος».

Το περιστατικό, που αρχικά ανέβασε στα ύψη την ένταση μεταξύ των δύο χωρών και
για την αποκλιμάκωσή της έγιναν συνομιλίες μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας σε
πολιτικό και στρατιωτικό επίπεδο, συνέβη λίγο πριν από τη μία χθες το
μεσημέρι.

Με κατεύθυνση την Κρήτη

Σχηματισμός τριών τουρκικών αεροσκαφών – δύο μαχητικά F-16 και ένα φωτογραφικό
RF-4 – κατευθυνόταν προς την Κρήτη για αεροφωτογράφιση. Μια επιχείρηση που
κάνουν σταθερά σχεδόν κάθε μήνα, αναζητώντας τις θέσεις και την κατάσταση των
μετακινούμενων, ρωσικής κατασκευής, αντιαεροπορικών συστοιχιών S-300 και
TOR-Μ1.

Τα τουρκικά αεροσκάφη, που είχαν απογειωθεί από τη βάση Νταλαμάν, δεν είχαν
καταθέσει σχέδια πτήσεως, παραβιάζοντας τους κανόνες εναέριας κυκλοφορίας. Για
την αναγνώριση των τουρκικών αεροσκαφών και όπως επισημαίνεται από το ΓΕΕΘΑ
για να διασφαλισθεί η διεθνής αεροπλοΐα, απογειώθηκαν από τη Σούδα δύο
ελληνικά F-16 τελευταίου τύπου. Οι Έλληνες πιλότοι προσέγγισαν τον τουρκικό
σχηματισμό 21 μίλια νοτιοανατολικά της Καρπάθου, εντός του FIR Αθήνας, και
άρχισε η διαδικασία αναγνώρισης: δηλαδή η καταγραφή του αριθμού των αεροσκαφών
και του οπλισμού τους. Αυτό γίνεται με παράλληλη πτήση, χωρίς αερομαχία. Ενώ
τα ελληνικά πετούσαν δίπλα στα τουρκικά σε ύψος 27.000 ποδών, το ένα εξ αυτών
έκανε απότομο «άγαρμπο» και αψυχολόγητο ελιγμό προς τα αριστερά: Σε κλάσματα
δευτερολέπτου το τουρκικό F-16 εμβόλισε στο πίσω μέρος το ελληνικό και τα δύο
αεροσκάφη κατέπεσαν στην θάλασσα. Ο Τούρκος πιλότος, ωστόσο, πρόλαβε και
χρησιμοποίησε το εκτοξευμένο κάθισμα και έπεσε με το αλεξίπτωτό του. H
σύγκρουση πυροδότησε αμέσως ένταση αλλά και σταδιακή, από πλευράς Τουρκίας,
ανάπτυξη των σχεδίων αμφισβήτησης της ελληνικής δικαιοδοσίας στα θέματα
έρευνας και διάσωσης.

Με την ειδοποίηση από τον δεύτερο Έλληνα πιλότο ότι υπήρξε ατύχημα
ενεργοποιήθηκε το Κέντρο Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης (ΕΚΣΕΔ) του Πειραιά
με πολλαπλά μέσα – αεροσκάφη, ελικόπτερα, πλοία του Λιμενικού και του
Πολεμικού Ναυτικού – ενώ ειδοποιήθηκαν και όλα τα εμπορικά σκάφη.

Πρώτο έφθασε το ελικόπτερο Super Puma που βρίσκεται στη Ρόδο, ωστόσο, ο
Τούρκος πιλότος περισυνελέγη από εμπορικό πλοίο ιαπωνικών συμφερόντων, υπό
παναμαϊκή σημαία και με κυβερνήτη Φιλιππινέζο, το «Gas Century».

Συναγερμός στο Πεντάγωνο

Στο υπουργείο Άμυνας σήμανε συναγερμός καθώς άρχισαν να φθάνουν πληροφορίες
από τα ραντάρ της αεράμυνας ότι και άλλα τρία τουρκικά μαχητικά είχαν
απογειωθεί και κατευθύνονταν στην περιοχή του ατυχήματος. Ο υπουργός Άμυνας κ.
Ευάγγ. Μεϊμαράκης που κατευθυνόταν προς το αμερικανικό αεροπλανοφόρο
«Εντερπράις» το οποίο βρισκόταν στη Σούδα, επέστρεψε στο «Πεντάγωνο». Την ίδια
ώρα ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ ναύαρχος Παν. Χηνοφώτης, βλέποντας τη συγκέντρωση
τουρκικών μαχητικών στην περιοχή, πήρε πρωτοβουλία και επικοινώνησε με τον
Τούρκο ομόλογό του στρατηγό Οζκιόζ ζητώντας την αμοιβαία απομάκρυνση των
μαχητικών αεροσκαφών για αποκλιμάκωση της έντασης.

– «Στρατηγέ, βλέπω ότι απογειώνεις και άλλα αεροσκάφη. Πρέπει να τα αποσύρεις.
Αν προχωρήσουν θα απογειώσουμε και εμείς, κι όπου φτάσουμε!», φέρεται να είπε
ο κ. Χηνοφώτης στον κ. Οζκιόκ

Ο Τούρκος στρατηγός δέχτηκε την ελληνική πρόταση και έδωσε εντολή στα τουρκικά
μαχητικά να επιστρέψουν .

Το τουρκικό σχέδιο αμφισβήτησης της ελληνικής δικαιοδοσίας, έρευνας και
διάσωσης εκτυλίχθηκε πάντως στη συνέχεια επί του εμπορικού σκάφους «Gas
Century»: Σύμφωνα με πληροφορίες ο Τούρκος πιλότος επικοινώνησε με τη βάση του
πριν ο πλοίαρχος του εμπορικού ενημερώσει το ΚΣΕΔ στον Πειραιά.

Στη συνέχεια το σκάφος υπό παναμαϊκή σημαία είχαν προσεγγίσει πλωτό του
Λιμενικού από την Κάρπαθο και το ελικόπτερο Super Puma. Από το ελικόπτερο
κατέβηκαν με σκοινιά δύο διασώστες του Λιμενικού και από το πλωτό του
Λιμενικού ο κυβερνήτης του ανέβηκε στο σκάφος για παροχή βοήθειας στον Τούρκο
πιλότο. Όπως ανακοινώθηκε επισήμως από το ΓΕΕΘΑ «ο Τούρκος πιλότος αρνήθηκε τη
βοήθεια, επικαλούμενος την άρτια φυσική του κατάσταση. Στη συνέχεια – όπως
αναφέρθηκε στην ανακοίνωση του ΓΕΕΘΑ – «κατόπιν αιτήματος της τουρκικής
πλευράς επετράπη η παραλαβή του Τούρκου χειριστή από τουρκικό ελικόπτερο το
οποίο κατέφθασε μετέπειτα στην περιοχή».

Τράβηξε περίστροφο στους Έλληνες διασώστες ο Τούρκος πιλότος

Χηνοφώτης – Οζκιόκ. Οι αρχηγοί των δύο επιτελείων είχαν χθες τριπλή τηλεφωνική επικοινωνία

ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ ΕΚΔΟΧΗ για το περιστατικό προκύπτει από πληροφορίες που
προέρχονται από άλλες πηγές – στρατιωτικές, λιμενικές και κοινοβουλευτικές.

Σύμφωνα με αυτές, ο Τούρκος πιλότος για να αποφύγει την παραλαβή του από τους
Έλληνες διασώστες απείλησε με το περίστροφο ασφαλείας που έφερε στη στολή του.
Ταυτόχρονα, ο πιλότος απαίτησε να τον παραλάβει τουρκικό ελικόπτερο, το οποίο
εν τω μεταξύ είχε φτάσει πάνω από το εμπορικό πλοίο. Αξίζει να σημειωθεί ότι
την εκδοχή της απειλής με το περίστροφο δεν διαψεύδει το υπουργείο Άμυνας,
επισημαίνοντας απλώς ότι αν ισχύει, αυτό δείχνει και τους κινδύνους κλιμάκωσης
που υπήρχαν από ανεξέλεγκτες κινήσεις.

Στην αποτροπή αυτού του κινδύνου απέβλεπαν, σύμφωνα με πηγές του υπουργείου
Άμυνας, ακόμη δύο τηλεφωνικές επικοινωνίες που είχαν οι κ.κ. Χηνοφώτης και
Οζκιόλ. Το δεύτερο τηλεφώνημα – για το οποίο ενημερώνονταν και ΝΑΤΟικές αρχές
– έγινε όταν ο Τούρκος πιλότος ήταν στο εμπορικό σκάφος. Ο στρατηγός Οζκιόλ
τηλεφώνησε στον κ. Χηνοφώτη και του είπε ότι θέλουν να πάρουν τον χειριστή με
δικό τους ελικόπτερο.

– «Έχουμε πληροφορηθεί ότι ο πιλότος μας βρίσκεται σώος πάνω στο εμπορικό
πλοίο. Θα στείλουμε ελικόπτερο να τον πάρουμε», φέρεται να ήταν τα πρώτα λόγια
του Τούρκου στρατηγού προς τον κ. Χηνοφώτη

Ήδη οι Έλληνες διασώστες τού είχαν ζητήσει να επιβιβαστεί στο ελληνικό Super
Puma και αυτός αρνήθηκε «με τσαμπουκά». Οι διασώστες επικοινώνησαν πολλές
φορές με τη βάση τους – και από εκεί με την Αθήνα – για το τι πρέπει να κάνουν
και δόθηκαν οδηγίες από τα συναρμόδια υπουργεία να μην υπάρξει συνέχεια και
«για ανθρωπιστικούς λόγους» να επιτραπεί η παραλαβή του πιλότου από τουρκικό
μέσο. Νέα, τρίτη τηλεφωνική επικοινωνία Χηνοφώτη – Οζκιόλ έγινε μετά την
ολοκλήρωση της αποχώρησης του Τούρκου πιλότου, ενώ στη συνέχεια έγινε πλήρης
ενημέρωση ανωτάτου αξιωματούχου του ΝΑΤΟ που φαίνεται ότι είχε ανοιχτή γραμμή
και με το Τουρκικό Γενικό Επιτελείο.

Ο υπουργός Άμυνας κ. Μεϊμαράκης εξηγώντας την ελληνική στάση – την οποία το
ΠΑΣΟΚ χαρακτήρισε υποχωρητική – είπε ότι δεν μπορούσαμε να επιβάλουμε τη μη
επιβίβαση του Τούρκου χειριστή σε τουρκικό ελικόπτερο, αφού το πλοίο θεωρείται
ξένο έδαφος. Για την ηγεσία του υπουργείου Άμυνας η διαδικασία διάσωσης είχε
τελειώσει με την επιβίβαση του πιλότου στο πλοίο, πόσω μάλλον που αυτό
βρισκόταν σε διεθνή ύδατα.

Ωστόσο, στρατιωτικές πηγές επισημαίνουν ότι η σχετική διαδικασία που γίνεται
σε όλες τις φάσεις υπό τον συντονισμό του αρμόδιου κέντρου στον Πειραιά,
ολοκληρώνεται με την παροχή ιατρικής βοήθειας από τη χώρα που κάνει τη
διάσωση. Επιπλέον αξιωματικοί – που εξέφραζαν ενόχληση για τους χειρισμούς της
πολιτικής ηγεσίας – τόνιζαν ότι δεν έπρεπε να υπάρξει υποχώρηση, αλλά να
παραδοθεί ο πιλότος καθώς δεν επρόκειτο για απλό ναυαγό, αλλά για κάποιον που
είχε προκαλέσει δυστύχημα και είχε παραβεί τους διεθνείς κανόνες εναέριας
κυκλοφορίας.

Σύμφωνα με πληροφορίες των «ΝΕΩΝ», η τουρκική αμφισβήτηση της ελληνικής
δικαιοδοσίας στην έρευνα και διάσωση είχε συνέχεια: Με σήμα τους δήλωσαν ότι
διατίθενται να πάρουν μέρος στην έρευνα χωρίς να αναφέρουν την ελληνική
δικαιοδοσία συντονισμού. H τουρκική αυτή αναγγελία απορρίφθηκε.

ΣΤΟ ΠΕΝΤΑΓΩΝΟ

Εξετάζουν και το σενάριο της σκόπιμης εμβολής

O διασωθείς τούρκος πιλότος

TO ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΟ σκόπιμης εμβολής του ελληνικού F-16 από το τουρκικό στο
πλαίσιο προβοκάτσιας και με στόχο την πρόκληση έντασης με ανεξέλεγκτες
διαστάσεις δεν αποκλείεται από τα σενάρια που εξετάζει το ελληνικό Πεντάγωνο.
«Θα το εξετάσουμε και αυτό από αύριο (σ.σ.: σήμερα)», δήλωσε στα «NEA» αργά
χθες το βράδυ ανώτατη πηγή του υπουργείου Άμυνας, στηρίζοντας την υπόθεση αυτή
στο ότι ο Τούρκος πιλότος για να γλιτώσει πρέπει να χρησιμοποίησε το
εκτοξευόμενο κάθισμα με το αλεξίπτωτο δευτερόλεπτα πριν από τη σύγκρουση. Όπως
έλεγε, «με βάση τη λογική, δεν βγαίνει το σενάριο», αλλά πρόσθεσε, «ποτέ
κανείς δεν ξέρει…».

Κάποιοι αξιωματικοί υποστηρίζουν ότι με τις ταχύτητες που κινούνταν τα
μαχητικά και με την απότομη κίνηση του Τούρκου, τα αεροσκάφη «θα έπρεπε να
διαλυθούν στον αέρα με τη σύγκρουση». Και διερωτώντο μήπως ο Τούρκος πιλότος
με το που έστρεψε το αεροπλάνο πάτησε και το κουμπί…

Είδε τη σύγκρουση αιγύπτιος κυβερνήτης πολιτικού αεροσκάφους

«ΕΙΔΑ ΜΠΡΟΣΤΑ μου δύο εκρήξεις και στη συνέχεια μαύρους καπνούς και
μεταλλικά αντικείμενα να πέφτουν στο κενό…».

Με τα λόγια αυτά περιέγραψε στους Έλληνες ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας, το
πρωτοφανές περιστατικό που έζησε χθες το μεσημέρι, εντός του ελληνικού FIR,
ένας Αιγύπτιος κυβερνήτης πολιτικού αεροσκάφους τής εταιρείας Egypt Air, που
εκτελούσε την πτήση 797 Κάιρο – Βιέννη. Όπως ανέφερε ο Αιγύπτιος πιλότος, ο
ίδιος αρχικά πίστεψε ότι επρόκειτο για κάποια στρατιωτική άσκηση. Όμως, όπως
τόνισε, του προκάλεσε μεγάλη εντύπωση το ύψος στο οποίο αυτή εξελισσόταν.

ΚΩΣΤΑΣ ΗΛΙΑΚΗΣ

Από τους πιο έμπειρους πιλότους

ΕΝΑΣ ΑΠΟ τους εμπειρότερους χειριστές που διέθετε η Πολεμική Αεροπορία
υπήρξε το θύμα της χθεσινής πτήσης θανάτου στα νοτιοδυτικά της Καρπάθου. Ο
35χρονος υποσμηναγός Κώστας Ηλιάκης, πατέρας δύο μικρών παιδιών,
συγκαταλεγόταν στους ιπτάμενους αξιωματικούς με τον «καλύτερο φάκελο».
Ιδιαίτερα έμπειρος χειριστής, μετρημένος και ευγενικό παιδί, όπως περιγράφεται
από συναδέλφους του, είχε εκπαιδευθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες στα F-16. Στη
συνέχεια υπηρέτησε στη Βάση της Αγχιάλου, ενώ τον τελευταίο χρόνο υπηρετούσε
ως εκπαιδευτής στα F-16 στην 343η Μοίρα της Πολεμικής Αεροπορίας, στη Σούδα. Ο
άτυχος υποσμηναγός είχε μέχρι χθες συμμετάσχει σε δεκάδες αναχαιτίσεις
τουρκικών πολεμικών αεροπλάνων που παραβίαζαν τον εθνικό εναέριο χώρο.